• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Egfryt

    Przeczytaj także...
    Mercja – jedno z siedmiu państw heptarchii anglosaskiej. Od połowy VIII wieku do początków IX wieku było państwem-hegemonem heptarchii. Sąsiadowało z pięcioma państwami heptarchii: od południa z Wessex i Sussex, od wschodu od Essex i East Anglią, od północy z Nortumbrią. Od zachodu przylegało do Walii, a od północy dotykało też Strathclyde.Enfleda z Deiry, Enfleda królowa, język staroangielski Eanflæd, również Enflaeda (ur. 19 kwietnia 626 w Deirze, zm. 11 grudnia 704 w Whitby) – ksieni, święta Kościoła katolickiego.
    Nortumbria, ang. Northumbria, staroang. Norþanhymbra, Norþhymbre — średniowieczne królestwo anglosaskie, położone na terenie obecnej północnej Anglii i południowo-wschodniej Szkocji. Powstało po zjednoczeniu dwóch królestw: Bernicji i Deiry, do których następnie dołączono drobniejsze państwa celtyckie. W połowie VI wieku Nortumbria została schrystianizowana. W VII wieku stanowiła główne królestwo heptarchii anglosaskiej. Od VIII wieku nękana była stałymi najazdami wikingów, którzy w końcu zdołali ją podbić. W 867 roku została podzielona: dawna Deira weszła w skład obszaru pod jurysdykcją duńską, zwanego Danelagh, natomiast reszta kraju zachowała względną autonomię najpierw jako królestwo, a później jako hrabstwo Northumberland. W X wieku włączono ją w skład Anglii.

    Egfryt z Nortumbrii, Ecfrithus, Ecgfrið, Egfrid, Ecgfrith (data urodzenia nieznana, zm. 20 maja 685) - władca Deiry w latach 657-670 i król Nortumbrii w latach 670-685.

    Egfryt był synem potężnego Oswiu z Nortumbrii i jego trzeciej żony Enfledy. Jego ojciec kiedy tylko mógł to wykorzystywał swe dzieci do wzmocnienia swej pozycji. Podobnie było również z Egfrydem: został wysłany jako zakładnik na dwór mercyjski, stanowiąc gwarancję, że Oswiu uznaje zwierzchność Pendy, co miało zapobiec inwazji Mercji na Nortumbrię. Nic to jednak nie pomogło, gdyż Penda dokonał inwazji w 654 roku, która zakończyła się jego śmiercią w bitwie pod Winwaed.

    Kutbert z Lindisfarne (ur. ok. 634, zm. 20 marca 687) – święty Kościoła katolickiego. Jest jednym z patronów Anglii. Mnich, a od 684 biskup Lindisfarne w Nortumbrii.Bitwa pod Dúin Nechaín (walijskie: Linn garan) – starcie zbrojne, które miało miejsce 20 maja 685 r. w rejonie Forfar w szkockim hrabstwie Angus. Bitwa pomiędzy siłami Królestwa Nortumbrii a Piktami zakończyła się klęską Anglosasów i znaczną utratą ich wpływów w Północnej Brytanii.

    Egfryt wrócił do swego kraju. Oswiu wynagrodził syna, osadzając go na tronie podkrólestwa Nortumbrii - Deiry, gdzie miał zastąpić swego brata Alfrida, który zawiódł zaufanie ojca. Egfryt nie popełnił tego błędu i spokojnie rządził, pozostając w zależności od ojca i utrzymując Deirę w coraz ściślejszym sojuszu z Bernicją. Kiedy Oswiu zmarł 15 lutego 670 roku, Egfryt zasiadł na wspólnym tronie obu królestw.

    Beda, zwany Czcigodnym lub Wspaniałym, łac. Venerabilis, sang. Bǣda lub Bēda (ur. 672 w Wearmouth k. Sunderlandu w Anglii lub 673, zm. 25 maja 735 w Jarrow) – anglosaski mnich i benedyktyn, prezbiter, związany z klasztorami w Wearmouth oraz Jarrow w Nortumbrii (obecnie klasztor Wearmouth-Jarrow ), wszechstronny uczony.Historia ecclesiastica gentis Anglorum (pol. "Historia kościelna narodu angielskiego", ang. "Ecclesiastical History of the English People") – dzieło Bedy Czcigodnego, napisane w języku łacińskim, którego tematem jest historia chrześcijaństwa w średniowiecznej Brytanii, a zwłaszcza konflikt między kościołem rzymskim (łacińskim), a iroszkockim, zwanym również celtycko-chrześcijańskim.

    W 660 roku pojął za żonę Edeltrudę, córkę Anny, króla Wschodnich Anglów. Małżeństwo to zakończyło się skandalem: Etelreda, namówiona przez biskupa Wilfryda, zdecydowała się zachować czystość i wkrótce po ślubie wstąpiła do zakonu. Egfryt poślubił drugą żonę, Eormenburgę. Nie zapomniał jednak swojej krzywdy i w 678 wygnał biskupa z kraju. Mimo starań, nie udało się Egfrytowi spłodzić potomka. Zaczął więc szykować na swego zastępcę najmłodszego ze swych braci, Elfwine. Ponownie zdecydował się nadać Deirze częściową autonomię i osadził Elfwine na jej tronie.

    Kronika anglosaska (ang. Anglo-Saxon Chronicle) – zbiór roczników przedstawiających dzieje anglosaskiej Brytanii, skompilowany pod koniec IX wieku, najprawdopodobniej w królestwie Wesseksu (przedstawia właśnie taką perspektywę historiograficzną) pod panowaniem króla Alfreda Wielkiego. Tekst oryginalnej kompilacji nie zachował się - dysponujemy jednak 9 manuskryptami z różnych klasztorów angielskich, gdzie tekst podstawowy był uzupełniany o późniejsze wydarzenia.Dictionary of National Biography (DNB) – słownik biograficzny stanowiący standardowy punkt odniesienia w dziedzinie biografii znanych postaci brytyjskiej historii, publikowany od 1885. W 1996 Uniwersytet Londyński opublikował wolumin korekcji zebranych na podstawie Biuletynu Instytutu Badań Historycznych. Zaktualizowany Oxford Dictionary of National Biography (ODNB) został opublikowany 23 września 2004 jako 60-tomowe wydawnictwo i publikacja on-line.

    Początek panowania Egfryda w Nortumbrii nie był łatwy, gdyż po śmierci potężnego Oswiu podlegli mu dotąd Piktowie zdecydowali się podnieść bunt. Kres ich zapędom położył Egfryt w 671 roku, w wielkiej bitwie pod Moncriefe. Zwycięstwo to doprowadziło do utworzenia nowego podkrólestwa, zależnego od Nortumbrii, Lothian i zapewniło królestwu spokój na północnej granicy na kolejne 14 lat. Egfrytowi udało się również podporządkowanie Nortumbrii celtyckiego królestwa Rheged.

    Bitwa nad rzeką Trent – bitwa stoczona w bliżej niesprecyzowanym miejscu nad rzeką Trent w Królestwie Lindsey w roku 679. Bitwa ta była starciem między wojskami Nortumbrii pod wodzą Egfryta oraz armią Mercji prowadzoną przez Ethelreda. Zwyciężyli Mercjanie, co zakończyło dominację Nortumbrii nad tym obszarem. Królestwo Lindsey pozostawało pod dominacją Mercji do najazdu wikingów w IX wieku.Alfrid z Nortumbrii, Alchfrithus, Alchfrido, Ahlfrith (żył w VII wieku) - władca anglosaskiego królestwa Deiry w latach 655-664.

    Znacznie gorzej układały się stosunki z położoną na południu Mercją. W 674 roku Egfryt zdecydował się na zbrojny najazd, pokonał rządzącego tam wówczas Wulfhere i zajął Królestwo Lindsey. Zaledwie 5 lat później sytuacja się odwróciła - w bitwie nad rzeką Trent Egfryt został pokonany przez Etelreda, który odebrał zagarnięte wcześniej tereny. W bitwie tej zginął również młody Elfwine, co bardzo pokrzyżowało plany Egfryta. Za namową biskupa Teodora zdecydował się jednak nie eskalować konfliktu, przyjął zadośćuczynienie za śmierć brata i ponownie włączył Deirę do Nortumbrii.

    Bernicja (staroang. Bernice lub Beornice; łac. Bernicia) - wczesnośredniowieczne państwo anglosaskie, obejmujące część wschodniego wybrzeża Wielkiej Brytanii (na historycznym pograniczu Anglii i Szkocji).Ealdorman – wcześniejsza forma angielskiego słowa alderman. Oznaczała człowieka sprawującego władzę z ramienia anglosaskiego króla, ewentualnie głowę rodziny, człowieka otoczonego powszechną czcią i uznaniem, również zarządzającego wydzielonym obszarem dawnego królestwa (hrabstwem).

    W 684 roku Egfryt wysłał swe wojsko pod wodzą ealdormana Beorta na teren Irlandii. Wyprawa nie odniosła oczekiwanych skutków - nie udało się podbić Irlandii. Beort przywiózł jednak swojemu władcy wielu jeńców i liczne łupy.

    W 685 Egfryt, wbrew radom Kutberta z Lindisfarne, osobiście poprowadził swą armię przeciw Piktom, którzy coraz częściej najeżdżali na tereny przygraniczne. 20 maja został wciągnięty w pułapkę i pod Dun Nechain został zabity przez piktyjskiego króla Bridei III.

    Następcą Egfryta został jego przyrodni brat Aldfrith.

    Aldfrith z Nortumbrii, Aldfrid, Aldfridus, Aldfrið, Flann Fina mac Ossu (ur. w VII wieku; zm. 14 grudnia 704 lub 705) - władca anglosaskiego królestwa Nortumbrii od 686 do 705. Średniowieczni kronikarze Beda Czcigodny i Stephen Ripon relacjonują jego rządy jako okres wyjątkowego spokoju w dziejach Nortumbrii.Piktowie (łac. picti – "pomalowani", ze względu na ciała pokryte tatuażami) – nazwa stosowana przez starożytnych Rzymian na określenie grupy plemion zamieszkujących ziemie obecnej Szkocji (na północ od rzek Forth i Clyde) w okresie między przybyciem Rzymian do północnej Brytanii (ok. 100 roku n.e.) a połową IX wieku. W okresie panowania rzymskiego dwoma ważnymi plemionami piktyjskimi byli Werturionowie (Verturiones), którzy mieszkali nad górnym Forth i rzeką Earn, oraz Kaledończycy. Źródła piktyjskie używają nazwy Cruithin jako nazwy własnej.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Beda, ks.3, rozdz.24
    2. Yorke, s.114
    3. Beda, ks.4, rozdz.5
    4. Beda, ks.4, rozdz.12
    5. Yorke, s.115
    6. ASC A.D.679
    7. Beda, ks.4, rozdz.21
    8. Yorke, s.123
    9. Yorke, s.128
    10. ASC A.D.685

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Prosopography of Anglo-Saxon England: Ecgfrith
  • Beda Czcigodny Historia ecclesiastica gentis Anglorum dostępna w bibliotece cyfrowej
  • ASC Kronika anglosaska dostępna w bibliotece cyfrowej
  • Barbara Yorke: Królowie i królestwa Anglii w czasach Anglosasów. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2009. ISBN 978-83-01-16169-9.
  • Wilfryd z Yorku, Wilfryd z Ripon, Wilfrith (ur. 634 w Nortumbrii, zm. 709 w Oundle) – angielski duchowny, opat klasztoru w Ripon, biskup Yorku i Hexham, święty Kościoła katolickiego oraz anglikańskiego.Anna (władał od ok. 633 do 654 lub 655 roku) – król Anglii Wschodniej, jeden z trzech synów Eniego. Poślubił nieznaną wschodniosaską kobietę, z którą stworzył rodzinę słynącą z żarliwej religijności – syn Jurmin oraz trzy córki (Edeltruda, Edelburga i Witburga) zostali kanonizowani. Jego oddanie chrześcijaństwu było prawdopodobnie podsycane przez nauki mnichów z misji Augustyna z Canterbury na wyspie Ely.




    Warto wiedzieć że... beta

    Deira (staroang. Derenrice, Dere) — jedno z mniejszych królestw anglosaskich, założonych w VI wieku przez germańskie plemię Sasów na podbitych terenach Brytanii. W późniejszym okresie Deira połączyła się z sąsiednim królestwem - Bernicją, tworząc Nortumbrię, jedno z państw tzw. heptarchii anglosaskiej.
    Bitwa pod Winwaed – starcie zbrojne, które miało miejsce 15 listopada 655 r. pomiędzy wojskiem Królestwa Mercji pod dowództwem Pendy a siłami z Nortumbrii dowodzonymi przez króla Oswiu. Starcie zakończyło się klęską Pendy, który poległ na placu boju.
    Królestwo Lindsey (stang. Lindesege) – jedno z mniejszych wczesnośredniowiecznych królestw anglosaskich, zajmowało niewielki obszar w dzisiejszej wschodniej Anglii, pomiędzy Humber a The Wash. W VII–VIII wieku było obiektem ekspansji większych i potężniejszych sąsiadów – Mercji i Nortumbrii, ostatecznie popadając w zależność od Mercji.
    Oswiu z Nortumbrii, Oswy, Osuio, Osui, Oswius, Oswie (ur. ok. 612; zm. 670) - władca anglosaskiego królestwa Bernicji w latach 642-654 a następnie do roku 670 Nortumbrii powstałej z połączenia Bernicji i Deiry.
    Edeltruda z Anglii Wchodniej (ur. ok. 630, zm. 23 czerwca 679) – księżniczka Wschodniej Anglii, później królowa w Fens i Nortumbii. Od 672 roku ksieni w założonym przez siebie klasztorze w Ely. Święta Kościoła katolickiego, prawosławnego i anglikańskiego.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.
    Teodor z Tarsu, Teodor z Canterbury (ur. 602 w Tarsie w Cylicji, zm. 19 września 690 w Canterbury) – bizantyjski teolog i zakonnik, arcybiskup Canterbury od 668, święty Kościoła katolickiego, anglikańskiego i niektórych Kościołów wschodnich. Obok św. Augustyna „drugi założyciel Kościoła w Anglii”.

    Reklama

    Czas generowania strony: 0.764 sek.