Dyfuzjonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dyfuzjonizm (z łac. diffūsio „rozprzestrzenianie” od łac. diffundere „rozlewać; rozprzestrzeniać; rozsypywać” od dis- „roz-” i fundere „lać; odlewać (metal), topić”; gr. ισμός „wiedza”) – stanowisko teoretyczne z wczesnego etapu rozwoju etnologii lub antropologii kulturowej (początek XX w.). Według dyfuzjonizmu kultura lub określone praktyki kulturowe, przedmioty, bądź instytucje mają swoje źródło w jednym lub nielicznych centrach źródłowych, z których następnie rozpowszechniły się po całym świecie.

Leo Wiktor Frobenius - (ur. 29 czerwca 1873r., zm. 9 sierpnia 1938r.) – niemiecki etnolog, archeolog i afrykanista. Jedna z ważniejszych postaci w niemieckiej etnografii oraz jeden z czołowych ekspertów w dziedzinie sztuki prehistorycznej, zwolennik dyfuzjonizmu. Reprezentant szkoły kulturowo-historycznej. Wprowadził pojęcie kręgu kulturowego (Kulturkreise). Jako jeden z pierwszych, prowadził systematyczne badania Afryki. Wyróżnił sześć głównych kultur afrykańskich, wskazując ich związki historyczne z kulturami basenu Morza Śródziemnego, zachodniej Azji, Indii i Melanezji.Dyfuzja kulturowa – proces przenikania elementów między co najmniej dwiema kulturami, lub wewnątrz kulturowo zróżnicowanego społeczeństwa, poprzez kontakty członków kultury dawców i kultury odbiorców. Pojęcie wprowadzone zostało do nauki przez Edwarda Burnetta Tylora.

Charakterystyka[ | edytuj kod]

Antropologia kulturowa oparta na dyfuzjonizmie zrodziła się w reakcji na koncepcje ewolucjonistyczne. Jej przedstawiciele krytykowali ewolucjonizm w naukach społecznych, według którego niższe formy kultury stopniowo przekształcają się w formy wyższe. Ewolucjonizm starał się odkryć takie ogólne prawa ewolucji kultur, traktując poszczególne społeczeństwa jako egzemplifikacje tych praw. Z kolei dyfuzjonizm postulował, by nauki społeczne zajmowały się poznawaniem konkretnych procesów i zdarzeń, zamiast wykrywaniem praw ogólnych. Podstawowym celem dyfuzjonistów było przekształcenie antropologii kulturowej w taki sposób, aby podstawą była nauka empiryczna, czyli koncentracja na badaniach prowadzonych w terenie.

Metoda historyczna – sposób działania badacza historii, który prowadzi do ustalenia faktu historycznego. W szerszym znaczeniu pojęcie metody historycznej zawiera następujące komponenty: teoretyczne idee i zasady, które określają kierunek badań naukowych danego zjawiska historycznego z uwzględnieniem ich specyfiki i charakteru wyznaczonych celów, a także normy i zasady badań naukowych oraz procedury i techniki pracy ze źródłem historycznym. W węższym rozumowaniu metoda historyczna określa zasady, procedury i techniki pracy badawczej historyka. Etnologia – jedna z dyscyplin, obok etnografii, antropologii kulturowej i antropologii społecznej, wchodzących w zakres antropologii - nauki o człowieku i jego kulturze. Powyższe terminy często traktowane są jako synonimy tej samej dziedziny badań. Etnologia jest terminem używanym przez przedstawicieli europejskiej i kontynentalnej nauki o człowieku i odpowiada niemieckiemu terminowi Völkerkunde (badania ludów pierwotnych). Etnologia klasyfikuje ludy na podstawie cech środowiskowych i kulturowych oraz opisuje poszczególne kultury.

Dyfuzjoniści operowali dystrybutywnym rozumieniem kultury. Była ona pojmowana jako cecha stała dla człowieka, określana jako własność zbiorowości, ujęta czasowo i przestrzennie. Kultura w ujęciu dyfuzjonistycznym traktowana była jako zbiór elementów, a nie jak wewnętrznie powiązany system. Różnice widoczne między kulturami były pojmowane przez dyfuzjonistów w sposób jakościowy, a nie ilościowy. Podstawowym zagadnieniem dyfuzjonistów była koncepcja kręgów kulturowych oraz zapożyczeń poprzez dyfuzję. Wszelkich podobieństw międzykulturowych upatrywali nie w stadialnym rozwoju kultur, lecz w dyfuzji, zapożyczeniach elementów. Wynalazki kulturowe są zjawiskiem rzadkim, a jeszcze rzadsze są wynalazki dokonywane niezależne od siebie w różnych częściach świata. Rozwój kultury dokonuje się nie drogą wynalazków, lecz poprzez powielanie, zapożyczenia i przenikanie wzorów i wytworów kultury. O dynamice zmian kulturowych decyduje przede wszystkim intensywność kontaktów międzykulturowych. W konsekwencji kultury izolowane są skazane na wegetację.

Ludy zbieracko-łowieckie - typ społeczeństwa lub gospodarki polegający na zdobywaniu pożywienia przez zbieranie jadalnych roślin i polowanie bez znaczącego wysiłku w kierunku udomowienia jednych czy drugich. Przy czym najczęściej udział zbieractwa jest bardziej znaczący.Wilhelm Schmidt (ur. 16 lutego 1868 w Hörde (obecnie dzielnica Dortmundu), zm. 10 lutego 1954) we Fryburgu – werbista. Był austriackim lingwistą, antropologiem i etnologiem. Na księdza katolickiego został wyświęcony w 1890. Studiował lingwistykę na uniwersytetach w Berlinie i Wiedniu. Główną pasja Schmidta była lingwistyka. Spędził wiele lat studiując języki w różnych częściach świata. Jego wczesne prace dotyczyły języków mon-khmerskich w Południowej Azji oraz języków Oceanii i Australii. Konkluzja jego studiów doprowadziła go do postawienia hipotezy o istnieniu szerszej rodziny języków austryckich, do których zaliczała się austronezyjska grupa języków. Schmidtowi udało sie udowodnić, że języki mon-khmerskie maja wewnętrzne powiązania z innymi językami mórz południowych co było jednym z ważniejszych odkryć na polu lingwistyki. Zainspirowany dokonaniami Andrew Langa i jego teorią na temat pramonoteizmu uważał za pierwotną formę religii monoteizm. Źródłem pierwotnej religii było praobjawienie, pierwszą przyczyną świata. Schmidt uważał, że ówcześnie żyjące ludy zbieracko-łowieckie są najbliższe swą formą pierwotnemu ludowi.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Rzemiosło – zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej przez osobę fizyczną, posiadającą udokumentowane kwalifikacje do wykonywania danej działalności gospodarczej we własnym imieniu i na swój rachunek, przy zatrudnieniu niewielkiej liczby pracowników, których praca ma na celu wspieranie działalności rzemieślnika. O tym, czy dana działalność jest rzemiosłem decydują jej właściwości,charakter, niewielka skala i rozmiar oraz brak cechy uciążliwości środowiskowej oraz społecznej typowej dla działalności przemysłowej lub też produkcyjnej w znacznym rozmiarze. Jako przykład rzemiosła można podać artystyczny wyrób cegieł prowadzony w niewielkim rozmiarze, a jako działalność przemysłową- produkcję materiałów budowlanych w specjalnie przeznaczonych do tego urządzeniach prowadzona w znacznych rozmiarach w sposób zorganizowany i ciągły.
Patriarchat –1.(z łac.)pater, patris -ojciec, oraz greckiego arche, czyli władza. Jest to typ rodowej organizacji społecznej bazującej na dominującej roli mężczyzn, podkreślanej i wyrażającej się w patrylokalnym małżeństwie i patrylinearnych grupach krewniaczo–pochodzeniowych, w których dziedziczenie następuje po linii męskiej. 2.Ostatni okres ustroju wspólnoty pierwotnej, w którym dominujące stanowisko zajmuje mężczyzna stojący na czele rodu,. U starożytnych Latynów nazwa systemu funkcjonowania rodziny, w której ojciec jest głową oraz właścicielem rodziny, ma prawo decydować o życiu i śmierci pozostałych członków rodziny. Taki model rodziny i społeczeństwa (społeczeństwo patriarchalne) obowiązywał w starożytnym Rzymie w okresie królestwa i wczesnej republiki. W późniejszym okresie patriarchat jako model funkcjonowania rodziny występował w wielu społeczeństwach Europy i świata.
Język grecki, greka (starogr. dialekt attycki Ἑλληνικὴ γλῶττα, Hellenikè glõtta; nowogr. Ελληνική γλώσσα, Ellinikí glóssa lub Ελληνικά, Elliniká) – język indoeuropejski z grupy helleńskiej, w starożytności ważny język basenu Morza Śródziemnego. W cywilizacji Zachodu zaadaptowany obok łaciny jako język terminologii naukowej, wywarł wpływ na wszystkie współczesne języki europejskie, a także część pozaeuropejskich i starożytnych. Od X wieku p.n.e. zapisywany jest alfabetem greckim. Obecnie, jako język nowogrecki, pełni funkcję języka urzędowego w Grecji i Cyprze. Jest też jednym z języków oficjalnych Unii Europejskiej. Po grecku mówi współcześnie około 15 milionów ludzi. Język grecki jest jedynym językiem z helleńskich naturalnych, który nie wymarł.
Rodzina – w socjologii rozumiana jako grupa społeczna lub instytucja społeczna. Rodzina, zdaniem socjologów i najprostszych jej definicji, to najważniejsza, podstawowa grupa społeczna, na której opiera się całe społeczeństwo.
Kultura (z łac. colere = „uprawa, dbać, pielęgnować, kształcenie”) – termin ten jest wieloznaczny, pochodzi od łac. cultus agri („uprawa roli”), interpretuje się go w wieloraki sposób przez przedstawicieli różnych nauk. Kulturę można określić jako ogół wytworów ludzi, zarówno materialnych, jak i niematerialnych: duchowych, symbolicznych (takich jak wzory myślenia i zachowania).
Gwanako andyjskie, dawniej: gwanako, guanako (Lama guanicoe) – gatunek południowoamerykańskiego, roślinożernego ssaka z rodziny wielbłądowatych (Camelidae). Żyje w niewielkich stadach w Andach i w Patagonii.
Historyzm boasowski - nurt zapoczątkowany przez Franza Boasa w antropologii kulturowej. Jego wpływy obejmowały przede wszystkim uczonych amerykańskich. Nazywany bywa też dyfuzjonizmem amerykańskim dla odróżnienia od dyfuzjonizmu w Europie.

Reklama