Dzwonek pasterski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krowa rasy brązowej szwajcarskiej z krowim dzwonkiem u szyi (2011)

Dzwonek pasterskidzwonek noszony przez bydło domowe i inne zwierzęta gospodarskie wypasane stadnie (owce, kozy, konie, lamy, renifery) w celu łatwej ich lokalizacji na rozległych pastwiskach i halach.

Šumiac – wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Brezno. Pierwsze wzmianki o miejscowości pochodzą z roku 1573.Tradycja – przekazywane z pokolenia na pokolenie treści kultury (takie jak: obyczaje, poglądy, wierzenia, sposoby myślenia i zachowania, normy społeczne), uznane przez zbiorowość za społecznie doniosłe dla jej współczesności i przyszłości.
Dzwonki pasterskie (Austria)

Rodzaje i zastosowanie[ | edytuj kod]

Dzwonki pasterskie są rozpowszechnione na wszystkich zamieszkałych kontynentach. Wykonuje się je z żelaza, brązu, miedzi, mosiądzu lub stali. Cięższe są odlewane, lżejsze zrobione z kutej blachy. Sposób ich wytwarzania i zdobnictwa różni się w zależności od regionu i ma ścisły związek z lokalną tradycją.

Pasterstwo – rodzaj hodowli stadnych zwierząt domowych, prowadzonej na obszarach nienadających się do uprawy roli, ale będących w stanie wyżywić stada zwierząt, np. góry, stepy, tundra.Hron (węg. Garam, niem. Gran) – rzeka w środkowej Słowacji, w zlewisku Dunaju. Długość 289 km, powierzchnia dorzecza 5 464,6 km².

Dzwonki mają zazwyczaj kształt spłaszczonego trapezu, cylindra lub odwróconego kielicha, wewnątrz którego umieszczony jest poruszający się swobodnie klaper (serce dzwonu). W Szwajcarii rozpowszechnione są dwa ich rodzaje: ciężkie odlewane dzwony w kształcie rozszerzającego się u dołu kielicha (niem. Glocken) oraz lżejsze (als. Trycheln lub Treicheln), kute w kształcie zwężającego się ku dołowi trapezu. W obu przypadkach istnieje duża różnorodność ich rozmiarów, od 5 do nawet 50 cm wysokości.

Liptów (słow. Liptov, łac. Liptovium, niem. Liptau, węg. Liptó) - kraina historyczna (dawny komitat, żupa) w dawnych północnych (tzw. Górnych) Węgrzech i jednocześnie region, zajmujący środkowo-północną część obecnej Słowacji, w dorzeczu górnego Wagu.Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.

We Francji dominują dzwonki w kształcie trapezu i walca, nazywane w zależności od regionu: dzwon (fr. cloche), dzwonek (fr. sonnaille) lub hełm (fr. casque). Występują w kilku odmianach różniących się kształtem, wielkością i brzmieniem: „Chamonix”, „bagne”, „toupin”, „sonnette”. Dzwonki w kształcie kielicha nazywane są „la Suisse”.

Lama andyjska, dawniej: lama (Lama glama, Lama guanicoe f. glama) – gatunek ssaka parzystokopytnego z rodziny wielbłądowatych, jedyny gatunek w obrębie rodzaju lama (Lama). Występuje w Ameryce Południowej. Lamy wykorzystywane są głównie jako zwierzęta juczne oraz do produkcji wełny i mięsa. Dorosłe lamy osiągają do 250 kg wagi i 119 cm wysokości w kłębie. Lamy są zwierzętami socjalnymi, z rozbudowanymi zachowaniami grupowymi.Słuch – zmysł umożliwiający odbieranie (percepcję) fal dźwiękowych. Narządy słuchu nazywa się uszami. Słuch jest wykorzystywany przez organizmy żywe do komunikacji oraz rozpoznawania otoczenia.

W Australii dzwonki dla zwierząt przestały był produkowane na początku XX wieku i współcześnie są głównie przedmiotem kolekcjonerstwa. Dominują żelazne dzwonki z kutej blachy, w kilku odmianach kształtów: najbardziej charakterystyczna dla Australii „Condamine” oraz „Kentucky”, „Texas”, „Pot”, „Clucket” i „Canister”. Australijskie dzwonki pasterskie mają też nazwy charakteryzujące ich wielkość i brzmienie (kojarzące się z dźwiękiem wydawanym przez żyjące w Australii żaby). Największe z nich nazwano „Bull Frog”, średnie „Swamp Frog”, a małe „Tree Frog”.

Włochy (Republika Włoska, wł. Italia, Repubblica Italiana) – państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim, będące członkiem wielu organizacji, m.in.: UE, NATO, należące do ośmiu najbardziej uprzemysłowionych i bogatych państw świata – G8.Obroża – zazwyczaj taśma albo łańcuszek zapinany na szyi zwierzęcia, najczęściej psa, rzadziej kota, fretki i innych. Istnieje wiele rodzajów obroży, np. obroża łańcuszkowa, obroża taśmowa, obroża skórzana, obroża uzdowa, kolczatka, itd.

Na Słowacji, na terenach karpackich, gdzie pasterstwo było w większości podstawą gospodarki chłopskiej, używanie dzwonków było powszechne. Stosowano małe dzwonki dla owiec oraz większe dzwonki dla krów i koni. Te pierwsze (słow. plecháče) wykonywano technikami kowalskimi z blachy, te drugie - również jako odlewane z żelaza lub spiżu (słow. spiežovce). Rzemiosło, związane z ich wykonywaniem (słow. zvonkárstvo), rozwinęło się najbardziej w wiekach XVIII i XIX. Blaszane plecháče produkowali wiejscy kowale, a także zręczniejsi pasterze w okresie zimy, zwłaszcza na Pohroniu, Poważu, Podpolaniu, w Turcu, na Orawie, Liptowie, Spiszu i w Gemerze. Dzwonki odlewane często sprowadzano z Węgier (tzw. Dolnej Ziemi) a nawet Niemiec. Kolekcję ok. 2 tys. dzwonków posiada Mikuláš Gigac ze wsi Šumiac u podnóży Niżnych Tatr.

Kowalstwo – rzemiosło wykonywane przez kowala, przy użyciu narzędzi kowalskich. Polega na kształtowaniu metali na gorąco, po ogrzaniu ich do temperatury mięknięcia. Miejsce pracy kowala nazywane jest kuźnią.Osioł – ssak z rodziny koniowatych. Charakteryzuje się dużą głową, długimi uszami, cienkim ogonem z kitą na końcu, małymi wymaganiami pokarmowymi i odpornością na brak wody.
Dzwonki pasterskie (Grecja)

Nośność i czystość dźwięku zależy od wielkości wylotu dzwonka, materiału z którego został zrobiony oraz jakości spojenia. Najdźwięczniej i najdonośniej brzmią te odlane ze stali i z mosiądzu, kształtem przypominające kościelne dzwony. Dźwięk dzwonków kutych z żelaznej blachy jest przytłumiony i grzechoczący z powodu niezbyt precyzyjnego spojenia (spawanie, sklepanie) oraz często spłaszczonego kształtu. Z racji rzemieślniczego sposobu wykonania, każdy dzwonek ma niepowtarzalny kształt i brzmienie, choć ich rodzaje i odmiany wykazują dość duże wspólne podobieństwo, mimo że zasadniczo nie są strojone. Hodowcy wykorzystują te cechy dzwonków pasterskich oznaczając nimi wybrane grupy zwierząt (np. samice w ciąży i z młodymi). Dzwonki pomagają również w indywidualnej identyfikacji każdego zwierzęcia. Zdaniem francuskich pasterzy cielęta rozpoznają matkę po dźwięku dzwonka, dlatego ich krowy przez całe życie noszą ten sam dzwonek.

Renifer tundrowy, ren, karibu (Rangifer tarandus) – gatunek ssaka z rodziny jeleniowatych (Cervidae), zamieszkujący arktyczną tundrę i lasotundrę w Eurazji i Ameryce Północnej.Pastwisko – rodzaj użytków zielonych porośniętych głównie wieloletnimi trawami, których wegetacja trwa niezależnie od tego, czy są to tereny uprawowe, czy też nieużytki.

Dzwonek przymocowuje się do szyi zwierzęcia za pomocą szerokiej obroży. W regionie alpejskim obroże są najczęściej skórzane (łączone klamrą lub śrubami), w południowej Francji – tradycyjnie drewniane, malowane w ludowe wzory. Używane są także obroże z podgumowanego płótna (w Hiszpanii), z szerokiej taśmy parcianej lub nylonowej oraz ze zwykłego powrozu.

Smartfon (ang. smartphone) – przenośne urządzenie telefoniczne łączące w sobie funkcje telefonu komórkowego i komputera kieszonkowego (PDA – Personal Digital Assistant). Pierwsze smartfony powstały pod koniec lat 90., a obecnie łączą funkcje telefonu komórkowego, poczty elektronicznej, przeglądarki sieciowej, pagera, GPS, jak również cyfrowego aparatu fotograficznego i kamery wideo. W nowszych modelach dostępne są też funkcje typowe dla PDA, jak zarządzanie informacjami osobistymi (ang. Personal Information Management). Większość nowych modeli potrafi odczytywać dokumenty biurowe w formatach OpenOffice, LibreOffice, Microsoft Office i PDF.Turiec (węg. Túrótz / Túrócz / Túróc / Turóc, niem. Turz, łac. Thurotzium) - kraina historyczna w środkowej Słowacji, obejmująca Kotlinę Turczańską oraz zbocza otaczających ją pasm górskich aż po ich główne grzbiety.

Dzwonki noszone są nie tylko przez pasące się zwierzęta. W Azji zakłada się je także pracującym osłom, wielbłądom i słoniom, a nawet indykom. W Hiszpanii małe dzwonki przytwierdzane są do obroży psów pasterskich pilnujących stada.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Połączenie spawane – rodzaj złącza powstającego w procesie fizycznym łączenia materiałów poprzez ich miejscowe stopienie i zestalenie. Stosowane np. do łączenia metali (głównie stali) i tworzyw sztucznych. Przy spawaniu zwykle dodaje się spoiwo spawalnicze, tj. stapiający się wraz z materiałem rodzimym materiał dodatkowy, wypełniający spoinę.
Pies pasterski – typ psa, który w drodze selekcji dokonywanej przez człowieka, nabrał cech obrońcy stad zwierząt hodowlanych przed drapieżnikami. Do cech tych należą: zaciętość w walce, odporność na trudne warunki pogodowe i terenowe, silne poczucie hierarchii w stadzie, stąd psy tego typu często mają problem z całkowitym podporządkowaniem się człowiekowi. Przyzwyczajone do samodzielnej pracy potrzebują stałego zajęcia.
Serce dzwonu – zawieszony we wnętrzu klasycznego dzwonu ciężar, który kołysząc się w jego wnętrzu (bądź wisząc bezwładnie, podczas gdy kołysze się sam dzwon) uderza w czaszę dzwonu wydając dźwięk. Serce dzwonu wykonane jest z miękkiej, kutej stali tak, aby uderzając w pierścień dzwonu (najgrubszą część) nie niszczył go. Dla uzyskania poprawnego dźwięku istotne jest właściwe ukształtowanie serca oraz jego zawieszenie.
Niżne Tatry (514.91; słow. Nízke Tatry, węg. Alacsony-Tátra, niem. Niedere Tatra) – pasmo górskie w Karpatach Zachodnich, na terenie Słowacji. Jego najwyższym szczytem jest Dziumbier (Ďumbier, 2043 m n.p.m.). Na terenie Niżnych Tatr utworzono największy park narodowy na Słowacji – Park Narodowy Niżne Tatry.
Monitoring – oznacza regularne jakościowe i ilościowe pomiary lub obserwacje zjawiska czy obecności np. substancji, przeprowadzane przez z góry określony czas.
Global Positioning System (GPS) - właściwie GPS-NAVSTAR (ang. Global Positioning System – NAVigation Signal Timing And Ranging) – jeden z systemów nawigacji satelitarnej, stworzony przez Departament Obrony Stanów Zjednoczonych, obejmujący swoim zasięgiem całą kulę ziemską. System składa się z trzech segmentów: segmentu kosmicznego - 31 satelitów orbitujących wokół Ziemi na średniej orbicie okołoziemskiej; segmentu naziemnego - stacji kontrolnych i monitorujących na ziemi oraz segmentu użytkownika - odbiorników sygnału. Zadaniem systemu jest dostarczenie użytkownikowi informacji o jego położeniu oraz ułatwienie nawigacji po terenie.
Australia (Związek Australijski, Commonwealth of Australia) – państwo położone na półkuli południowej, obejmujące najmniejszy kontynent świata, wyspę Tasmanię i inne znacznie mniejsze wyspy na Oceanie Indyjskim i Spokojnym. Jedyny kraj, który obejmuje cały kontynent. Siłą rzeczy nie posiada granic lądowych z żadnym państwem.

Reklama