Efeci

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Efeci (gr. ephetai) - sędziowie w starożytnych Atenach.

Obrona konieczna – okoliczność wyłączająca bezprawność czynu zabronionego. Obrona konieczna jest więc jednym z kontratypów. Dokonanie czynu w sytuacji obrony koniecznej oznacza, że sprawca nie będzie zań ścigany – czyn nie był bowiem bezprawny.Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.

Urząd efetów został ustanowiony przez Drakona, choć mógł on istnieć już wcześniej (w tym przypadku Drakon byłby tylko jego reformatorem). Drakon nadał mu kompetencje sądzenia spraw o zabójstwo, pragnąc w ten sposób położyć kres rozpowszechniającemu się prawu krwawej zemsty rodowej. W ten sposób zbrodnia zabójstwa sądzona była już nie przez ród (genos), lecz przez urzędników wyłonionych przez społeczeństwo.

Attyka (starogr. Ἀττική Attikḗ, nowogr. Αττική Attikí łac. Attica) – kraina historyczna we wschodniej starożytnej Grecji, granicząca z Beocją oraz Megarą. Aktualnie Megarę zalicza się do Attyki. Obecnie Attyka to region administracyjny (nowogr. περιφέρεια periféria) w Republice Greckiej, graniczący z regionem Grecja Środkowa i regionem Peloponez.Pireus, Piraeus, Peiraeus (nowogrecki: Πειραιάς Peiraiás lub Pireás, starogrecki / katharewusa: Πειραιεύς Pireéfs) – miasto portowe w Grecji, w Attyce, wchodzące w skład Wielkich Aten.

W czasach klasycznych efeci stanowili trybunał złożony z 51 sędziów wybieranych drogą losowania spośród członków Areopagu i urzędujący w różnych miejscach w zależności od tego, jaka sprawa była sądzona. Posiedzenia odbywały się w 4 miejscach:

  1. Delfinionie, dawnym sanktuarium Apollina Delfiniosa w Atenach;
  2. Palladionie, dawnym sanktuarium Zeusa i Ateny;
  3. prytanejonie oraz w
  4. Freatis, małym miasteczku w zatoce w pobliżu Pireusu.

W Delfinionie sądzono sprawy o zabójstwo, które po przejściu przez osąd archonta-basileusa zostały uznane za dające się usprawiedliwić (wybaczalne): przypadki obrony koniecznej (własnej) czy zabójstwa nieumyślnego itp. Wtedy efeci osądzali wartość usprawiedliwienia popełnionego czynu i na ogół ogłaszali wyrok uniewinniający.

Niewolnictwo – zjawisko społeczne, którego istotą jest stosunek zależności, polegający na tym, iż pewna grupa ludzi (niewolnicy) stanowi przedmiot własności innych osób, grup ludzi (rodzina, plemię, itd.) lub instytucji (państwo, świątynia itp.), mogących nimi swobodnie rozporządzać.Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, nowogr. Δίας Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów. Syn Kronosa i Rei. Był szóstym dzieckiem Rei i Kronosa. Brat Hestii, Demeter, Hery (również jej mąż), Posejdona i Hadesa. Władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowały go nimfy górskie i koza Amaltea.

W Palladionie sądzono niektóre sprawy o nieumyślne zabójstwo, morderstwa popełnione na cudzoziemcach lub niewolnikach oraz nakłanianie do popełnienia przestępstwa. Sprawy te przedkładano najpierw archontowi-basileusowi, a on przekazywał je do Palladionu lub Areopagu, gdy stwierdzono działanie z premedytacją. Karą ogłaszaną przez efetów mogła być kara śmierci lub wygnanie bez konfiskaty mienia.

Prytanejon – budynek publiczny w starożytnej Grecji dla najwyższych władz w greckich państwach-miastach, miejsce urzędowania prytanów.Palladion (stgr. παλλάδιον palládion, łac. palladium) – w mitologii greckiej i rzymskiej magiczny posążek Ateny o przydomku Pallas.

W prytanejonie sądzono sprawy o zabójstwa, których sprawca nie był znany oraz takie, których przyczyną było zwierzę lub przedmiot martwy. W tym przypadku sądowi przewodniczył archont-basileus, a sprawcę, zwierzę lub przedmiot, usuwano poza granice Attyki.

Archaiczny charakter tego urzędu objawia się w sądach odbywających się w Freatis. Badano tu przestępstwa popełnione przez osoby skazane na wygnanie za nieumyślne zabójstwo. Wtedy sąd znajdował się na brzegu, zaś oskarżony na łodzi przycumowanej do nabrzeża. Jeżeli został uniewinniony, powracał na wygnanie, jeżeli nie - skazywano go na śmierć.

Atena (gr. Ἀθήνη Athene lub Ἀθηναίη Athenaie) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, wojny sprawiedliwej oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jedna z dwunastu głównych bogów olimpijskich. Jej atrybutami były: miecz, sowa, hełm, drzewo oliwne. Jej rzymskim odpowiednikiem jest Minerwa.Włodzimierz Lengauer (ur. 17 sierpnia 1949 r. w Jeleniej Górze) – historyk starożytności, profesor zwyczajny w Instytucie Historycznym Uniwersytetu Warszawskiego, członek Wielkiej Loży Narodowej Polski.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Prawo Drakona w sprawie zabójstw – kompetencje efetów. (ang.)
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Włodzimierz Lengauer, Starożytna Grecja okresu archaicznego i klasycznego, Warszawa: Wydawnictwo DiG, 1999, s. 67, ISBN 83-7181-083-0, OCLC 749800661.
  • Guy Rachet, Słownik cywilizacji greckiej, Ewdoksia Papuci-Władyka (tłum.), Katowice: Wydawnictwo „Książnica”, 2006, s. 106, ISBN 83-7132-919-9, ISBN 978-83-7132-919-7, OCLC 749560502.
  • Basileus, Bazyleus (gr. βασιλεύς) — tytuł noszony przez władców lub najwyższych urzędników miast-państw greckich oraz monarchów hellenistycznych, na język polski tłumaczony jako król.Ateny (nowogr. Αθήνα = Athina, st.gr. Ἀθῆναι = Athenai, łac. Athenae) – stolica i największe miasto Grecji. Jeden z najważniejszych ośrodków turystycznych Europy z zabytkami kultury antycznej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Areopag (stgr. ὁ Ἄρειος πάγος ho Areios pagos - "wzgórze Aresa") – w starożytnych Atenach najwyższa rada złożona z byłych archontów. Nazwa rady pochodzi od miejsca obrad – wzgórza Aresa, które poświęcone było bogu wojny i Eryniom, ich świątynia u stóp wzgórza była azylem dla zabójców. Nie jest znany dokładny czas powstania rady areopagu.
    Kara śmierci (kara główna, kara ostateczna, najwyższy wymiar kary) – kara polegająca na pozbawieniu życia sprawcy przestępstwa stosowana od początków istnienia prawa, różnie w zależności od krajów, systemów prawnych i epok, najczęściej za czyny uniwersalnie pojmowane jako zbrodnie takie jak zabójstwo lub zdrada stanu, ale także za drobniejsze przestępstwa, w tym skierowane przeciw mieniu lub nawet występki obyczajowe, jak cudzołóstwo. Była bądź jest też zapisana w prawach religijnych różnych wyznań.

    Reklama