Elektryon

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Elektryon (gr. Ἠλεκτρύων Ēlektrýōn, łac. Electryon) – w mitologii greckiej król Myken i Tirynsu.

Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.Vojtech Zamarovský, czes. Vojtěch Zamarovský (ur. 5 października 1919 w Trenczynie lub Zamarovcach, zm. 26 lipca 2006 w Pradze) – słowacki prozaik, autor słowackiej i czeskiej literatury faktu, publicysta, badacz, propagator hellenizmu i olimpizmu, tłumacz, prawnik, podróżnik, agent wywiadu.

Ojcem Elektryona był Perseusz, a matką Andromeda. Do jego rodzeństwa należeli Alkajos (ojciec Anakso i Amfitriona), Stenelos, Helejos, Mestor oraz Gorgofone. Przyszli oni na świat w Mykenach. Inaczej jego rodowód widzi beocka wersja mitu, uznająca za jego rodziciela Itonosa.

Elektryon ożenił się z Anakso, córką swego brata Alkajosa. Urodziła mu ona 9 synów, w tym Likymnosa, a także córkę Alkmenę, najpiękniejszą z kobiet jej czasów. Beocka wersja mitu wymienia wśród jego synów uczestnika wojny trojańskiej Lejtosa. Z kolei brat Elektryona Mestor doczekał się córki Hippotoe, z którą Posejdon spłodził Tafiosa, późniejszego władcę Teleboejczyków i ojca Pterelaosa.

Tiryns lub Tyryns (gr. Τῖρυνς Tiryns) – w starożytności położona na Peloponezie cytadela z czasów kultury mykeńskiej. W miejscu tym już w III tysiącleciu p.n.e. znajdowała się osada. Achajowie zbudowali tu swoją twierdzę w XIV–XIII wieku p.n.e. Tyryns został zdobyty przez Dorów około 1100 p.n.e. Około 470 p.n.e. cytadela została zniszczona przez Argejczyków.Robert Graves (ur. 24 lipca 1895 w Wimbledonie, zm. 7 grudnia 1985 w Dejà, Majorka) – angielski poeta, prozaik i badacz mitologii. Syn irlandzkiego pisarza Alfreda Gravesa.

Po odejściu Perseusza na tronie Tirynsu zasiadł Alkajos, Elektryon zaś władał Mykenami. Jego prawa podważyli Teleboejczycy, synowie Pterelaosa. Uznali, że jego królestwo należy im się z racji zasad dziedziczenia. Elektryon nie uznał ich racji. W związku z tym synowie Pterelaosa napadli go. Chociaż nie zdołali jednak pokonać władcy Myken i odebrać mu miasta, pozbawili życia 8 synów władcy, pozostawiając przyżyciu jedynie Likymniosa. Tylko Likymnios, jako zbyt młody, nie brał udziału w zmaganiach wojennych i dzięki temu ocalił swe życie. Również Teleboejczycy w większości nie wrócili żywi. Przetrwał pozostawiony do pilnowania okrętów Eweres, który zabrał monarsze Myken bydło. Porwane zwierzęta oddano na przechowanie Polikenosowi, władającemu Elejczykami.

Wojna trojańska – według Homera i antycznych historyków trwające 10 lat oblężenie Troi przez greckich Achajów. Mitycznym powodem konfliktu było porwanie Heleny, żony króla Sparty – Menelaosa, przez Parysa, księcia trojańskiego, syna króla Priama. Menelaos wezwał na pomoc swojego jedynego brata Agamemnona, króla Argos i Myken oraz wszystkie księstwa achajskie. Na leżącą w północnej Anatolii i dotąd niezdobytą Troję, na 1185 okrętach ruszyli wojownicy achajscy.Posejdon (gr. Ποσειδῶν Poseidōn, łac. Neptunus) – w mitologii greckiej bóg mórz, trzęsień ziemi, żeglarzy, rybaków.

Wtedy na scenę wydarzeń wkroczył Amfitrion, zakochany w Alkmenie. Udało mu się zorganizować okup za bydło, dzięki czemu odzyskał dla Elektryona jego trzodę. W nagrodę władca Myken obiecał mu rękę swej córki, a także ustanowił swym zastępcą na czas swej nieobecności – opuszczał bowiem Mykeny, by wyruszyć na wojnę przeciwko Pterelaosowi. Inna wersja mitu mówi, że to sam Elektryon odzyskał bydło, kupując je od króla Elejczyków. Na czas swej nieobecności ustanowił bratanka Amfitriona swym zastępcą, zobowiązał go również do opieki nad swą córką Alkmeną. Tarcza Heraklesa sugeruje, że obiecał już mu wcześniej rękę swej córki, a być może nawet odbyły się już zaślubiny. Syn Alkajosa nie mógł jednak skonsumować związku, nim nie zostanie pomszczona śmierć braci Alkmeny, co właśnie planował uczynić Elektryon. Nie dane było mu jednak najechać wroga: zginął w dniu planowanego wyjazdu. Oto należąca do jego bydła krowa, pochyliwszy swą głowę, pobiegła na króla. Amfitrion rzucił maczugą czy też kijem we ściekłą krowę, kij odbił się od jej rogów, uderzając Elektryona w głowę i powodując śmierć monarchy. Odmienną wersję zdarzeń sugeruje Tarcza Heraklesa. Opowiada ona w wersach 11 i 12 o sporze o krowy, być może o to, jaka część odzyskanego bydła powinna należeć się Amfitrionowi. Utwór ten wspomina też, że szlachetnemu Elektryonowi Amfitrion odebrał życie przemocą. Niezależnie od tego, jakie były jego intencje, Amfitrion został za zabójstwo wypędzony z Argolidy przez Stenelosa, brata zabitego, i wraz z Alkmeną osiedlił się w Beocji.

Pierre Grimal (ur. 21 października 1912 w Paryżu, zm. 11 listopada 1996 w Paryżu) – francuski historyk specjalizujący się z historii starożytnego Rzymu.Mykeny (nowogr. Μυκήνες Mykḗnes, starogr. Μυκῆναι Mykēnai) – starożytne miasto greckie znajdujące się w północno-wschodniej części Peloponezu. W drugiej połowie II tysiąclecia p.n.e. ośrodek kultury mykeńskiej. Według mitologii, Mykeny założył Perseusz - założyciel dynastii Perseidów. Miasto było zamieszkane przez Achajów. Około 1100 p.n.e. cytadela została zdobyta przez Dorów. Po zniszczeniu przez nich straciło znaczenie. Jednym z mitycznych królów Myken był Agamemnon z rodu Atrydów, zdobywca Troi. Tradycja i wyniki badań naukowych wskazują, że Mykeny były głównym ośrodkiem politycznym Grecji epoki brązu.

Własną wersję podaje Robert Graves w Mitach greckich. Opowiada on, że Amfitrion, dowiedziawszy się, że zrabowane zwierzęta przebywają u króla Elidy, zapłacił mu haracz pokaźnej wartości, a następnie zwrócił się do Elektryona, by potwierdził, że to jego bydło. Amfitrion liczył na zwrot poniesionych kosztów, monarcha zdenerwował się jednak, że Elida handluje skradzioną trzodą, oskarżając kandydata na zięcia o udział w oszustwie. W gniewie Amfitrion rzucił pałką w krowę, która oddaliła się od stada, a odbiwszy się od rogów zwierzęcia, zabiła ona króla Myken. Ponadto Graves widzi podobieństwo pomiędzy ośmiu poległymi synami Elektriona z Myken z ośmioma Alakidami wykonującymi taniec z mieczami, kończący się wskrzeszeniem ofiary, a nawet z uczestnikami angielskiego bożonarodzeniowego przedstawienia.

Likymnios (gr. Λικύμνιος Likýmnios, łac. Licymnius) – w mitologii greckiej przyjaciel Heraklesa, nieślubny syn Elektryona, króla Myken i frygijskiej niewolnicy imieniem Media lub Midea, przyrodni brat Alkmeny. Jako jedyny spośród synów Elektryona ocalał z rzezi podczas wojny z Tafijczykami. Towarzyszył Amfitrionowi, gdy ten po przypadkowym zabójstwie teścia został wygnany z Argolidy i udał się do Teb. Likymnios poślubił Perimedę, córkę Alkajosa, siostrę Amfitriona. W sędziwym wieku został przypadkowo zabity przez syna Heraklesa Tlepolemosa.Gorgofona (także Gorgofone; gr. Γοργοφόνη Gorgophónē, łac. Gorgophone ‘Morderczyni Gorgony’, ‘Gorgonobójcza’) – w mitologii greckiej królowa Sparty.

Rodowód[ | edytuj kod]

Drzewo rodowe Elektryona

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Vojtech Zamarovský: Bohovia a hrdinovia antických bájí. Bratislava: Perfekt a.s., 1998, s. 115. ISBN 80-8046-098-1. (słow.); polskie wydanie: Bogowie i herosi mitologii greckiej i rzymskiej (Encyklopedia mitologii antycznej, Słownik mitologii greckiej i rzymskiej).
  2. Schmidt 206 ↓, s. 89.
  3. Kubiak 1997 ↓, s. 440.
  4. Grimal 2008 ↓, s. 83.
  5. Kubiak 1997 ↓, s. 442.
  6. Grimal 2008 ↓, s. 334.
  7. Kubiak 1997 ↓, s. 440-441.
  8. Kubiak 1997 ↓, s. 441.
  9. Graves 1992 ↓, s. 398-399.
  10. Graves 1992 ↓, s. 415.
  11. Grimal 2008 ↓, s. 215.
  12. Grimal 2008 ↓, s. 366.
  13. Grimal 2008 ↓, s. 384.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Joël Schmidt: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Katowice: Książnica, 2006, seria: Słowniki Encyklopedyczne Książnicy. ISBN 978-83-7132-841-1.
  • Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo we Wrocławiu, 2008. ISBN 978-83-04-04673-3.
  • Zygmunt Kubiak: Mitologia Greków i Rzymian. Warszawa: Świat Książki, 1997. ISBN 83-7129-585-5.
  • Robert Graves: Mity greckie. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1992, s. 182. ISBN 83-06-02284-X.
  • Tarcza Heraklesa – zachowany w postaci krótkiego fragmentu starogrecki epos tradycyjnie przypisywany Hezjodowi. Poemat jest napisany heksametrem. Liczy około pięciuset wersów. Poemat był tłumaczony na język polski. Ostatnie tłumaczenie sporządził Jerzy Łanowski. Mit (stgr. μῦθος mythos – "myśl, zamysł, temat rozmowy, opowieść, baśń") – opowieść o otaczającym ludzkość świecie, opisująca historię bogów, zjawisk paranormalnych, demonów, legendarnych bohaterów oraz historię stworzenia świata i człowieka. Próbowała ona wyjaśnić odwieczne zagadnienia dotyczące bytu ludzkiego, mistyki, życia i śmierci, dobra i zła, jak również istnienie zjawisk przyrody (np. pory roku, piorun). Z religiologicznego punktu widzenia mit, obok świętych ksiąg jest teologicznym uzasadnieniem przedmiotu wiary religijnej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Beocja (gr. Βοιωτία,Boiotia, łac. Beotia) – kraina historyczna w środkowej starożytnej Grecji między Zatoką Koryncką a Zatoką Eubejską Północną i Południową oraz Cieśniną Ewripos. Obecnie Beocja (Viotia) jest prefekturą w Republice Greckiej w regionie administracyjnym Grecja Środkowa, ze stolicą w Liwadii. Graniczy z nomarchiami Attyka Zachodnia i Attyka Wschodnia (region Attyka) oraz prefekturami Fokida i Ftiotyda (Grecja Centralna). Powierzchnia prefektury Beocja wynosi 2952 km², zamieszkuje ją około 130,7 tys. ludzi (stan z 2005 roku).
    Mity greckie (ang. The Greek myths) – kompendium mitologii greckiej Roberta Gravesa wydane w 1955 w Londynie przez Penguin Books.
    Amfitrion (gr. Ἀμφιτρύων Amphitrýōn, łac. Amphitryon) – w mitologii greckiej królewicz oraz król Tyrynsu i Teb.
    Perseusz (także Perseus; gr. Περσεύς Perseús, łac. Perseus) – w mitologii greckiej heros, syn królewny Danae i Zeusa, mąż Andromedy. Przodek Amfitriona, Alkmeny, Heraklesa, Eurysteusza. Pogromca Meduzy, tytana Atlasa, króla Serifos Polidektesa i nieświadomie własnego dziadka Akrizjosa. Założyciel Myken i Tirynsu. Po śmierci przeniesiony na sklepienie niebieskie jako gwiazdozbiór.
    Bydło domowe (Bos taurus) – gatunek zwierząt z rodziny Bovidae, rzędu parzystokopytnych. Gatunek ten pochodzi od tura wielkiego i tura krótkorogiego.
    Mitologia grecka – zbiór mitów przekazywanych przez starożytną grecką tradycję opowieści o bogach i herosach, wyjaśniających miejsce człowieka w świecie, oraz samo funkcjonowanie świata, jego stworzenie i historię. Z mitologii czerpano wiedzę na temat świata i rozwijano na tej podstawie normy etyczne wyznaczające miejsce człowieka w ustalonym porządku świata. Wiedza płynąca z mitów nie stanowiła jednak nigdy "prawdy objawionej" i otwarta była na dyskurs, polemikę i krytykę. Sama zaś starożytna religia grecka, chociaż nie sposób o niej mówić w oderwaniu od mitologii będącej jej elementarną częścią składową, opierała się w znacznym stopniu na ortopraksji (jedności praktyk religijnych), nie zaś ortodoksji (jedności poglądów).
    Łacina, język łaciński (łac. lingua Latina, Latinus sermo) – język indoeuropejski z podgrupy latynofaliskiej języków italskich, wywodzący się z Lacjum (łac. Latium), krainy w starożytnej Italii, na północnym skraju której znajduje się Rzym.

    Reklama