Erazm Rozwadowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output table.zolnierz-lotnictwo td.naglowek{color:black!important;background:#95a7b9!important}.mw-parser-output table.zolnierz-marynarka td.naglowek{color:white!important;background:#6082B6!important}.mw-parser-output table.zolnierz-lądowe td.naglowek{color:white!important;background:#556B2F!important}.mw-parser-output table.zolnierz-paramilitarny td.naglowek{color:black!important;background:#b6b3c7!important}

Erazm Rozwadowski herbu Trąby (ur. 1806, zm. 8 czerwca 1880 w Lwowie) – polski oficer, ziemianin, działacz społeczny i obywatelski.

Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe "dziedzictwo") – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.Lwów (dawna nazwa form. Królewskie Stołeczne Miasto Lwów), ukr. Львів (Lwiw), ros. Львов (Lwow), niem. Lemberg, łac. Leopolis, jidysz לעמבערג ,לעמבעריק (Lemberg, Lemberik), orm. Լվով (Lwow) – miasto na Ukrainie, ośrodek administracyjny obwodu lwowskiego.

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się w 1806. Wywodził się z gałęzi szlacheckiej rodu Rozwadowskich herbu Trąby. Był prawnukiem Macieja (ur. 1647, podstoli radomski), wnukiem Ignacego (1702-1777) oraz najmłodszym synem Kazimierza (ur. 1748 lub 1757, zm. 1836, pułkownik wojsk polskich) i Anny z domu Golejewskiej herbu Kościesza (córka Józefa Golejewskiego, brygadiera wojsk polskich). Miał braci Antoniego (ur. 1794 lub 1795, zm. 1855, oficer, powstaniec listopadowy), Wincentego (1799-1849, rotmistrz wojsk polskich, powstaniec listopadowy), Wiktora (1812-1858, porucznik wojsk polskich, powstaniec listopadowy, ojciec Tomisława). Jego rodzina mieszkała w Różyskach.

Tomisław Rozwadowski – poseł do Sejmu Krajowego Galicji V i VI kadencji (1882-1895), właściciel dóbr Honiatyn koło Uhrynowa.Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Mając 19 lat w 1825 został oddany przez ojca do służby w Warszawie w szeregach 5 pułku strzelców konnych gwardii pod dowództwem gen. Zygmunta Kurnatowskiego. Odbył musztrę w Modlinie, po czym kadetem był w 5 pułku. W 1927 został skierowany do szkoły podchorążych i pozostawał tam do 1829. Po wybuchu powstania listopadowego w 1830 wraz z trzema braćmi został wyprawiony przez ojca do liniowej służby wojskowej. W grudniu 1830 wraz z innymi podchorążymi został mianowany na stopień oficerski, awansowany na podporucznika w dywizjonie płk. Franciszka Czarnomskiego. Miał za zadanie sformowanie, umundurowanie i wymusztrowanie dwóch szwadronów, z przeznaczeniem do służby w korpusie gen. Józefa Dwernickiego. U jego boku walczył od bitwy pod Stoczkiem (14 lutego 1831) do bitwy pod Boremlem (18/19 kwietnia 1831), gdzie odniósł rany. Tam też zabił gen. Płuchowa i wziął do niewoli mjr. Piotrowskiego, za co został odznaczony Krzyżem Wojskowym Orderu Virtuti Militari. Następnie wraz z korpusem gen. Dwernickiego przeszedł do Galicji. Leczył się z ran w domu rodziców w Różyskach, po czym powrócił do służby w armii powstańczej. Został awansowany na porucznika.

Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i OjczyznaGalicyjskie Towarzystwo Gospodarskie (GTG) – polskie stowarzyszenie gospodarcze, założone przez polskich ziemian w 1845 we Lwowie, działające na terenie Galicji Wschodniej.

Po upadku powstania wrócił w rodzinnej strony i osiadł na własnym gospodarstwie. Udzielał się w życiu obywatelskim i społecznym. Po wybuchu powstania styczniowego w 1863 został mianowany przez Rząd Narodowy naczelnikiem obwodu tarnopolskiego.

Po ustanowieniu autonomii galicyjskiej (1867) jako właściciel dóbr Hładki wybrany z grupy większych właścicieli ziemskich był członkiem Rady c. k. powiatu tarnopolskiego do około 1870, ponownie od około 1874 do około 1876. Był czynnym członkiem oddziału tarnopolsko-skałacko-zbarasko-trembowelskiego C. K. Galicyjskiego Towarzystwa Gospodarskiego.

Podporucznik (ppor.) – najniższy stopień oficerski w Wojsku Polskim, z korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu podporucznika na naramiennikach nosi dwie gwiazdki.Franciszek Czarnomski h. Jastrzębiec (ur. 2 października 1783, wieś Stare Miasto (powiat koniński), zm. 7 czerwca 1855, Warszawa) – generał wojsk polskich, dowódca Szkoły Podchorążych Jazdy w Warszawie.

Był żonaty z Marią z domu Szeliską herbu Szeliga (formalnie ona figurowała jako właścicielka dóbr tabularnych Hładki). Mieli syna Stanisława (1840-1893, ojciec Marii, która została żoną swojego krewnego Jana Emanuela Rozwadowskiego). Zmarł 8 czerwca 1880 we Lwowie. Nazajutrz został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie.

Twierdza Modlin – twierdza położona na Mazowszu u zbiegu Wisły i Narwi, około 30 km na północny zachód od Warszawy. Składa się z cytadeli położonej na prawym brzegu Narwi, umocnionych przedmości: kazuńskiego i nowodworskiego oraz z dwóch pierścieni fortów. Jest jedną z największych i najlepiej zachowanych twierdz w Polsce.Powstanie styczniowe – polskie powstanie narodowe przeciwko Imperium Rosyjskiemu, ogłoszone manifestem 22 stycznia 1863 wydanym w Warszawie przez Tymczasowy Rząd Narodowy, spowodowane narastającym rosyjskim terrorem wobec polskiego biernego oporu. Wybuchło 22 stycznia 1863 w Królestwie Polskim i 1 lutego 1863 na Litwie, trwało do jesieni 1864. Zasięgiem objęło tylko ziemie zaboru rosyjskiego: Królestwo Polskie oraz ziemie zabrane.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Almanach 1908 ↓, s. 814.
  2. Almanach 1908 ↓, s. 813.
  3. Życiorysy 1880 ↓, s. 57.
  4. Życiorysy 1880 ↓, s. 57-60.
  5. Almanach 1908 ↓, s. 813, 817.
  6. Życiorysy 1880 ↓, s. 60.
  7. Życiorysy 1880 ↓, s. 59-60.
  8. Życiorysy 1880 ↓, s. 59.
  9. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 455.
  10. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1869. Lwów: 1869, s. 281.
  11. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 287.
  12. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1875. Lwów: 1875, s. 301.
  13. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1876, Lwów 1876, s. 306 [zarchiwizowane z adresu 2017-03-05].
  14. Handbuch des Statthalterei-Gebietes in Galizien für das Jahr 1866. Lwów: 1866, s. 474.
  15. Galizisches Provinzial-Handbuch für das Jahr 1868. Lwów: 1868, s. 823.
  16. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1869. Lwów: 1869, s. 545.
  17. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1870. Lwów: 1870, s. 588.
  18. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1871. Lwów: 1871, s. 519.
  19. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1872. Lwów: 1872, s. 517.
  20. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1875. Lwów: 1875, s. 578.
  21. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1876, Lwów 1876, s. 588 [zarchiwizowane z adresu 2017-03-05].
  22. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1877. Lwów: 1877, s. 564.
  23. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1878. Lwów: 1878, s. 552.
  24. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1879. Lwów: 1879, s. 547.
  25. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1880. Lwów: 1880, s. 553.
  26. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1881. Lwów: 1881, s. 569.
  27. Konrad Orzechowski: Przewodnik statystyczno topograficzny i skorowidz obejmujący wszystkie miejscowości z przysiółkami w Królestwie Galicyi W.X. Krakowskiem i X. Bukowinie, według najświeższych skazówek urzędowych. Kraków: 1872, s. 25.
  28. Almanach 1908 ↓, s. 814, 816.
  29. Józef Białynia Chołodecki: Cmentarzyska i groby naszych bohaterów z lat 1794-1864 na terenie wschodniej Małopolski. Lwów: 1928, s. 17.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Onufry Hieronim Kunaszowski: Życiorysy uczestników Powstania Listopadowego zebrane na pamiątkę obchodu jubileuszowego pięćdziesięcioletniej rocznicy tego powstania. Lwów: 1880, s. 1-168.
  • Jerzy Sewer Dunin-Borkowski: Almanach błękitny. Genealogia żyjących rodów polskich. Lwów / Warszawa: 1908, s. 1-1127.
  • Trąby (Trąbki, Tuba, Tres Tubae, Tria Cornua, Trzy Trąby, Tubae) – polski herb szlachecki o zawołaniach Brzezina i Trąba. Występował głównie w ziemi krakowskiej, łęczyckiej, przemyskiej i na Rusi.Zygmunt Aleksander Kurnatowski herbu Łodzia (ur. 1778 w Pożarowie – zm. 1858 Warszawa). Generał dywizji armii Królestwa Polskiego. Ewangelik reformowany.




    Warto wiedzieć że... beta

    Jan Emanuel Rozwadowski (Jan Emanuel Jordan-Rozwadowski) herbu Trąby (ur. 6 sierpnia 1872 w Babinie nad rzeką Łomnicą nieopodal Kałusza, zm. 19 marca 1935 w Warszawie) – polski polityk, działacz niepodległościowy.
    Józef Dominik "Kresowiec" Bartłomiej Chołodecki herbu Białynia (ur. 15 sierpnia 1852 w Stawikach w Austro-Węgrach, zm. 30 stycznia 1934 we Lwowie) – polski szlachcic, pisarz i historyk, syn Celestyna.
    Onufry Hieronim Kunaszowski (ur. w 1806 w Żeliborach koło Rohatynia , zm. w 1885) – polski społecznik, leksykograf i poeta, powstaniec listopadowy.
    Porucznik – oficerski stopień wojskowy występujący w większości armii świata. W Wojsku Polskim zaliczany jest do korpusu oficerów młodszych. Polski oficer w stopniu porucznika na naramiennikach nosi trzy gwiazdki.
    Cmentarz Łyczakowski – najstarsza zabytkowa nekropolia Lwowa, położona we wschodniej części miasta na malowniczych wzgórzach wśród specjalnie zaprojektowanego, starego drzewostanu tworzącego szereg alei. Jest miejscem pochówku wielu zasłużonych dla Polski i Ukrainy ludzi kultury, nauki i polityki. Na cmentarzu znajduje się wiele zabytkowych nagrobków o wysokiej wartości artystycznej, przedstawiających alegoryczne postaci i wizerunki zmarłych, a także liczne kaplice, edykuły, kolumny i obeliski, w różnych stylach.
    Józef Dwernicki (ur. 19 marca 1779 w Warszawie, zm. 23 listopada 1857 w Łopatynie) – polski wojskowy, generał, dowódca kawalerii w powstaniu listopadowym.
    Bitwa pod Stoczkiem rozegrana została 14 lutego 1831 między samodzielnym korpusem pod dowództwem Józefa Dwernickiego a częścią (2 pułki) rosyjskiej dywizji strzelców konnych Fiodora Geismara.

    Reklama