Edward Gierek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .infobox.zolnierz-lotnictwo .naglowek{color:black;background:#95a7b9}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-marynarka .naglowek{color:white;background:#6082B6}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-lądowe .naglowek{color:white;background:#556B2F}.mw-parser-output .infobox.zolnierz-paramilitarny .naglowek{color:black;background:#b6b3c7}

Edward Gierek (ur. 6 stycznia 1913 w Porąbce, zm. 29 lipca 2001 w Cieszynie) – polski robotnik, polityk, od 1946 członek Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (usunięty w 1981), w latach 1970–1980 I sekretarz Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, w latach 1971–1981 członek prezydium Ogólnopolskiego Komitetu Frontu Jedności Narodu, w latach 1976–1980 członek Rady Państwa, poseł na Sejm I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji (1952–1980).

Mieczysław Franciszek Rakowski (ur. 1 grudnia 1926 w Kowalewku-Folwarku, zm. 8 listopada 2008 w Warszawie) – polski polityk komunistyczny, premier PRL w latach 1988–1989, poseł na Sejm PRL VI, VII, VIII i IX kadencji, ostatni I sekretarz KC PZPR.Prawo i Sprawiedliwość (PiS) – polska konserwatywna partia polityczna, założona na kongresie 29 maja 2001, zarejestrowana sądownie 13 czerwca 2001 (pierwszy komitet lokalny PiS powstał już 22 marca 2001). Powołana została przez braci Lecha i Jarosława Kaczyńskich, na fali popularności uzyskanej przez Lecha podczas sprawowania przez niego funkcji ministra sprawiedliwości i prokuratora generalnego w rządzie AWS. Deklarowana ideologia partii stanowi połączenie konserwatyzmu i chrześcijańskiej demokracji. W latach 2005–2007 Prawo i Sprawiedliwość sprawowało władzę, tworząc rząd Kazimierza Marcinkiewicza i rząd Jarosława Kaczyńskiego (od 2006 do 2007 w koalicji z Samoobroną RP i Ligą Polskich Rodzin, do 2006 i w schyłkowym okresie w 2007 rząd mniejszościowy). W latach 2005–2010 wysunięty przez PiS Lech Kaczyński (do 2006 członek partii) sprawował urząd Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Prawo i Sprawiedliwość należy do grupy Europejscy Konserwatyści i Reformatorzy w Parlamencie Europejskim oraz do działającej obok niej międzynarodowej organizacji Sojusz Europejskich Konserwatystów i Reformatorów.

Tzw. dekada gierkowska, czyli okres sprawowania przez Edwarda Gierka władzy w latach 1970–1980, charakteryzowała się w pierwszej połowie dynamicznym rozwojem gospodarczym Polski, aby w drugiej połowie zakończyć się wieloaspektowym kryzysem gospodarczym, który w efekcie doprowadził do kresu jego rządów, a w perspektywie kolejnej dekady do upadku systemu socjalistycznego w Polsce.

Komisja Grabskiego – komisja wewnątrzpartyjna, która powstała w kwietniu 1981 r. celem oceny działalności Edwarda Gierka jako I sekretarza PZPR. Przewodniczącym komisji był Tadeusz Grabski. Prezydent Stanów Zjednoczonych – głowa państwa, szef administracji federalnej, naczelny dowódca sił zbrojnych, szef rządu, a także lider swojej partii. Konstytucja nadała mu wiele prerogatyw, co sprawia iż zajmuje on kluczowe miejsce w systemie politycznym Stanów Zjednoczonych.

Życiorys[ | edytuj kod]

Młodość[ | edytuj kod]

Edward Gierek urodził się w rodzinie robotniczej, we wsi Porąbka (dziś dzielnicy Sosnowca w Zagłębiu Dąbrowskim). Rodzina Gierków była bardzo religijna. W 1917 r. w wypadku w kopalni „Kazimierz” zginął jego ojciec Adam, który był górnikiem. Matka, Paulina z domu Gojny (1893–1988), ponownie wyszła za mąż za Antoniego Jarosa (Gierek przybrał nazwisko ojczyma na kilka lat). Gdy kilka lat później Antoni Jaros zmarł na gruźlicę, wdowa wyszła ponownie za mąż za Władysława Koziaka.

Reforma administracyjna Polski (1975) – reforma zmieniająca podział administracyjny Polski, wraz z którą porzucono trójstopniowy podział administracyjny kraju (województwo – powiat – gmina) i zastąpiono go nowym, dwustopniowym podziałem (województwo – gmina), obowiązującym od 1 czerwca 1975 do 31 grudnia 1998.Opozycja polityczna w PRL (również opozycja antykomunistyczna) – partie polityczne, organizacje, grupy i środowiska społeczne dążące do obalenia lub zreformowania niedemokratycznego systemu władzy w Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1945–1989. Ruchy te formułowały programy zasadniczych przemian politycznych, gospodarczych i społecznych.

Na początku lat 20. rodzina wyemigrowała z kraju „za chlebem” do Francji. W 1926 Gierek zaczął pracować w kopalni Arenberg jako ładowacz. W 1929 wyjechał wraz z rodziną do Paryża, a następnie zostali skierowani do miejscowości Belfort. Rok później trafił do położonego w Alzacji Ensisheim, gdzie pracował z ojczymem w kopalni potasu. Z powodu złego stanu zdrowia ojczyma pojechał na północ do departamentu Pas-de-Calais. Rodzina osiedliła się w miejscowości Leforest. W maju 1931 wstąpił do związków zawodowych i polskiej sekcji Francuskiej Partii Komunistycznej. W 1934 r. zorganizował strajk solidarnościowy ze zwalnianymi Polakami w kopalni Leforest. Za organizację strajku został wysiedlony karnie do Polski. W listopadzie tego samego roku został powołany do służby wojskowej. Służył w 1 Pułku Artylerii Motorowej. W 1936 po zmianie stanu cywilnego i zakończeniu służby wojskowej wyemigrował do Belgii. W Belgii ponownie działał w partii komunistycznej. Pracował tam w kopalni węgla kamiennego w Eisden w Limburgii.

Łódzkie strajki lutowe 1971 roku – strajki, które miały miejsce w Łodzi w lutym 1971 roku, wkrótce po zmianie ekipy partyjno-rządowej, będącej efektem wydarzeń grudnia 1970 roku na Wybrzeżu.Adam Gierek (ur. 17 kwietnia 1938 w Zwartbergu, prowincja Limburgia w Belgii) – polski profesor inżynier, polityk, nauczyciel akademicki, senator V kadencji, od 2004 poseł do Parlamentu Europejskiego, specjalista inżynierii materiałowej.

W Belgii nauczył się płynnie mówić po francusku i w mniejszym stopniu po flamandzku, co później wykorzystywał, jako przywódca kraju, do osobistych kontaktów z zachodnimi przywódcami. Od 1943 r. działał w belgijskim ruchu oporu, w tzw. Witte Brigade. Edward Gierek pełnił też w Belgii funkcję przewodniczącego Rady Narodowej Polaków i Związku Patriotów Polskich.

Przewodniczący Rady Państwa – przewodniczący kolegialnego organu naczelnej władzy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w latach 1947-1989, której podstawowym zadaniem było zapewnienie ciągłości najwyższego kierownictwa państwowego, w związku z sesyjnym trybem pracy Sejmu.{{Państwo infobox}} Nieznane pola: "gęstość_miejsce", "data2", "wydarzenie4", "język_używany", "data3", "wydarzenie1", "data1", "wydarzenie3", "wydarzenie2" oraz "data4".

Początek kariery politycznej[ | edytuj kod]

W październiku 1946 został członkiem jedenastoosobowego komitetu Polskiej Partii Robotniczej w Belgii. W 1948 wrócił do Polski (rok wcześniej do kraju przyjechała jego żona i synowie). W tym samym roku został członkiem PPR w Polsce. Latem 1949 przeniósł się z Zagórza do Katowic na osiedle dla funkcjonariuszy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Następnie został skierowany do Centralnej Szkoły Partyjnej w Łodzi. W 1952 został po raz pierwszy wybrany na posła na Sejm PRL, mandat pełnił w I, II, III, IV, V, VI, VII i VIII kadencji (do dnia 19 grudnia 1980, kiedy to zrzekł się mandatu). W latach 1949–1954 był sekretarzem Komitetu Wojewódzkiego PZPR w Katowicach. W 1954 został członkiem Komitetu Centralnego PZPR. Następnie objął funkcję kierownika Wydziału Przemysłu Ciężkiego KC PZPR. Stanął na czele komisji badającej przyczyny, przebieg i charakter wydarzeń w Poznaniu, w czerwcu 1956. W latach 1956–1970 sprawował wiele, coraz ważniejszych, funkcji partyjnych: był członkiem Biura Politycznego KC PZPR oraz od 1957, I sekretarzem KW PZPR w województwie katowickim, które nazywano gierkowym „księstwem udzielnym”. Skupił tam wokół siebie grupę działaczy partyjnych. W latach pięćdziesiątych związany z „frakcją” puławian. Już na początku lat 60. typowany jako jeden z możliwych następców Władysława Gomułki na stanowisku I sekretarza KC PZPR.

Rynek wewnętrzny - w systemie prawnym Unii Europejskiej, definicja rynku wewnętrznego znajduje się w Art. 26 ust. 2 TfUE (dawny Art. 14 ust. 2 TWE), który definuje go jako: "obszar bez granic wewnętrznych, na którym zostaje zapewniony wolny przepływ towarów, osób, usług i kapitału zgodnie z postanowieniami niniejszego Traktatu".Polska Partia Robotnicza (PPR) – partia polityczna utworzona w czasie niemieckiej okupacji, 5 stycznia 1942 roku, w Warszawie z inicjatywy przybyłych z ZSRR polskich komunistów z tzw. Grupy Inicjatywnej (zrzuconych przez lotnictwo radzieckie na spadochronach 28 grudnia 1941 w okolicach Wiązowny), poprzez połączenie organizacji Związek Walki Wyzwoleńczej (utworzonej we wrześniu 1941) z kilkoma istniejącymi konspiracyjnymi grupami komunistycznymi, takimi jak: „Młot i Sierp”, Stowarzyszenie Przyjaciół ZSRR, Grupa Biuletynu Radiowego, Spartakus, Sztandar Wolności oraz grupa „Proletariusz”.

I sekretarz KC PZPR[ | edytuj kod]

Stanisława i Edward Gierkowie podczas Dnia Czynu Partyjnego w Warszawie (1974)
Podczas wizyty w Zakładach 22 Lipca (d. E. Wedel) w Warszawie, 1972

Pod koniec lat sześćdziesiątych wyrósł na naturalnego przywódcę partii i po krwawo stłumionym wystąpieniu robotników w grudniu 1970 zastąpił skompromitowanego Władysława Gomułkę na stanowisku I sekretarza KC PZPR, z poparciem Piotra Jaroszewicza, Władysława Kruczka i Józefa Tejchmy. 20 grudnia 1970 został wybrany na funkcję I sekretarza KC (szefa) PZPR. Do zmiany na szczytach władzy w PRL doszło wskutek zakulisowych rozgrywek w PZPR oraz działań podjętych przez władze Związku Radzieckiego, które widziały w osobie Gierka następcę niezbyt lubianego przez Komunistyczną Partię Związku Radzieckiego Władysława Gomułki. W wielu kręgach politycznych uznawano Edwarda Gierka za robotniczego populistę, ale ponieważ znał język francuski i przebywał przez pewien czas we Francji i w Belgii, to zyskał sympatię prasy zachodniej, rozbudzając tym samym nadzieje społeczne na zmianę polityki społeczno-gospodarczej PZPR. W marcu 1976 wybrany na członka Rady Państwa.

Muhammad Zaidan, znany bardziej jako Abu Abbas (arab. ابو عباس ) lub Muhammad Abbas, ur. 10 grudnia 1948, zm. 9 marca 2004), przywódca terrorystycznej organizacji palestyńskiej.Pas-de-Calais [pɑdkaˈlɛ] – departament w północnej Francji, jeden z 83 departamentów utworzonych w 1790 w czasie rewolucji francuskiej. Nazwa departamentu pochodzi od nazwy Cieśniny Kaletańskiej (fr. Pas de Calais), nad którą jest położony. Jest jednym z dwóch departamentów regionu Hauts-de-France (drugi to Nord). Posiada najwięcej gmin (894) ze wszystkich departamentów francuskich.

5 stycznia 1971 Edward Gierek odbył pierwszą wizytę w Moskwie. Kierownictwo radzieckie wyraziło oczekiwania skierowane do nowych władz PZPR, że Polska zmieni strukturę własności rolnej w kraju w kierunku upaństwowienia ziemi, zaostrzy politykę wobec Kościoła katolickiego, wyeliminuje wpływy niemarksistowskie w naukach społecznych oraz zacieśni powiązania gospodarcze z krajami socjalistycznym.

Komitet Centralny Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (KC PZPR) – organ kierowniczy Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (PZPR) w latach 1948–90; najwyższa władza PZPR między zjazdami, kierująca całokształtem pracy partii.Funkcję I sekretarza Komitetu Centralnego Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej (do 1954 roku Sekretarza Generalnego PZPR) sprawowali kolejno:

Na początku 1971 r. zasłynął wiecowym zawołaniem: No to jak, towarzysze, pomożecie?, podczas którego sala odpowiedziała słabymi brawami. Zmiana na stanowisku I sekretarza PZPR, którym został Edward Gierek, miała dopomóc ekipie władzy w uspokojeniu wrogich im wówczas nastrojów społecznych i do złagodzenia napiętej sytuacji w kraju. Propaganda PRL w celu zapewnienia nowej ekipie zaufania społecznego, podkreślała nieustannie odmienność nowej władzy od poprzedniej, skupionej wokół Władysława Gomułki. Edward Gierek, jeżdżąc do fabryk i rozmawiając z robotnikami, chciał zerwać ze schematami poprzednich ekip, zakazał także wieszania przedstawiających go portretów w urzędach i szkołach. Deklaracje poprawy sytuacji robotników okazały się jednak niesatysfakcjonujące, bowiem już 22 stycznia 1971 wybuchł kolejny strajk w Stoczni Szczecińskiej – bezpośrednim powodem strajku była informacja o podjęciu przez stoczniowców z wydziału Rurowni nowych zobowiązań produkcyjnych. Był to efekt polityki wymuszonego zaciągania zobowiązań do ponadnormatywnego czasu pracy. Do strajków w Szczecinie przyłączyły się kolejne 23 zakłady pracy w tym mieście, a 10 lutego 1971 wybuchł nowy strajk w Łodzi, w Zakładach Przemysłu Bawełnianego im. Marchlewskiego. Mimo podjętych negocjacji strajk rozszerzał się i 15 lutego objął kolejne 32 zakłady zatrudniające ponad 100 tysięcy robotników. W efekcie władze musiały przywrócić m.in. ceny mięsa sprzed 13 grudnia 1970.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Abu Nidal (właśc. Hassan Sabri al Banna, pseudonim znaczy „Ojciec Walki”) (ur. 1937 w Jaffie, zm. 19 sierpnia 2002 w Bagdadzie) – terrorysta palestyński, przywódca organizacji Fatah-Rada Rewolucyjna.

Polityka gospodarcza[ | edytuj kod]

Edward Gierek z wizytą w PGR-ze w Rząśniku
Od lewej: Henryk Jabłoński, Edward Gierek i Piotr Jaroszewicz na trybunie honorowej podczas pochodu 1 maja 1973

W latach siedemdziesiątych zaciągnął na Zachodzie kredyty na rozwój kraju. Nastąpiło znaczne przyspieszenie rozwoju gospodarczego. Rozpoczęto zwiększanie wydatków konsumpcyjnych z około 25% PKB do prawie 40%, co dało poprawę stopy życiowej obywateli, jednak bardzo trudną później do utrzymania. Jednym z pierwszych posunięć Edwarda Gierka, mających na celu m.in. wyciszenie złych nastrojów społecznych, było podwyższenie 30 grudnia 1970 najniższych pensji, emerytur i zasiłków rodzinnych. Podwyższono również, za pomocą systemu premii za godziny nadliczbowe, poziom wynagrodzeń, który średnio wzrósł o 5%. Zapowiedziano także zamrożenie cen żywności na 2 następne lata.

Porozumienia sierpniowe – cztery porozumienia zawarte przez rząd PRL z komitetami strajkowymi powstałymi w 1980. Porozumienia zakończyły wydarzenia sierpnia 1980.Władysław Gomułka, ps. Wiesław, Feliks Duniak, (ur. 6 lutego 1905 w Białobrzegach Franciszkańskich, zm. 1 września 1982 w Konstancinie) – polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR (1943-1948), I sekretarz KC PZPR (1956-1970), poseł na Sejm Ustawodawczy oraz na Sejm PRL II, III, IV i V kadencji.

W latach 70. nastąpił szybki rozwój przemysłu i budownictwa. Budowano do 300 tys. mieszkań rocznie. Wielką rolę odegrało tu budownictwo żelbetowe z prefabrykatów, oparte na technologii tzw. wielkiej płyty. Władzom jednak nie do końca udało się dostosować możliwości produkcyjne do ówczesnego wyżu demograficznego, mimo iż do 1975 powstało 65 fabryk domów i zbudowano ok. 1 mln mieszkań, nie spowodowało to spadku liczby osób oczekujących na mieszkania. Jednak skróciło to czas oczekiwania, który w 1980 wynosił 6 lat. Planowano przekroczyć poziom 300 tys. mieszkań budowanych rocznie i w ciągu dziesięciu lat wybudować ich kolejne 3–3,5 mln, aby w 1990 r. czas oczekiwania wynosił 4 lata. Unowocześniono sieć dróg państwowych, prowadząc obwodnice wokół miast oraz budując dwujezdniowe drogi wylotowe i wiadukty nad liniami kolejowymi. Zaczęto budować pierwsze autostrady (zobacz: olimpijka) oraz drogi szybkiego ruchu (zobacz: gierkówka). Polska stała się producentem wielu wysokiej jakości nowoczesnych produktów przemysłowych o standardzie akceptowanym na Zachodzie. Polska w latach 70. stała się także cenionym wykonawcą robót budowlanych w wielu krajach arabskich, m.in. w Iraku i Libii. Przeprowadzono pewne reformy oświaty. Wielu inwestycji nigdy nie ukończono, głównie z powodu źle skonstruowanego programu inwestycyjnego, który nie bilansował się, co spowodowało zbyt duże dysproporcje w całej gospodarce, doprowadzając przede wszystkim do kryzysu energetycznego i transportowego, związanego z brakiem rozbudowy infrastruktury kolejowej (największe środki przeznaczono na drogi państwowe).

Komunistyczna Partia Polski (KPP) – polska partia polityczna założona w lipcu 2002 (zarejestrowana sądownie została 9 października 2002), uważająca się za historyczną i ideową spadkobierczynię Komunistycznej Partii Polski, działającej w latach 1918–1938 oraz istniejącej wcześniej Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. Odwołuje się też do tradycji Polskiej Partii Robotniczej i częściowo Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej. Andrzej Paczkowski (ur. 1 października 1938 w Krasnymstawie) – polski historyk, naukowiec, wykładowca akademicki, profesor nauk historycznych i alpinista. W okresie PRL działacz opozycji demokratycznej, w III RP członek Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej dwóch kadencji, następnie przewodniczący Rady IPN. W latach 1974–1995 (przez 7 kadencji) prezes Polskiego Związku Alpinizmu.

W 1971 r. PZPR i Zjednoczone Stronnictwo Ludowe przyjęły wspólne, nowe wytyczne polityki rolnej. Zakładały one m.in. wprowadzenie systemu powszechnej opieki zdrowotnej na wsi zbliżonej do tej w miastach, zapewnienie cen skupu produktów rolnych na poziomie opłacalnym z punktu widzenia rolników, zniesienie systemu obowiązkowych dostaw produktów rolnych na rzecz kontraktacji oraz rozluźnienie przepisów o normach obszarowych gospodarstw rolnych (odejście od zasady niemożności sprzedaży ziemi państwowej w ręce prywatne). Jednocześnie wprowadzono emerytury dla rolników bez następców na gospodarstwach. Postanowiono odejść od systemu reglamentacji węgla i pasz dla rolników indywidualnych. Tym samym stworzono model polityki rolnej całkowicie odbiegający od modeli przyjętych w innych krajach Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.

Zdzisław Rurarz (ur. 24 lutego 1930 w Pionkach, zm. 21 stycznia 2007 w Falls Church w Wirginii, USA) – polski dyplomata, wykładowca w SGPiS, autor wielu książek i publikacji, ambasador PRL w Japonii. W 1945 r. wstąpił do ZWM, w 1946 r. do PPR. W latach 70. pracował m.in. w zespole doradców ekonomicznych Edwarda Gierka.Departament IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - departament operacyjny Ministerstwa Spraw Wewnętrznych PRL, wchodzących w skład Służby Bezpieczeństwa.

W istotny sposób zwiększono nakłady na przemysł spożywczy (cukrownia w Łapach, zamrażalnia owoców w Płońsku, budowa nowoczesnych zakładów mięsnych przy pomocy wykonawców ze Stanów Zjednoczonych i Niemiec Zachodnich, proszkownia mleka przy pomocy Włoch, rozbudowa zakładów „Ursus” w celu produkcji ciągnika na licencji „Fergussona”, czy też wielki kompleks chemiczny w Policach, produkujący m.in. nawozy zbudowany przez firmy francuskie). Opracowano program specjalizacji w rolnictwie (dogodna polityka kredytowa, ulgi podatkowe, pierwszeństwo w nabywaniu ziemi oraz wsparcie doradcze dla gospodarstw). W sadownictwie odniesiono wielkie sukcesy dzięki nowym technikom upraw promowanym przez Instytut Sadownictwa w Skierniewicach. Stworzono od podstaw fermową hodowlę drobiu.

{{Stanowisko infobox}} Przestarzałe pola: "kod języka". Chronologiczna lista szefów rządu Niemiec Polityka rolna – dziedzina polityki mikroekonomicznej określająca zespół środków, regulacji i działań państwa mających na celu kształtowanie rozmiarów produkcji rolnej i utrzymanie jej opłacalności, kreowanie przeobrażeń agrarnych zmierzających do koncentracji i specjalizacji w rolnictwie, przyspieszanie postępu technicznego i agrotechnicznego warunkującego efektywność rolnictwa oraz wpływanie na procesy demograficzne na wsi. Polityka ta pełni dwie zasadnicze funkcje: ochronną i stymulującą rozwój, co znajduje wyraz w protekcjonizmie i interwencjonizmie władz państwowych wobec rolnictwa.

Efektem polityki rolnej był istotny postęp w rolnictwie w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych. W latach 1971–1975 produkcja rolna wzrosła o 22% (produkcja zwierzęca zwiększała się corocznie o 7,8%, pogłowie trzody chlewnej zwiększyło się o 60%, skup wieprzowiny zwiększył się o 80%, a wołowiny o 50%, skup mleka o 52%, prawie dwukrotnie zwiększyła się produkcja drobiu). Liczba ciągników w rolnictwie podwoiła się. Zużycie nawozów sztucznych wzrosło o 43%.

Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (ur. 23 grudnia 1918 w Hamburgu) – niemiecki polityk należący do Socjaldemokratycznej Partii Niemiec (SPD), kanclerz Niemiec w latach 1974-1982, krótko także minister spraw zagranicznych.Leszek Cezary Miller (ur. 3 lipca 1946 w Żyrardowie) – polski polityk i politolog. Prezes Rady Ministrów w latach 2001–2004.

Jednocześnie nastąpiło całkowite oderwanie cen detalicznych żywności od kosztów produkcji. Stałe i niskie ceny żywności oraz relatywnie szybki wzrost dochodów ludności spowodowały powstanie rynku producenta i wzrost dotacji budżetowych do produkcji rolnej w miarę jej intensywnego wzrastania.

Załamanie wzrostu produkcji rolnej nastąpiło w 1975 r., przy wciąż wzrastających potrzebach konsumpcyjnych. Zaczęto ograniczać eksport produktów rolnych, by nasycić rynek wewnętrzny, co spowodowało zmniejszenie nakładów na unowocześnianie rolnictwa i wzrost wydatków dewizowych na import żywności i pasz. Dodatnie przez cały okres powojenny saldo w handlu zagranicznym żywnością po raz pierwszy stało się ujemne.

Edward Ryszard Linde-Lubaszenko, do 1991 Edward Lubaszenko (ur. 23 sierpnia 1939 w Białymstoku) – polski aktor filmowy i teatralny.Kontraktacja – forma skupu płodów rolnych lub zwierząt hodowlanych albo ich produktów, oparta na umowie dwustronnej między producentem, a przedsiębiorstwem skupującym.
Trasa Łazienkowska w Warszawie, otwarta w 1974; przykład inwestycji z czasów tzw. gierkowskiej dekady
Warszawski Dworzec Centralny został osobiście otwarty przez Edwarda Gierka dnia 5 grudnia 1975
Uniwersus, największa księgarnia Warszawy czasów Gierka. Projekt Leszka Sołonowicza z 1975, otwarta w 1980. Późny modernizm kojarzony z brutalizmem, nowatorska konstrukcja stalowa pozwalająca na tworzenie wielkich pomieszczeń bez słupów. Wiele importowanych, zachodnich urządzeń takich jak klimatyzacja i kurtyny powietrzne
Pierwsza „gierkowska” kartka na cukier z 1976

W sierpniu 1976 rozpoczęło się reglamentowanie sprzedaży cukru (wprowadzono kartki). Jednocześnie występowały coraz większe problemy z zakupem innych towarów, głównie mięsa i jego przetworów. Jednak propaganda sukcesu nie pozwalała ówczesnym władzom na jakąkolwiek korektę linii rozwojowej gospodarki – począwszy od 1976 r. nastąpił stopniowo upadek polityki wzrostu gospodarczego ekipy Edwarda Gierka, opartej w dużym stopniu na systemie pożyczek zagranicznych, które rosły w lawinowym tempie. W 1970 r. zadłużenie zagraniczne było minimalne, pod koniec 1971 wyniosło 1,2 mld, w 1975 osiągnęło już 8,4 mld dolarów amerykańskich, w 1977 – 14,9 mld, aby w 1979 r. przekroczyć kwotę 23,8 mld. Pieniądze te przeznaczono na unowocześnianie przemysłu, zakładając, iż produkcja nowoczesnych artykułów pozwoli na sprzedaż ich na Zachód i na spłatę zaciągniętych kredytów, jednak w warunkach gospodarki socjalistycznej spowodowało to przeinwestowanie sektora przemysłu ciężkiego, wydobywczego i elektromaszynowego, kosztem nakładów na przemysł produkujący artykuły dla ludności, np. włókienniczego i spożywczego. Gwałtowny wzrost zapotrzebowania na energię dla wybranych gałęzi gospodarki, wzmocniony światowym kryzysem paliwowym z lat 70. XX wieku, związaną z nim (wprowadzoną przez RWPG) podwyżką cen ropy naftowej oraz marnotrawstwo spowodowały stopniowo pojawianie się oznak kryzysu gospodarczego. Równolegle systematycznie rosły koszty obsługi zadłużenia zagranicznego, co spowodowało nadmierne obciążenie budżetu państwa i brak funduszy na import artykułów niezbędnych do kontynuacji produkcji przemysłowej w nowych zakładach, pasz dla rolnictwa i zbóż – w efekcie nastąpiło zakłócenie ciągłości cyklu produkcyjnego w kluczowych dla gospodarki sektorach oraz generujących wymierne straty finansowe przestojów w pracy fabryk, głównie z powodu braku surowców, niezbędnych podzespołów i rosnącego deficytu energii. Dodatkowym czynnikiem, który wpłynął negatywnie na wydajność gospodarki, była zima stulecia z 1978 na 1979 rok.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Order José Martí (es. Orden José Martí) – jednoklasowe odznaczenie państwowe Kuby, ustanowione 2 grudnia 1972 i przyznawane przez Radę Państwa Republiki Kuby.

Polityka zagraniczna[ | edytuj kod]

Biuro Polityczne KC PZPR rozpoczęło politykę otwarcia na świat i rozwinęło rozległe kontakty handlowe Polski, także z państwami kapitalistycznymi, jednocześnie jednak rozpoczęto działania zmierzające do głębszej współpracy w sferze gospodarczej i politycznej ze Związkiem Radzieckim.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.Paweł VI (łac. Paulus VI, właśc. Giovanni Battista Enrico Antonio Maria Montini; ur. 26 września 1897 w Concesio, zm. 6 sierpnia 1978 w Castel Gandolfo) – arcybiskup Mediolanu (1954-1963), papież i 4. Suweren Państwa Miasto Watykan w okresie od 21 czerwca 1963 do 6 sierpnia 1978, sługa Boży Kościoła katolickiego.

Zwolennicy polityki Edwarda Gierka twierdzą, iż mimo że w sferze werbalnej polityka Gierka wobec ZSRR była pełna znaków wiernopoddańczych (np. wpisanie do konstytucji „wieczystej przyjaźni z ZSRR” w 1976 r., przyznanie Leonidowi Breżniewowi orderu Virtuti Militari), to w sferze faktów Polska była wtedy bardziej niż kiedykolwiek w czasach PRL niezależna w stosunku do Związku Radzieckiego. Mimo oficjalnych deklaracji Edwarda Gierka (np. podczas swojej pierwszej wizyty w Moskwie po objęciu funkcji I sekretarza w dniu 5 stycznia 1971 na spotkaniu z Leonidem Breżniewem w Moskwie zadeklarował, iż: (...) Chcemy bardziej zacieśnić współpracę Polski ze Związkiem Radzieckim. Chcemy oderwać się od niedobrych praktyk orientowania się na Zachód.) to w dziedzinie rolnictwa postawiono na znaczne ułatwienia w prowadzeniu działalności gospodarczej przez rolników indywidualnych, nastąpiła zdecydowana poprawa relacji z kościołem katolickim, modernizowano przemysł w oparciu o zachodnie technologie licencyjne, nastąpiła intensyfikacja współpracy naukowej z krajami zachodnimi i rozwój z nimi stosunków dyplomatycznych. Od połowy lat siedemdziesiątych krytycyzm ZSRR względem ekipy Gierka narastał. Żądania dotyczyły w szczególności zmiany polityki względem sektora rolniczego i opozycji politycznej. Zwracano uwagę na nadmierne zadłużenie na Zachodzie, które może zamienić się w uzależnienie polityczne.

Zawał (łac. infarctus, ang. infarct) jako ogólne pojęcie patomorfologiczne oznacza rodzaj martwicy spowodowanej skrajnym ograniczeniem perfuzji (przepływu) krwi przez obszar tkankowy danego narządu. Obszar martwicy powstałej w wyniku zawału może mieć charakter martwicy skrzepowej (necrosis coagulativa, necrosis denaturativa) lub rozpływnej (necrosis colliquativa).Superwizjer – magazyn śledczy reporterów. Emitowany przez telewizję TVN od 2001 r. Dzień i godzina emsiji: WTOREK 23:30
Edward Gierek z Jimmym Carterem – spotkanie 30 grudnia 1977

Z kolei przeciwnicy zwracają uwagę, iż ich zdaniem było odwrotnie, gdyż polityka Edwarda Gierka w stosunku do Związku Radzieckiego była pełna uległości. M.in. w połowie dekady podjęto inicjatywę zmiany konstytucji PRL z 1952 r., której jednym z elementów było dodanie zapisu o „wiecznej przyjaźni z ZSRR” (10 lutego 1976 Sejm uchwalił zmiany). Pod wpływem żądań radzieckich zaostrzono politykę wobec rolnictwa, zezwolono pod naciskiem Sowietów na wybudowanie w Polsce szerokotorowej Linii Hutniczo-Siarkowej i konsultowano nieomal każdą decyzję gospodarczą.

Stanisława Gierek z domu Jędrusik (ur. 10 lutego 1918 w Sosnowcu, zm. 14 kwietnia 2007 w Cieszynie). Od 10 kwietnia 1937 roku była żoną (przyszłego) I sekretarza KC PZPR Edwarda Gierka, z którym miała trzech synów: Adama (ur. 1938), Zygmunta (1940-1940?) i Jerzego (ur. 1942).Stefan Wyszyński (ur. 3 sierpnia 1901 w Zuzeli, zm. 28 maja 1981 w Warszawie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup diecezjalny lubelski w latach 1946–1948, arcybiskup metropolita gnieźnieński i warszawski oraz prymas Polski w latach 1948–1981, kardynał prezbiter od 1953. Zwany Prymasem Tysiąclecia, sługa Boży Kościoła katolickiego.
Edward Gierek i Nicolae Ceaușescu w 1976

Edward Gierek prowadził politykę zagraniczną bardziej otwartą na kraje zachodnie, niż jego poprzednicy. Związane było to z panującym wówczas okresem odprężenia w stosunkach międzynarodowych. Wyrazem tego były m.in. liczne spotkania z kolejnymi amerykańskimi prezydentami: Richardem Nixonem (1972), Geraldem Fordem (1975) i Jimmym Carterem (1977). Intensywne stosunki utrzymywał również z najważniejszymi osobistościami polityki zachodnioniemieckiej: niemieckim prezydentem Walterem Scheelem, kanclerzem Willy Brandtem oraz kanclerzem Helmutem Schmidtem (u tego gościł na kolacji w prywatnym mieszkaniu, a Schmidt spędzał wakacje w Polsce przypływając tu swoim jachtem). Pierwszą wizytę oficjalną na Zachodzie po objęciu władzy złożył Edward Gierek na zaproszenie ówczesnego prezydenta Pompidou w Paryżu. W stolicy Francji bywał z oficjalnymi wizytami kilkakrotnie nawiązując przyjacielskie stosunki z ówczesnym prezydentem Francji Valérym Giscardem d’Estaingem (z którym Edward Gierek mógł swobodnie porozumiewać się w języku francuskim), który zresztą bywał nieoficjalnie z prywatnymi wizytami w Bieszczadach, gdzie prowadził polowania.

Zbigniew Messner (ur. 13 marca 1929 w Stryju) – działacz państwowy, premier PRL w latach 1985–1988, poseł na Sejm PRL IX kadencji, profesor, ekonomista, pracownik naukowy.Ensisheim – miejscowość i gmina we Francji, w regionie Alzacja-Szampania-Ardeny-Lotaryngia, w departamencie Górny Ren.

W 1972 r. zawarto umowę z NRD o bezwizowym ruchu granicznym między oboma krajami.

O pozycji Polski czasów Gierka na arenie międzynarodowej świadczy choćby fakt, iż po inwazji ZSRR na Afganistan w 1979 r. prezydent Pakistanu Zia-ul Haq sondował, czy Edward Gierek nie zgodziłby się na rolę mediatora w konflikcie. Również Gierek był inicjatorem spotkania na szczycie Francja-ZSRR w Warszawie w Wilanowie w 1980 r., które to spotkanie miało zahamować powracającą zimną wojnę między Wschodem a Zachodem.

Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie. Jerzy Andrzej Waszczuk (ur. 21 kwietnia 1937 w Warszawie) – polski polityk, funkcjonariusz partyjny, poseł na Sejm PRL VII i VIII kadencji.

Polska stała się krajem tranzytowym dla arabskich grup terrorystycznych, takich jak Hezbollah czy Ludowy Front Wyzwolenia Palestyny, które za pośrednictwem Polski transferowały broń lub wykorzystywały ją jako bazę dla swoich przywódców. W Polsce w latach 80. przebywali Ilich Ramírez Sánchez, Abu Abbas oraz współautorzy masakry w Monachium sprzed ośmiu lat – Abu Nidal (do 1987) i Abu Daoud (na którego w 1981 dokonano w Warszawie nieudanego zamachu).

Skierniewice – miasto na prawach powiatu, położone na Równinie Łowicko-Błońskiej, w połowie drogi między Warszawą a Łodzią, w województwie łódzkim. Miasto było stolicą województwa skierniewickiego w latach 1975–1998. Miasto położone jest w dorzeczu Wisły, na Nizinie Środkowomazowieckiej, w południowej części Równiny Łowicko-Błońskiej. Były miastem duchownym.Jurij Ozierow (ur. 26 stycznia 1921 w Moskwie - zm. 16 października 2001 w Moskwie) – radziecki reżyser i scenarzysta, Ludowy Artysta ZSRR.

Stosunki z Kościołem katolickim[ | edytuj kod]

Edward Gierek i jego ekipa dążyli do normalizacji stosunków z Watykanem i Kościołem katolickim w Polsce.

W 1974 roku ustanowiono stałe kontakty robocze między PRL a Watykanem. W 1976 r. premier Piotr Jaroszewicz (zapewne po uzgodnieniu z Edwardem Gierkiem) złożył życzenia urodzinowe (75. rocznica) prymasowi Stefanowi Wyszyńskiemu. Edward Gierek dwukrotnie spotykał się z prymasem Wyszyńskim (w 1977 i 1979). 1 grudnia 1977 Edward Gierek jako pierwszy przywódca komunistyczny spotkał się z papieżem, którym był wówczas Paweł VI (na prośbę Edwarda Gierka papież przekazał mu różaniec dla jego matki – osoby wierzącej). Polska delegacja z przewodniczącym Rady Państwa prof. Henrykiem Jabłońskim wzięła udział w inauguracji pontyfikatu papieża Jana Pawła II w 1978 r. Po wyborze Karola Wojtyły na papieża władze postanowiły skierować do niego depeszę gratulacyjną podpisaną nie tylko przez tytularną głowę państwa – przewodniczącego Rady Państwa – co było zgodne z protokołem dyplomatycznym, ale i przez I sekretarza KC PZPR. Oficjalnie władze wyrażały radość z wyboru Jana Pawła II, ale członkowie władz partyjnych przyjęli ten fakt z przygnębieniem. Towarzysze, mamy problem – stwierdził Gierek, otwierając pierwsze po wyborze papieża posiedzenie Biura Politycznego. Wizyta Jana Pawła II w ojczyźnie w 1979 r. była pierwszym pobytem głowy Kościoła katolickiego w kraju tzw. bloku socjalistycznego. Podczas tej pielgrzymki doszło do spotkania polskiej delegacji z Edwardem Gierkiem na czele z papieżem Janem Pawłem II.

Stan wojenny w Polsce w latach 1981–1983 – stan nadzwyczajny wprowadzony 13 grudnia 1981 roku na terenie całej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, niezgodnie z Konstytucją PRL. Został zawieszony 31 grudnia 1982 roku, a zniesiono go 22 lipca 1983 roku. W trakcie jego trwania z rąk milicji oraz SB zginęło kilkadziesiąt osób.Witte Brigade – polsko-belgijska brygada partyzancka utworzona po zjednoczeniu polskich i belgijskich grup partyzanckich na terenie Limburgii.

Jednocześnie znacznie rozbudowywano Departament IV Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, zajmujący się infiltrowaniem Kościoła, nie zaprzestano także mniejszych lub większych szykan wobec duchowieństwa, prowadzono politykę ograniczania wpływów Kościoła.

Stosunek do opozycji politycznej[ | edytuj kod]

Zmiana podziału administracyjnego kraju w 1975 r. (wprowadzająca 49 województw) spowodowała – oprócz zamierzonego osłabienia konkurencji dla Edwarda Gierka wewnątrz PZPR – również osłabienie jej struktur terenowych, zwłaszcza gminnych organizacji partyjnych, zastępujących organizacje powiatowe. Otworzyło to w terenie pole dla działania organizacji opozycyjnych i protestów społecznych, którym nie były w stanie należycie przeciwstawić się nieokrzepłe w pełni struktury gminne PZPR. 24 czerwca 1976, na skutek pogarszającej się sytuacji gospodarczej kraju, Komitet Centralny PZPR wprowadził regulacje cen. Podwyżki objęły większość produktów żywnościowych i wywołały społeczne niezadowolenie – doszło do zamieszek. Podczas ich trwania zatrzymano ponad 600 osób, z których 72 skazano na kary więzienia, dalszych 1000 wyrzucono z pracy, a brutalne represjonowanie uczestników demonstracji (ścieżki zdrowia, wyrzucanie z pracy) spowodowało powstanie opozycji demokratycznej: Komitetu Obrony Robotników, Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela, Komitetu Samoobrony Społecznej „KOR” i Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża.

Język flamandzki (Vlaams) – zbiorcze określenie mocno zróżnicowanej grupy dialektów języka niderlandzkiego, należących do języków germańskich, używanych przez ok. 6 mln mieszkańców Belgii, głównie w jej północnej części – Flandrii. Mylące określenie język flamandzki w odniesieniu do jednego z trzech języków oficjalnych Belgii prawdopodobnie wzięło się od nazwy Flamandów, grupy etnicznej posługującej się tym zespołem dialektów.Central Intelligence Agency, CIA (pol. Centralna Agencja Wywiadowcza) – rządowa agencja służby wywiadowczej USA, zajmująca się pozyskiwaniem i analizą informacji o zagranicznych rządach, korporacjach i osobach indywidualnych oraz opracowywaniem, na podstawie tych informacji, raportów dla instytucji rządowych USA. Agencja organizowała także operacje, których celem była interwencja w wewnętrzne sprawy wybranych państw, od propagandy po wspieranie oddziałów paramilitarnych. Jednym z wielu przykładów takich interwencji jest udział w organizacji zamachu stanu w Iranie w 1951 (Operacja AJAX).

Polityka kulturalna[ | edytuj kod]

Dekada lat 70. w Polsce to również niekwestionowany rozwój polskiej kultury, nauki i sportu, na które państwo przeznaczało wysokie nakłady.

Odsunięcie od rządów[ | edytuj kod]

Upadek Edwarda Gierka był związany z falą strajków w lipcu/sierpniu 1980 i powstaniem Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Jeszcze przed podpisaniem porozumień sierpniowych oficjalne komunikaty prasowe podawały, że Edward Gierek przekazał tymczasowo władzę Stanisławowi Kani ze względu na chorobę serca i konieczność hospitalizacji. 5 września trafił do kliniki w Aninie z objawami zawału. 6 września 1980, na VI Plenum PZPR, formalnie zdecydowano o odebraniu Edwardowi Gierkowi stanowiska I sekretarza KC PZPR i wybrano w jego miejsce Stanisława Kanię. Na posiedzeniu KC PZPR obradującym w dniach 1–2 grudnia tego samego roku został razem z Piotrem Jaroszewiczem usunięty z Komitetu Centralnego. 19 grudnia został usunięty z Rady Państwa i zrzekł się mandatu posła. 18 maja 1981 stanął przed powołaną przez PZPR komisją Grabskiego (powołaną głównie do zbadania sprawy nadużyć wysokich funkcjonariuszy partyjnych PZPR, związanych z nieprawidłowym wykorzystaniem pożyczek zagranicznych z lat 70.). Raport komisji Tadeusza Grabskiego został ogłoszony w lipcu 1981 na IX Zjeździe PZPR (upublicznił go dopiero w 1985 r. emigracyjny Instytut Literacki w Paryżu). Mimo że twórcy raportu nie wnioskowali o usunięcie Edwarda Gierka z PZPR, delegaci na zjazd podjęli taką uchwałę, co było ewenementem na skalę całego bloku wschodniego.

Kryzys naftowy, określany też mianem kryzysu paliwowego, energetycznego lub szoku naftowego to kryzys gospodarczy w historii gospodarki, który rozpoczął się w 1973 i objął wszystkie kraje wysoko uprzemysłowione i uzależnione od ropy naftowej i wszystkie dziedziny gospodarki światowej.Jarosław Aleksander Kaczyński (ur. 18 czerwca 1949 w Warszawie) – polski polityk, doktor nauk prawnych. Działacz opozycji demokratycznej w okresie PRL. Twórca i prezes partii politycznych Porozumienie Centrum oraz Prawo i Sprawiedliwość, senator I kadencji, poseł na Sejm I, III, IV, V, VI i VII kadencji. Od 14 lipca 2006 do 16 listopada 2007 prezes Rady Ministrów. Kandydat na urząd Prezydenta RP w przedterminowych wyborach prezydenckich w 2010.

W stanie wojennym na polecenie generała Wojciecha Jaruzelskiego został zatrzymany przez funkcjonariuszy Biura Ochrony Rządu i milicjantów w swoim domu w Ustroniu. Był internowany w ośrodku w Głębokiem koło Koszalina, gdzie został przetransportowany śmigłowcem. 6 stycznia 1982 prokuratura generalna wydała komunikat o prowadzeniu 218 postępowań karnych przeciwko byłym członkom kierownictwa PZPR. Został zwolniony z internowania w grudniu 1982 i został otoczony stałą obserwacją. Specjalna komisja partyjna PZPR oskarżyła go o przywłaszczenie domu i działki w Katowicach przy ul. Różyckiego 16 o wartości 26,5 mln zł. Toczące się do lutego 1984 postępowanie karne w sprawie domu w Katowicach i Ustroniu oceniał w Prokuraturze Generalnej specjalny zespół, który stwierdził, że albo brakuje dowodów winy, albo brak jest przesłanek do stwierdzenia przestępstwa, a zastępca prokuratora generalnego Józef Żyta stwierdził, że zasugeruje prokuratorowi generalnemu zastosowanie w tym przypadku amnestii.

Klub Londyński – nieformalne stowarzyszenie ok. 500 banków komercyjnych, powstałe w 1976 r. w celu restrukturyzacji zadłużenia poszczególnych państw-dłużników. W odróżnieniu od Klubu Paryskiego zrzesza wierzycieli prywatnych.Posłowie na Sejm PRL VI kadencji zostali wybrani podczas wyborów parlamentarnych, które odbyły się w dniu 19 marca 1972.

Poza polityką, ostatnie lata życia i śmierć[ | edytuj kod]

Grób Edwarda i Stanisławy Gierków na cmentarzu w Sosnowcu-Zagórzu

Lata osiemdziesiąte spędził w gronie rodzinnym. Pogarszał się także jego stan zdrowia, ujawniła się nabyta pylica płuc. Utrzymywał bliskie kontakty z byłym kanclerzem Niemiec Helmutem Schmidtem, który odwiedził go prywatnie podczas pobytu w Polsce w latach osiemdziesiątych. W listopadzie 1989 udzielił Januszowi Rolickiemu wywiadu, na podstawie którego powstała pierwsza książka Edward Gierek. Przerwana dekada (wywiad rzeka). W tym samym roku ukazały się Edward Gierek: replika oraz Smak życia.

Janusz Zbigniew Zabłocki (ur. 18 lutego 1926 w Grodzisku Mazowieckim) – polski publicysta, polityk, działacz katolicki, magister prawa, poseł na Sejm PRL IV, V, VI, VII i VIII kadencji.Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.

Edwardowi Gierkowi odebrano polską emeryturę, do końca życia pobierał rentę z Francji i emeryturę z Belgii. Ostatnie lata życia spędził w swoim domu w Ustroniu przy ul. Zielonej, gdzie często spotykał się z Januszem Rolickim – głównym obrońcą jego postaci przed krytyką ugrupowań postsolidarnościowych.

Zmarł 29 lipca 2001 w Szpitalu Śląskim w Cieszynie na pylicę płuc, wiązaną z jego pracą w górnictwie w młodości. 3 sierpnia 2001 został pochowany na katolickim cmentarzu w Sosnowcu-Zagórzu. W pogrzebie Edwarda Gierka wzięło udział około 10 tysięcy osób. Zgodnie z jego życzeniem pogrzeb miał charakter świecki. W pogrzebie uczestniczyli trzej byli premierzy: Edward Babiuch, Zbigniew Messner oraz Mieczysław Rakowski, górnicy, a także członkowie Związku Komunistów Polskich „Proletariat” oraz przewodniczący Unii Pracy Marek Pol. Z powodów politycznych na pogrzebie nie pojawili się prezydent Aleksander Kwaśniewski oraz premier Jerzy Buzek. Zabrakło także lidera Sojuszu Lewicy Demokratycznej, Leszka Millera. W kwietniu 2007, w tym samym grobie, została pochowana żona Edwarda Gierka, Stanisława.

Głębokie – (niem. Glambek), wieś w Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie drawskim, w gminie Kalisz Pomorski. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa koszalińskiego.Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej (RWPG) – organizacja międzynarodowa krajów bloku wschodniego koordynująca procesy ich integracji gospodarczej. Działała w okresie od 25 stycznia 1949 do 28 czerwca 1991.

Życie prywatne[ | edytuj kod]

Najstarszy syn Edwarda Gierka, Adam (ur. 1938), był od października 2001 do czerwca 2004 senatorem V kadencji, a następnie został posłem do Parlamentu Europejskiego. Podczas sprawowania mandatu senatora przystąpił do Unii Pracy, której w latach 2010–2013 był wiceprzewodniczącym.

Edward i Stanisława Gierkowie mieli jeszcze dwóch synów: Zygmunta (ur. 1940, zmarł w wieku niemowlęcym) i Jerzego (1942–2016).

Niemiecka Republika Demokratyczna (oficjalny skrót NRD; niem. Deutsche Demokratische Republik, DDR) – dawne państwo położone w Europie Środkowej powstałe 7 października 1949 na terenie byłej radzieckiej strefy okupacyjnej (niem. Sowjetische Besatzungszone in Deutschland, SBZ). Likwidacja NRD nastąpiła 3 października 1990, gdy powstałe w jej miejsce landy przystąpiły do RFN tworząc jednolite Niemcy.Papież (Ojciec Święty) (łac. Summus Pontifex, od staroż. Pontifex Maximus; wł. papa, gr. pappas; forma funkcjonująca w języku polskim pochodzi od czeskiego papež) – biskup Rzymu, zwierzchnik Kościoła katolickiego, głowa Stolicy Apostolskiej oraz Suweren Państwa Miasto Watykan. Obecnym papieżem jest Franciszek.

W 1997 r. wraz ze swoją żoną otrzymał Medal za Długoletnie Pożycie Małżeńskie.

Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Województwo katowickie – województwo istniejące w latach 1950-1975 (w latach 1953-1956 pod nazwą województwo stalinogrodzkie), powstałe z podziału województwa województwa śląskiego (potocznie nazywanego śląsko-dąbrowskim) na woj. katowickie i woj. opolskie. W wyniku reformy administracyjnej w 1975 roku znacznie zmniejszono jego terytorium.
Radio ZET – polska komercyjna stacja radiowa. Jedna z pierwszych prywatnych stacji radiowych działających w Polsce. Obecnie należy do holdingu Eurozet. Redaktorem naczelnym stacji jest Rafał Olejniczak. Obok RMF FM jest to najchętniej słuchana rozgłośnia radiowa w Polsce.
Limburgia – prowincja w północno-wschodniej Belgii, we Flandrii. Położona jest na lewym brzegu Mozy. Jej stolica to Hasselt.
Jan Paweł II (łac. Ioannes Paulus PP. II), właśc. Karol Józef Wojtyła (ur. 18 maja 1920 w Wadowicach, zm. 2 kwietnia 2005 w Watykanie) – polski biskup rzymskokatolicki, biskup pomocniczy krakowski, a następnie arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, zastępca przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski (1969-1978), 264. papież i 6. Suweren Państwa Miasto Watykan (16 października 1978 – 2 kwietnia 2005), kawaler Orderu Orła Białego, błogosławiony Kościoła katolickiego.
Order Virtuti Militari (łac. Męstwu wojskowemu – (cnocie) dzielności żołnierskiej) – najwyższe polskie odznaczenie wojskowe (order), nadawane za wybitne zasługi bojowe. Jest najstarszym orderem wojskowym na świecie, spośród nadawanych do chwili obecnej. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 roku w celu uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej w obronie Konstytucji 3 Maja. Dewiza orderu brzmi: Honor i Ojczyzna
Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.
Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

Reklama