Erozja denna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wodospady są przykładem działania erozji wgłębnej

Erozja denna inaczej erozja wgłębnaerozja prowadząca do pogłębienia koryta rzecznego i doliny rzecznej. Działa przede wszystkim w górnym biegu rzeki, gdzie spadek jest duży i wody mogą wymywać i transportować duże ilości materiału skalnego. Erozja denna odbywa się przede wszystkim na drodze abrazji rzecznej przez tarcie o dno koryta głazami wleczonymi po nim. Efektem erozji dennej jest tworzenie się głębokich, coraz węższych dolin w kształcie litery V o stromych brzegach, stopniowo się osypujących i ulegających złagodzeniu.

Elektrownia Wodna we Włocławku – elektrownia wodna, zlokalizowana we Włocławku na rzece Wiśle. W wyniku wybudowania elektrowni powstało na Wiśle jezioro zaporowe – Jezioro Włocławskie. Początkowo miała być elementem kaskady dolnej Wisły, ale pozostałych zapór nigdy nie wybudowano.Zapora wodna – rodzaj budowli hydrotechnicznej, bariera przegradzająca dolinę rzeki w celu spiętrzenia wody, zwykle betonowa, żelbetowa lub ziemna.

Erozja denna o dużym nasileniu występuje także poniżej zapór wodnych, gdy są to ostatnie (licząc w kierunku ujścia) zapory na rzece. Woda spadająca z zapory na płytszy odcinek rzeki pogłębia jej dno, niszczy koryto i powoduje, że poziom wody obniża się aż do uniemożliwienia żeglugi przez śluzę. Woda taka nie niesie przy tym materiału skalnego i mineralnego, który wypełniałby ubytki w dnie, bo zatrzymuje go zapora. Jedynym sposobem zapobiegania takiej erozji jest podwyższenie poziomu rzeki poniżej zapory poprzez budowę następnej, położonej niżej. Ciąg zapór ostatecznie musi dojść aż do odcinka rzeki, na którym naturalna głębokość jest stała i na tyle duża, by spadająca woda nie niszczyła dna. W Polsce przykładem stopni wodnych, poniżej których wystąpiła znaczna erozja denna, są stopnie wodne w Brzegu Dolnym na Odrze oraz Przewóz w Krakowie i Włocławek na Wiśle.

Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².Erozja – proces niszczenia powierzchni terenu przez wodę, wiatr, słońce, siłę grawitacji i działalność organizmów.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Jan Flis, Szkolny słownik geograficzny, WSiP, Warszawa 1977
  • Halina Radlicz-Rühlowa,Maria Wiśniewska-Żelichowska, Podstawy geologii, WSiP, Warszawa 1977
  • Stopień wodny Przewóz – stopień wodny na Wiśle w Krakowie, usytuowany na granicy dzielnic Nowa Huta i Podgórze, zbudowany w latach 1949-54.Jan Flis (ur. 20 lipca 1912 w Nowym Sączu, zm. 9 grudnia 1993 w Krakowie) - polski geograf, specjalista z zakresu geografii ziem górskich i dydaktyki geografii.




    Warto wiedzieć że... beta

    Dolina, dolina rzeczna – wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie i wyraźnie wykształconym dnie, otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.
    Stopień wodny Brzeg Dolny leży około 5 km w górę rzeki Odry od samej miejscowość Brzeg Dolny. Dokładnie stopień umiejscowiony jest niedaleko wsi Wały. W górę rzeki stopień wodny poprzedza stopień w Rędzinie, natomiast w dół Odry budowany jest obecnie stopień wodny w Malczycach.

    Reklama