Dukat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aureus polonus – pierwszy polski dukat (Władysława Łokietka) z 1330 r.
40 dukatów Zygmunta III Wazy z 1621 r.

Dukatzłota lub srebrna moneta używana w Europie od późnego średniowiecza do początków XX wieku. Według niektórych źródeł określenie to należy ograniczać jedynie do złotej monety europejskiej, o masie ok. 3,5 grama, której pierwowzorem był złoty floren bity we Florencji od 1252 r.

Augustalis (augustał) – złota moneta średniowieczna wprowadzona do obiegu przez cesarza Fryderyka II na wzór wartościowych monet bliskowschodnich.Władysław I Łokietek (ur. między 3 marca 1260 a 19 stycznia 1261, zm. 2 marca 1333 w Krakowie) – książę na Kujawach Brzeskich i Dobrzyniu 1267-1275 (pod opieką matki), udzielne rządy razem z braćmi 1275-1288, książę brzeski i sieradzki 1288-1300, książę sandomierski 1289-1292, 1292-1300 lennik Wacława II, regent w księstwie dobrzyńskim 1293-1295, książę łęczycki 1294-1300, książę wielkopolski i pomorski 1296-1300, na wygnaniu w latach 1300-1304, od 1304 w Wiślicy, od 1305 ponownie w Sandomierzu, Sieradzu, Łęczycy i Brześciu, od 1306 w Krakowie i zwierzchnictwo nad księstwami: inowrocławskim i dobrzyńskim, 1306-1308/1309 na Pomorzu, od 1314 w Wielkopolsce, od 20 stycznia 1320 roku, król Polski (był pierwszym władcą Polski koronowanym w Krakowie, w katedrze wawelskiej przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Janisława), od 1327 zamiana Sieradza i Łęczycy na Inowrocław i Dobrzyń, w 1329 utrata ziemi dobrzyńskiej, w 1332 utrata Kujaw.

Geneza[ | edytuj kod]

Nazwę monety wywodzi się ze średniowiecznej łaciny, w której słowo ducatus miało na niej oznaczać „odnoszący się do księcia (księstwa)”, i pierwotnie określało „monetę księcia” lub „monetę księstwa”. W 1284 r. Republika Wenecka wprowadziła do obiegu dukaty z czystego złota (dukat wenecki), na których wokół wyobrażenia Chrystusa w mandorli widniała inskrypcja: Sit tibi Christe datus quem tu regis iste ducatus (łac. dosł. Tobie Chryste niech oddane będzie, to którym rządzisz księstwo) – stąd teoria, że nazwa monety pochodzi od ostatniego słowa tej sentencji. Faktycznie nazwa ta jest wcześniejsza, gdyż pierwszym władcą, który od 1140 r. wybijał dukaty ze srebra z użyciem terminu „ducatus”, był Roger II – król Sycylii oraz książę Apulii i Kalabrii, a także inni władcy normańscy. Poprzez podobieństwo stempli nazwa ta uległa przeniesieniu na grosze weneckie, a ostatecznie i na monety złote.

Wojciech Morawski (ur. 1954) - polski historyk i ekonomista, profesor nauk ekonomicznych, specjalizuje się głównie w historii gospodarczej. Kierownik Katedry Historii Gospodarczej i Społecznej Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Czerwony złoty – staropolskie określenie monety złotej, florena, dukata, odróżniające monetę obiegową od ówczesnej jednostki obrachunkowej, czyli złotego polskiego.
Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).
Powstanie listopadowe, wojna polsko-rosyjska 1830-1831 – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część ziem zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).
Ryszard Kiersnowski (ur. 4 listopada 1925, w metryce 4 stycznia 1926, w Wilnie, zm. 7 lipca 2006 w Warszawie, pochowany na Cmentarzu Powązkowskim) – polski numizmatyk-mediewista, historyk, profesor PAN. W 1930 studiował w Gimnazjum Zygmunta Augusta w Wilnie. Był żołnierzem AK. Po wojnie, aby uniknąć aresztowania przez nowe władze, opatrzony w fałszywe dokumenty, przedostał się do Krakowa. Studia historyczne odbył w latach 1945-1948 na Uniwersytecie Jagiellońskim, następnie pracował w Warszawie w Zespole Badań nad Początkami Państwa Polskiego, a od 1954 w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, gdzie od 1961 był profesorem i kierownikiem Pracowni Dziejów Polski Średniowiecznej. Napisał 11 książek i ok. 200 artykułów i mniejszych prac, przeważnie z zakresu numizmatyki i historii pieniądza w wiekach średnich.
Srebro (Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest srebrzystobiałym metalem, o największej przewodności elektrycznej i termicznej. W przyrodzie występuje w stanie wolnym, a także w minerałach, takich jak argentyt czy chlorargyryt. Większość wydobywanego srebra występuje jako domieszka rud miedzi, złota, ołowiu i cynku.
Portugał to złota moneta o wartości 10 lub 5 dukatów, wagi ok. 35/17,5 grama, wzorowana na portugalskich cruzados. Używana w Europie w XVI i XVII wieku. W Polsce i na Litwie była to największa złota moneta obiegowa, bita w XVI/XVII wieku. Pierwsza emisja tej monety w Polsce miała miejsce za rządów króla Zygmunta II Augusta. W 1562 roku w wybito portugała w mennicy wileńskiej.
Złoto (Au, łac. aurum) – pierwiastek chemiczny o liczbie atomowej 79. Złoto jest ciężkim, miękkim i błyszczącym metalem, będącym najbardziej kowalnym i ciągliwym spośród wszystkich znanych metali. Czyste złoto ma jasnożółty kolor i wyraźny połysk, nie utlenia się w wodzie czy powietrzu. Chemicznie złoto należy do metali przejściowych i pierwiastków grupy 11. Z wyjątkiem helowców (tzw. gazów szlachetnych) złoto jest najmniej reaktywnym pierwiastkiem. Złoto długo przed okresem spisanej historii było drogocennym i poszukiwanym metalem szlachetnym używanym w biciu monet, jubilerstwie, sztuce i zdobieniach.

Reklama