Elida

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Nomos Elida
Nomos Elida
Podział na demosy

Elida, również Eleia, Elea, (nowogr. Ήλιδα a. Ηλεία, starogr. Ἤλις /dialekt attycki/ a. Ἄλις /dialekt dorycki/) inaczej Elis – dawny nomos i górzysta kraina historyczna w starożytnej Grecji położona w zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego.

Starożytne igrzyska olimpijskie (gr. hieroj olympiakoj agones – święte igrzyska olimpijskie) – panhelleńskie igrzyska odbywające się w cyklu czteroletnim ku czci boga Zeusa. Organizowano je w Olimpii (stąd nazwa igrzysk), mieście na Półwyspie Peloponeskim. Mogli w nich występować, a także je oglądać tylko mężczyźni.Grecja (gr. Ελλάδα Elláda, IPA: [e̞ˈlaða] lub Ελλάς Ellás, IPA: [e̞ˈlas]), Republika Grecka (Ελληνική Δημοκρατία Ellinikí Dimokratía, IPA: [e̞ˌliniˈci ðimo̞kraˈtiˌa]) – kraj położony w południowo-wschodniej części Europy, na południowym krańcu Półwyspu Bałkańskiego. Graniczy z czterema państwami: Albanią, Macedonią Północną i Bułgarią od północy oraz Turcją od wschodu. Ma dostęp do czterech mórz: Egejskiego i Kreteńskiego od wschodu, Jońskiego od zachodu oraz Śródziemnego od południa. Grecja ma dziesiątą pod względem długości linię brzegową na świecie, o długości 14880 km. Poza częścią kontynentalną, w skład Grecji wchodzi około 2500 wysp, w tym 165 zamieszkałych. Najważniejsze to Kreta, Dodekanez, Cyklady i Wyspy Jońskie. Najwyższym szczytem jest wysoki na 2918 m n.p.m. Mitikas w masywie Olimpu.

Do końca 2010 roku Elida była prefekturą w Republice Greckiej ze stolicą w Pirgos w regionie administracyjnym Grecja Zachodnia. Powierzchnia prefektury wynosiła 2618 km², zamieszkiwało ją ok. 198,8 tys. ludzi (stan z roku 2005).

Od północy Elida graniczy z dawną prefekturą Achaja (również region Grecja Zachodnia), od wschodu z Arkadią, od południa z Messenią (obydwie z regionu administracyjnego Peloponez), zaś od zachodu ogranicza ją Morze Jońskie. Przez Elidę płyną rzeki Penejos i Alfios, głównymi miastami krainy były w starożytności Elida, Pisa i Olimpia słynna z igrzysk panhelleńskich.

Mesenia, Messenia (gr. Μεσσηνία - Messinia) – kraina geograficzna w starożytnej Grecji w południowo-zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego. Słynie z żyznej ziemi oraz ze swej marki oliwek Kalamatas, najwyższej jakości. W starożytności, jej stolicą było rozległe miasto Messini (gr. Μεσσήνη), z zachowanymi do dziś dużymi fragmentami fortyfikacji.Język grecki klasyczny, greka klasyczna – stadium rozwojowe języka greckiego, używanego w okresie klasycznym (500 r. p.n.e. - 350 r. p.n.e.) starożytnej Grecji. Był to jeden z ważniejszych języków starożytności, rozpowszechniony na znacznych obszarach Półwyspu Bałkańskiego i Azji Mniejszej oraz na Cyprze. Dzisiaj ten język można studiować na filologii klasycznej. Był to język bogatej literatury, w okresie klasycznym działali Tukidydes, Arystofanes, Platon, mówcy ateńscy.

Elida zasłynęła w starożytności wprowadzając – by uhonorować swego syna Pyrrona – prawo zwalniające z podatków wszystkich filozofów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Simon Blackburn, Oksfordzki słownik filozoficzny, Warszawa 1997.




Warto wiedzieć że... beta

Alfios (również Alfiọs, Alfeiós; w starożytności Alfejos; gr. Αλφειός, łac. Alpheus) – rzeka w południowej Grecji o długości około 110 km, najdłuższa na półwyspie Peloponez. Posiada źródła w górach Tajget, w południowej Arkadii niedaleko miasta Megalopolis, uchodzi do Morza Jońskiego. Nad Alfios leży Olimpia – w starożytności sławne sanktuarium Zeusa i najważniejsze miejsce igrzysk sportowych w starożytnej Grecji. Nazwa rzeki pochodzi od greckiego boga rzeki Alfejosa.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
Peloponez (Półwysep Peloponeski, nwgr. Πελοπόννησος, Peloponnisos, w średniowieczu znany pod nazwą Morea, gr. Μωρέας lub Μωριάς) – półwysep i kraina historyczna w Grecji. Stanowi najdalej na południe wysuniętą część Półwyspu Bałkańskiego i kontynentalnej Grecji. Znajduje się między Morzem Jońskim a Egejskim. Połączony jest z lądem Przesmykiem Korynckim przeciętym Kanałem Korynckim. Od północy Peloponez ograniczony jest Zatoką Koryncką i Patraską. Silnie rozczłonkowana linia brzegowa tworzy liczne mniejsze półwyspy: Argolidzki, Lakoński, Mani, Mesyński i zatoki: Sarońską, Argolidzką, Meseńska, Kiparysyjską. Powierzchnia Peloponezu wynosi 21,4 tys. km².
Kraina historyczna – region rozwijający się od setek lub tysięcy lat, obejmujący obszary powiązane wspólną historią i kulturą, niekiedy także więzami gospodarczymi. Bardzo często podział kraju na krainy historyczne staje się podstawą wydzielenia współczesnych jednostek podziału administracyjnego.
Region Grecja Zachodnia (nowogr. Δυτική Ελλάδα, trl. Dytikī́ Elláda) – jeden z 13 regionów administracyjnych Grecji położony w środkowo zachodniej części kraju. Leży nad Morzem Jońskim po obu stronach Zatoki Patraskiej (częściowo nad Zatoką Koryncką i na Peloponezie). Graniczy od południa i południowego wschodu z regionem Peloponez, od północy z regionem Epir, od wschodu z regionem Grecja Środkowa. Od zachodu region ograniczony jest Morzem Jońskim, na północy granica z regionem Epir przebiega częściowo wzdłuż Zatoki Ambrakijskiej.
Pirgos (gr. Πύργος) - miasto w Grecji, w zachodniej części Półwyspu Peloponeskiego, nad Morzem Jońskim, stolica prefektury Elida. Mieszka tu około 34,9 tys. ludzi (stan z roku 2001).
Achaja (Αχαΐα) - kraina historyczna i nomos (nowogr.: Νομός Αχαΐας) w Grecji Zachodniej, w północnej części Peloponezu, ze stolicą w Patras. Graniczy z nomosami: Koryntia, Arkadia (region administracyjny Peloponez) i Elida (Grecja Zachodnia). Powierzchnię 3271 km², zamieszkuje około 331 tys. osób (stan z 2005).

Reklama