Efekt gitarowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Efekt gitarowy typu delay Digitech Digidelay
Gitarzysta korzystający z efektów umieszczonych w pedalboardzie podczas koncertu.

Efekt gitarowy – urządzenie elektroniczne przetwarzające i modyfikujące dźwięk, stosowane przeważnie do gitary elektrycznej, jak również nazwa efektu działania takiego urządzenia.

Pitch Shifter - urządzenie to (znane także pod nazwą harmonizer) pozwala grać w harmonii z samym sobą dzięki rozdzieleniu sygnału na dwie ścieżki, oryginalną oraz definiowany przez użytkownika interwał, jak na przykład tercja wielka (oddalony o cztery półtony); zapewnia też efekt zbliżony do chorus. Pogłos (rewerberacja) – zjawisko stopniowego zanikania energii dźwięku po ucichnięciu źródła, związane z występowaniem dużej liczby fal odbitych od powierzchni pomieszczenia. Ucho ludzkie odczuwa pogłos jako przedłużenie dźwięku. Pogłos jest określany ilościowo przez czas pogłosu, czyli ilość sekund potrzebną na spadek energii akustycznej o 60 dB.

Możliwych jest kilka sposobów zmiany sygnału, wykorzystywanych w efektach gitarowych:

  • Zmiana zakresu dynamicznego sygnału:
  • Kompresor – urządzenie do kompresji dynamiki (zawężania zakresu dynamicznego instrumentu).
  • Ekspander – urządzenie poszerzające zakres dynamiczny instrumentu.
  • Limiter – rodzaj kompresora nie pozwalający, aby średnia amplituda sygnału przekroczyła pewną ustalona wartość graniczną.
  • Equalizer – urządzenie pozwalające na korekcję barwy dźwięku. Składa się z zespołu filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości. Najczęściej spotykane są korektory graficzne.
  • Obcinanie amplitudy (powoduje wprowadzanie harmonicznych do sygnału, jako skutek zniekształceń nieliniowych):
  • Fuzz – prekursor overdrive i distortion, zamienia sygnał wejściowy w sygnał quasi prostokątny. Odpowiada to wprowadzeniu nieparzystych harmonicznych do sygnału. Uzyskane brzmienie jest ziarniste i skompresowane. Efekt był z początku implementowany za pomocą uszkadzania membrany głośnika, a następnie na drodze elektronicznej, przez obcinanie wierzchołków sygnału na półprzewodnikowych elementach germanowych. Wynalazcą był amerykański inżynier dźwięku Glenn Snoddy.
  • Distortion (pol. zniekształcenie) – powoduje charakterystyczny metaliczny dźwięk gitary, uzyskiwany dzięki wprowadzaniu harmonicznych. Charakteryzuje się stosunkowo agresywnym brzmieniem.
  • Overdrive (pol. przester) – efekt podobny do distortion, jednak mniej agresywny w brzmieniu. W zamyśle ma symulować przesterowany wzmacniacz lampowy.
  • Efekty modulacyjne:
  • Pitch Shifter – zmiana częstotliwości – polega na zmianie sygnału w dziedzinie częstotliwości (FFT).
  • Chorus (pol. chór) – uzyskiwany przez zmieszanie sygnału bezpośredniego z sygnałem opóźnionym o ok. 20 ms. Jest to równoznaczne z zastosowaniem filtru grzebieniowego.
  • Flanger – jeden z najstarszych efektów, wykorzystywany przez Jimiego Hendrixa (utwór Bold as Love) i Beatlesów – jest odmianą chorusa, w którym czas opóźnienia sygnału jest mniejszy, wynosi ok. 5 ms, a do tego wyposażony w sprzężenie zwrotne, dzięki któremu część sygnału z wyjścia efektu trafia z powrotem na jego wejście. Uzyskiwane brzmienie jest „mokre”, przypomina efekty „kosmiczne”.
  • Panner – efekt polegający na okresowym przesuwaniu panoramy sygnału stereo z lewej strony na prawą i z powrotem.
  • Delay – efekt polegający na dodaniu do sygnału jego powtórzeń odległych w czasie o interwał od kilkudziesięciu ms do kilkunastu sekund.
  • Reverb (pol. pogłos) – efekt symulujący reakcję pomieszczenia na sygnał. Realizowany typowo za pomocą sprężyn pogłosowych, elektronicznie: analogowo lub cyfrowo, poprzez zwielokrotnienie efektu Delay.
  • Urządzenia nazywane efektami gitarowymi stosowane są głównie do gitar elektrycznych i mają zwykle kształt prostopadłościanu (stąd potoczna ich nazwa – kostka) z pokrętłami regulacyjnymi i pedałem.

    The Beatles – zespół rockowy z Liverpoolu, istniejący od 1960 (jako The Quarrymen od 1957) do 1970 roku. Według RIAA, jego członkowie są najpopularniejszymi muzykami wszech czasów. W historii amerykańskiego rynku fonograficznego nikt nie sprzedał więcej płyt niż oni.Chorus – efekt gitarowy należący do grupy efektów modulacyjnych. Jest uzyskiwany poprzez nakładanie lekko zmodulowanego i opóźnionego sygnału na oryginalny sygnał. Efektem takiej modulacji jest uzyskanie charakterystycznego brzmienia chóralnego.

    Pedalboard[ | edytuj kod]

    Pedalboard to skrzynia, w której gitarzyści przechowują efekty gitarowe. Zazwyczaj jest on skonstruowany w ten sposób, aby przed rozpoczęciem koncertu nie trzeba było wyciągać z niego efektów – wystarczy zdjąć górną pokrywę.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Echo
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Bill Friskics-Warren: Glenn Snoddy, 96, Accidental Inventor of the Fuzz Tone, Dies (ang.). nytimes.com, 25 maja 2018. [dostęp 2018-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-05-26)].
    Filtr jest to fragment obwodu elektrycznego lub obwodu elektronicznego odpowiedzialny za przepuszczanie lub blokowanie sygnałów o określonym zakresie częstotliwości lub zawierającego określone harmoniczne.Overdrive – efekt gitarowy, którego działanie polega na ścinaniu wierzchołków sygnału elektrycznego z gitary, dzięki czemu w obwiedni sygnału pojawia się odcinek o stałej amplitudzie (tzn. płaski), czyli tzw. faza podtrzymania w sensie ADSR (od ang. wyrazów: attack – narastanie, decay – opadanie, sustain – podtrzymanie, release – zwolnienie).




    Warto wiedzieć że... beta

    Bold as Love – utwór Jimiego Hendriksa wydany na płycie Axis: Bold as Love. Został nagrany 29 października 1967 roku podczas sesji w Olympic Studios w Londynie. Inżynierowie dźwięku Eddie Kramer i George Chkiantz wykorzystali efekt przejścia (phasing effect), aby odtworzyć dźwięk jaki gitarzysta usłyszał we śnie. Hendrix powiedział, że lubi tylko trzy utwory z płyty Axis: Bold as Love – "Bold as Love", "Little Wing" i "Little Miss Lover".
    Korektor graficzny, equalizer – jeden z rodzaju korektorów, składający się z zestawu potencjometrów suwakowych pozwalających na podbijanie bądź tłumienie określonych pasm częstotliwości.
    Modyfikatory dźwięku – urządzenia elektroakustyczne pozwalające na przekształcanie barwy, wysokości, czasu trwania i dynamiki dźwięku, oraz na kształtowanie charakteru nagrania muzycznego. Do modyfikatorów dźwięku należą między innymi: filtry, modulatory, przesuwniki fazy, urządzenia pogłosowe i wzmacniacze elektroakustyczne.
    Korektor (equalizer, EQ) – zespół filtrów, które służą do podbijania lub tłumienia określonego zakresu częstotliwości, zmieniając tym samym barwę dźwięku.
    Delay (z angielskiego "opóźnienie") to efekt często używany przez muzyków - przeważnie gitarzystów, ale i dubmasterów.
    Składowa harmoniczna jest pojęciem często używanym w teorii sygnałów. Jest to składowa szeregu Fouriera analizowanego sygnału (poza składową zerową zwaną składową stałą). Składowa harmoniczna jest częścią reprezentacji sygnału w dziedzinie widmowej (częstotliwości). Sygnał okresowy spełniający warunki Dirichleta można przedstawić jako sumę sinusoidalnych przebiegów oraz składowej stałej.
    Filtr grzebieniowy – jeden z podstawowych rodzajów filtrów stosowanych w przetwarzaniu sygnału. Jego działanie polega na dodawaniu sygnału do jego opóźnionej wersji, co powoduje wzmacnianie, bądź wygaszanie poszczególnych składowych częstotliwościowych poprzez zjawisko interferencji. W charakterystyce częstotliwościowej filtra grzebieniowego występują regularnie powtarzające się minima (ang. notch) nadające jej wygląd „grzebienia”.

    Reklama