Dzielnica senioralna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dzielnica senioralna – dzielnica, którą zgodnie z zasadą senioratu otrzymywać miał najstarszy książę piastowski na mocy postanowień ustawy sukcesyjnej Bolesława Krzywoustego w okresie rozbicia dzielnicowego (od 1138 roku, tj. od śmierci Bolesława III Krzywoustego). Z czasem doszło do złamania zasady senioratu. Do 1227 roku jednak jej posiadanie było związane z władzą zwierzchnią nad Polską. Z racji stolicy w Krakowie zaczęto ją nazywać księstwem krakowskim.

Kalisz (gr. Καλισία, łac. Calisia, jid. קאַליש) – miasto na prawach powiatu w środkowo-zachodniej Polsce, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej, nad Prosną, u ujścia Swędrni; historyczna stolica Wielkopolski, stolica Kaliskiego, drugi co do wielkości ośrodek województwa wielkopolskiego, siedziba powiatu kaliskiego, główny ośrodek aglomeracji kalisko-ostrowskiej i Kalisko-Ostrowskiego Okręgu Przemysłowego; stolica diecezji kaliskiej.Pomorze Gdańskie, Pomorze Nadwiślańskie, Pomorze Wschodnie, Pomerelia (kasz. Pòrénkòwô Pòmòrskô, niem. Pommerellen) – historyczna dzielnica Polski nad dolną Wisłą nad Morzem Bałtyckim w przybliżeniu obejmująca swym obszarem szeroki pas na zachód od dolnej Wisły, tj. wschodnią część województwa pomorskiego oraz północno-zachodnią część województwa kujawsko-pomorskiego. Historycznie Pomorze Gdańskie obejmowało także od zachodu Ziemię Sławieńską, która sąsiadowała z Pomorzem Zachodnim, zaś od Wschodu Pomorze Gdańskie sąsiadowało z Pomezanią i Prusami.

W jej skład wchodziły początkowo: ziemia krakowska ze stolicą w Krakowie, ziemia łęczycko-sieradzka, ziemia kaliska z Kaliszem i Gnieznem, część Kujaw i Pomorza Gdańskiego. Sąsiadowała ze wszystkimi innymi dzielnicami. Teoretycznie miał ją przyłączać do swojej dzielnicy każdy kolejny aktualny senior. Czyli najstarszy spośród aktualnych władców poszczególnych dzielnic. Po śmierci którego miała przechodzić do dzielnicy następnego seniora etc. Bardzo szybko została okrojona jedynie do samej ziemi krakowskiej.

Księstwo Opawskie (czes. Knížectví opavské; niem. Herzogtum Troppau; łac. Ducatus Oppaviensis) – historyczne księstwo śląskie leżące nad rzeką Opawą, ze stolicą w Opawie.Kujawy – kraina historyczna i region etnograficzny w środkowej Polsce, na Pojezierzu Wielkopolskim, w dorzeczu środkowej Wisły i górnej Noteci. Główną grupą etnograficzną regionu są Kujawiacy.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego
  • Województwo krakowskie (I Rzeczpospolita)
  • Ziemia kaliska (łac. Terra Calisiensis) – jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego, w dorzeczu górnej i środkowej Warty. W czasach nowożytnych wschodnia część Wielkopolski właściwej, współcześnie synonim Kaliskiego.Seniorat – stosowana w wiekach średnich zasada określająca porządek obejmowania tronu. Ustanawiana była często po podziale kraju między synów władcy i określała, że po jego śmierci władzę zwierzchnią ma każdorazowo sprawować najstarszy męski przedstawiciel rodu (senior).




    Warto wiedzieć że... beta

    Rozbicie dzielnicowe (inaczej rozdrobnienie feudalne) − okres w historii Polski trwający umownie od 1138 roku do koronacji Władysława Łokietka w roku 1320. Cechą charakterystyczną tego okresu jest postępujące rozdrobienie państwa polskiego na coraz mniejsze, w znacznej mierze niezależne, władztwa terytorialne. Proces ten był związany z rozradzaniem się dynastii Piastów, której każdy członek, zgodnie z polskim prawem zwyczajowym, miał prawo do posiadania części ojcowizny. Podobne procesy zachodziły w dziejach państwa piastowskiego już wcześniej, jednak zwykle udawało się je w miarę szybko zahamować.
    Gniezno (łac. Gnesna, niem. Gnesen) – miasto w województwie wielkopolskim, pierwsza stolica Polski, pierwsza metropolia kościelna, Stołeczne Królewskie Miasto Gniezno, miasto św. Wojciecha. Siedziba władz powiatu gnieźnieńskiego i gminy Gniezno oraz archidiecezji, (arcybiskupów gnieźnieńskich i prymasów Polski). Było miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.
    Ustawa sukcesyjna Bolesława Krzywoustego (zwana też testamentem lub statutem) – akt prawno-polityczny, w którym władca ustalił zasady następstwa tronu i wprowadził podział terytorialny Polski między swoich synów.
    Ziemia krakowska (łac. Terra Cracoviensis), także księstwo krakowskie – jednostka terytorialna średniowiecznego państwa polskiego, będąca od 1138 r. główną częścią dzielnicy senioralnej. Po 1314 r. ziemia krakowska została przekształcona w województwo krakowskie.
    Księstwo Słupskie (niem. Herzogtum Pommern-Stolp) – księstwo istniejące w latach 1368-1478, jedno z księstw pomorskich. Obejmowało ziemie dzisiejszych powiatów: słupskiego, sławieńskiego, bytowskiego, lęborskiego oraz fragmentów wejherowskiego i koszalińskiego (w gminie Polanów).

    Reklama