Epistaza

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Epistaza (Epistasis, gr. "stojący na") – w genetyce zjawisko oddziaływania produktów ekspresji jednych genów na inne geny niebędące względem nich allelami. Kilka różnych par alleli warunkuje wówczas pojedynczą cechę. Dzieje się tak w przypadku albinizmu czyli gdy geny warunkują enzymy należące do jednego szlaku metabolicznego.

Enzymy – wielkocząsteczkowe, w większości białkowe, katalizatory przyspieszające specyficzne reakcje chemiczne poprzez obniżenie ich energii aktywacji.Dzwonek karpacki (Campanula carpatica Jacq.) – gatunek rośliny z rodziny dzwonkowatych (Campanulaceae). Na świecie ma swoje naturalne stanowiska wyłącznie w Karpatach, ale poza granicami Polski. Jest endemitem karpackim. W Polsce jest często uprawiany, jako roślina ozdobna.

Rodzaje epistazy (w nawiasach podano rozszczepienia fenotypowe w układzie dwóch genów):

  1. recesywna (9:3:4) np.: dziedziczenia barwy kwiatów u Collinsia parviflora gdzie synteza antocyjanu b zależy od dwóch enzymów ; dziedziczenie koloru sierści u myszy, gdzie gen epistatyczny decyduje czy barwnik będzie odkładany w sierści czy nie.
  2. podwójna recesywna (9:7) traktowana też czasem jako komplementacja np.: barwa kwiatów dzwonka karpackiego, barwa kwiatów fasoli lub barwa strąków grochu.
  3. dominująca (12:3:1)
  4. podwójna dominująca (15:1)
  5. dominująca i recesywna (13:3)

Gen epistatyczny – jest to gen, który maskuje.

Genetyka (ze starożytnej greki: γένεσις genesis – "pochodzenie") – nauka o dziedziczności i zmienności organizmów, które są oparte na informacji zawartej w podstawowych jednostkach dziedziczności – genach.Komplementacja genetyczna (ang. complementation) - dopełniające działanie homologicznych odcinków DNA u podwójnych (wielokrotnych) mutantów. W wyniku komplementacji genetycznej obserwuje się często powrót fenotypu do tzw. postaci dzikiej (fenotyp normalny). Wynika to z faktu wzajemnego znoszenia się efektu mutacji nieallelicznych.

Gen hipostatyczny – gen, który jest maskowany.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Neil A. Campbell, Biologia, Dom Wydawniczy REBIS, 2012, s. 273.
  2. Biologia : słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 69. ISBN 83-87977-73-X.
  3. Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 141. ISBN 83-7389-096-3.
  4. Praca zbiorowa: Tablice biologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003, s. 310-311. ISBN 83-7350-029-4.
  5. Praca zbiorowa: Biologia: jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 226-228. ISBN 978-83-7446-134-4.
Allel – jedna z wersji genu w określonym miejscu (locus) na danym chromosomie homologicznym. Allele tego samego genu różnią się jednym lub kilkoma nukleotydami. Występowanie więcej niż jednej wersji danego genu określa się jako polimorfizm. Dzięki zdegenerowaniu kodu genetycznego tylko część tych różnic przekłada się na różnice w budowie kodowanych białek. Powoduje to zróżnicowanie właściwości cząsteczek białka kodowanego przez różne allele tego samego genu.Szlak metaboliczny – szereg następujących po sobie reakcji biochemicznych, w których produkt jednej reakcji jest substratem kolejnej. Reakcje szlaków są zwykle katalizowane przez enzymy oraz podlegają ścisłej kontroli. W skali całego organizmu reakcje metaboliczne regulowane są przez hormony.




Warto wiedzieć że... beta

Ekspresja genu (ang. gene expression) – proces, w którym informacja genetyczna zawarta w genie zostaje odczytana i przepisana na jego produkty, które są białkami lub różnymi formami RNA.

Reklama