Esox

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Esoxrodzaj słodkowodnych ryb szczupakokształtnych z rodziny szczupakowatych (Esocidae).

Eurazja (błędnie Euroazja) – największy kontynent na kuli ziemskiej o powierzchni 54,9 mln km², zamieszkany przez 4,918 mld ludzi,co stanowi 70,65% ludności świata (2012) (z czego 60,25% zamieszkuje Azję). Dzielony umownie na Europę i Azję. Termin Eurazja wprowadzono w XIX wieku dla podkreślenia ścisłego połączenia Azji z Europą.Szczupak amerykański (Esox masquinongy) – gatunek dużej słodkowodnej ryby szczupakokształtnej z rodziny szczupakowatych (Esocidae). Dorasta przeciętnie do 95 cm, maksymalnie do 183 cm długości.

Zasięg występowania[ | edytuj kod]

Półkula północna. W zapisie kopalnym znane są z paleocenu Kanady (E. tiemani, około 62 mln lat temu). Od późnego miocenu licznie występowały w Eurazji.

Klasyfikacja[ | edytuj kod]

Takson opisany przez Karola Linneusza w 1758. Gatunkiem typowym jest Esox lucius.

Współcześnie żyjące gatunki zaliczane do tego rodzaju:

Integrated Taxonomic Information System (ITIS) – system zaprojektowany do dostarczania informacji taksonomicznych o organizmach. Został utworzony w 1996 r. System jest wspierany przez agencje rządowe Stanów Zjednoczonych Ameryki, Kanady i Meksyku. Współpracuje z taksonomami z całego świata. Jest partnerem Species 2000 i Global Biodiversity Information Facility (GBIF). Współuczestniczy w realizacji międzynarodowego programu Katalog Życia (Catalogue of Life Programme).Szczupakokształtne (Esociformes) – rząd słodkowodnych ryb promieniopłetwych, blisko spokrewnionych z łososiokształtnymi (Salmoniformes). Dawniej zaliczane były w randze podrzędu szczupakowców (Esocoidei) do rzędu śledziokształtnych. W zapisie kopalnym znane są z eocenu Niemiec.
  • Esox americanus
  • Esox aquitanicus
  • Esox cisalpinus
  • Esox luciusszczupak pospolity, szczupak
  • Esox masquinongyszczupak amerykański
  • Esox nigerszczupak czarny
  • Esox reichertiiszczupak amurski
  • Esox americanus

  • Esox cisalpinus

  • Esox masquinongy

    Jan Krzysztof Kluk (ur. 13 września 1739 w Ciechanowcu, zm. 2 lipca 1796 tamże) – polski przyrodnik i ksiądz katolicki.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
  • Gatunki wymarłe
  • †Esox columbianus
  • †Esox lepidotus
  • †Esox kronneri
  • †Esox moldavicus
  • †Esox nogaicus
  • †Esox sibiricus
  • †Esox tiemani
  • Esox lepidotus

  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Esox, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
    2. R. Fricke, W. N. Eschmeyer, R. van der Laan (eds): Catalog of Fishes: genera, species, references (electronic version) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 11 lutego 2019].
    3. J. S. Nelson, T. C. Grande, M. V. H. Wilson: Fishes of the World. Wyd. 5. John Wiley & Sons, 2016. ISBN 978-1-118-34233-6. (ang.) 
    4. Kovalchuk, O.M., Wilson, M.V.H. & Grande, T.. A review of Neogene and Quaternary pikes of southeastern Europe and a new species from the early Pleistocene of Nogaisk, Ukraine. „Acta Palaeontologica Polonica”. 62 (1), s. 121–135, 2017. DOI: 10.4202/app.00311.2016 (ang.). 
    5. Krzysztof Kluk: Zwierząt domowych i dzikich, osobliwie krajowych, potrzebnych i pożytecznych, domowych, chowanie, rozmnożenie, chorób leczenie, dzikich łowienie, oswojenie, zażycie, szkodliwych zaś wygubienie. Warszawa: 1780.
    6. Ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1973 (wyd. II 1976), seria: Mały słownik zoologiczny.
    7. Ryby : encyklopedia zwierząt. Henryk Garbarczyk, Małgorzata Garbarczyk i Leszek Myszkowski (tłum.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN : Dorota Szatańska, 2007. ISBN 978-83-01-15140-9.
    8. G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970.
    9. Museum Victoria, Melbourne, Australia
    Mały słownik zoologiczny – tematyczna seria (cykl wydawniczy) małych, kieszonkowych słowników, wydawana w latach 1973–1991 przez Wydawnictwo „Wiedza Powszechna” w Warszawie. Format wydania wzorowany był na „Małym słowniku biologicznym”, wydanym w 1965.Szczupakowate (Esocidae) – rodzina drapieżnych, słodkowodnych ryb szczupakokształtnych (Esociformes). Obejmuje 7 gatunków współcześnie żyjących i co najmniej kilka wymarłych. Poławiane jako ryby konsumpcyjne, zwłaszcza sportowo.




    Warto wiedzieć że... beta

    Gatunek (łac. species, skrót sp.) – termin stosowany w biologii w różnych znaczeniach, zależnie od kontekstu, w jakim występuje. Najczęściej pod pojęciem gatunku rozumie się:
    Szczupak czarny (Esox niger) – gatunek drapieżnej, słodkowodnej ryby szczupakokształtnej z rodziny szczupakowatych (Esocidae), opisany naukowo przez Lesueura w 1818 r. na osobnikach odłowionych z jeziora Saratoga (Hrabstwo Saratoga w USA). Traktowany jako ryba wędkarska.
    iNaturalist – projekt z zakresu nauki obywatelskiej oraz serwis społecznościowy przyrodników, wolontariuszy oraz biologów oparty na idei nanoszenia na mapy i publikowania obserwacji gatunków roślin, zwierząt i grzybów. Obserwacje (zwykle dokumentowane zdjęciem) mogą zostać opublikowane poprzez stronę internetową oraz aplikację mobilną. Informacje zebrane przez projekt są wartościowym, publicznie dostępnym źródłem danych wykorzystywanym przez różne projekty naukowe, muzea, ogrody botaniczne, parki oraz inne organizacje. Aplikacja i strona internetowa są dostępne w języku angielskim.
    Miocen – najstarsza epoka neogenu. Epoka wielkich przemian geologicznych skorupy ziemskiej. Wypiętrzenie nowych łańcuchów górskich zmieniło cyrkulację powietrza w atmosferze i wód w morzach. Trwał od 23,03 mln do 5,333 mln lat temu.
    Gatunek typowy – gatunek wyznaczony przez systematyków jako typ nomenklatoryczny rodzaju. Typ nie musi być typowym przedstawicielem reprezentowanego taksonu, nie musi też świadczyć o jego zmienności. Typ umożliwia identyfikację taksonów. Okazy będące typami przechowywane są w specjalnych kolekcjach, a miejsce przechowywania wzorca jest dokładnie znane. W razie wątpliwości można odwołać się do gatunku typowego i wyróżnionych dla niego cech diagnostycznych.
    Szczupak pospolity, szczupak (Esox lucius) – szeroko rozprzestrzeniona, drapieżna ryba z rodziny szczupakowatych (Esocidae). Jej okołobiegunowy zasięg występowania jest największym naturalnym zasięgiem ryb wyłącznie słodkowodnych.
    Takson – jednostka zdefiniowana w systematyce organizmów jako grupa organizmów (populacja lub grupa populacji) zwykle uznawanych za filogenetycznie spokrewnione, wyróżniających się konkretną cechą różniącą je od innych jednostek taksonomicznych. Takson obejmuje wszystkie zawarte w nim taksony niższego poziomu. Kryterium pokrewieństwa stosowane jest w systemach filogenetycznych, mimo że taksonem w zasadzie może być dowolna grupa organizmów.

    Reklama