Elektorat Bawarii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Elektorat Bawarii (niem. Kurfürstentum Bayern) – niezależny i dziedziczny elektorat Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Istniał od 1623 do 1806 roku, po czym został zastąpiony Królestwem Bawarii.

Górny Palatynat (niem. Oberpfalz) - kraina historyczna w południowych Niemczech, współcześnie okręg (niem. Bezirk) oraz rejencja w kraju związkowym Bawaria. Stolicą Górnego Palatynatu jest Ratyzbona, a inne większe miasta to Weiden in der Oberpfalz i Amberg. Przez Górny Palatynat przepływa rzeka Regen. Znajdują się tutaj również Las Bawarski (Bayerischer Wald) i Las Czeski (Oberpfälzer Wald).Wittelsbachowie – jedna z najstarszych dynastii niemieckich. Jej przedstawiciele panowali w krajach niemieckich: Bawarii, Palatynacie Reńskim oraz przejściowo w Brandenburgii. Trzykrotnie zdobywali tron władców Niemiec, jednak nie zdołali go utrzymać w swej rodzinie. Zasiadali także przejściowo na tronach kilku państw europejskich: Szwecji, Danii, Węgier, Czech, Holandii, Grecji. Współcześnie, od 1919 roku uznawani przez jakobitów za prawowitych królów Anglii, Szkocji i Irlandii.

Dynastia Wittelsbachów dzieliła się w tamtych czasach na dwie linie: młodszą, która rządziła Bawarią, oraz starszą, władającą elektoratem Palatynatu. Głowa starszej linii, na mocy Złotej Bulli Karola IV była zarazem jednym z siedmiu elektorów Rzeszy. Linia bawarska była pozbawiona tego przywileju.

Elektorzy Rzeszy, Książęta Elektorzy Świętego Cesarstwa Rzymskiego (łac. electores - wyborcy; niem. Kurfürsten - od staroniemieckiego słowa kuri - wybór) – książęta Rzeszy uprawnieni do udziału w elekcji cesarskiej, podczas której wybierano Świętego Cesarza Rzymskiego. Każdy elektor stał na czele feudalnego państwa - Elektoratu.Złota Bulla Karola IV – dokument reformujący ustrój Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Wydana przez Karola IV Luksemburskiego. Przyjęta w 1356 na sejmie w Norymberdze, obowiązywała aż do XIX w.

Jednakże w 1621 roku, elektor Palatynatu Fryderyk V został pozbawiony ziemi, wszelkich praw i tytułów, za udział w powstaniu czeskim przeciwko cesarzowi Ferdynandowi II Habsburgowi. W związku z tym, w 1623 roku, godność elektorska oraz ziemie Górnego Palatynatu zostały oficjalnie przekazane Maksymilianowi I Bawarskiemu.

Unia personalna (łac. persona – osoba) – związek dwóch lub więcej państw posiadających wspólnego monarchę, prezydenta, lub inny organ władzy, przy zachowaniu przez te państwa odrębności prawnej, politycznej, a niekiedy także ustrojowej.Ferdynand II Habsburg (ur. 9 lipca 1578 w Grazu, zm. 15 lutego 1637 w Wiedniu) – król Czech w latach 1617-1637 i Węgier w latach 1618-1637, Święty Cesarz Rzymski w latach 1619-1637 z dynastii Habsburgów.

Mimo że pokój westfalski tworzył nowy tytuł elektorski dla syna Fryderyka V, potomkowie Maksymiliana (z wyłączeniem krótkiego okresu podczas wojny o sukcesję hiszpańską), sprawowali funkcję elektora, aż do wygaśnięcia ich linii w 1777. Wtedy dwie linie Wittelsbachów zostały złączone unią personalną aż do upadku Świętego Cesarstwa Rzymskiego. W 1805 roku, w wyniku pokoju w Preszburgu, Bawaria uzyskała całkowitą niezależność, a Maksymilian I koronował się na Króla Bawarii. Święte Cesarstwo upadło rok później.

Maksymilian I Wittelsbach (ur. 17 kwietnia 1573 w Monachium, zm. 27 września 1651 w Ingolstadt) – książę Bawarii od 1597 roku, elektor Palatynatu Reńskiego w latach 1623-1648, elektor Bawarii od 1648 roku.Fryderyk V Wittelsbach, zw. Królem Zimowym (ur. 26 sierpnia 1596 w dworku myśliwskim Deinschwang niedaleko Neumarkt in der Oberpfalz, zm. 29 listopada 1632 w Moguncji) – elektor Palatynatu Reńskiego w latach 1608-1623, przywódca protestanckiego przymierza w Cesarstwie Rzymskim Narodu Niemieckiego, znanego jako Unia Ewangelicka, król Czech w latach 1619-1620 jako Fryderyk I Wittelsbach z dynastii Witellsbachów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Bayerisches Landesportal: Historia Bawarii i wielcy ludzie
  2. Dzieje państw - Historia - Wirtualny Wszechświat, www.wiw.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  3. Charles Theodore | elector of the Palatinate | Britannica.com, www.britannica.com [dostęp 2017-11-15] (ang.).
  4. Treaty of Pressburg | Europe [1805] | Britannica.com, www.britannica.com [dostęp 2017-11-15] (ang.).




Warto wiedzieć że... beta

Pokój w Preszburgu, pokój preszburski – zawarty 26 grudnia 1805 roku w Preszburgu (Pressburg, obecnie Bratysława), po przegranej przez cesarstwo austriackie wojnie III koalicji z Cesarstwem Francji. Po totalnej klęsce wojsk austriacko-rosyjskich w bitwie pod Austerlitz, monarchia Habsburgów wycofała się z wojny i rozpoczęła starania o zawarcie pokoju.
Maksymilian I Maria Michał Jan Chrzciciel Franciszek z Paoli Józef Kacper Ignacy Leszek Nepomucen Wittelsbach ( ur. 27 maja 1756 w Schwetzingen - zm. 13 października 1825 w Monachium ) – hrabia Rappoltstein od 1776, książę Palatynatu-Zweibrücken od 1795, książę-elektor Bawarii i Palatynatu w latach 1799–1805 jako Maksymilian IV Józef, król Bawarii w latach 1806–1825 jako Maksymilian I Wittelsbach.
Palatynat, Palatynat Reński (niem. Pfalzgrafschaft, łac. palatium – pałac) – kraina historyczna w zachodnich Niemczech na zachód od Renu. Obecnie wchodzi w skład kraju związkowego Nadrenia-Palatynat i części Badenii-Wirtembergii (Heidelberg).

Reklama