Domena internetowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Schematyczne przedstawienie domen internetowych

Domena internetowa – ciąg identyfikacyjny systemu Domain Name System (DNS), który określa zakres autonomii administracyjnej, uprawnień lub kontroli w Internecie. Nazwa domeny składa się z co najmniej jednej części, które (nazywane technicznie etykietami) są umieszczone w pewnym poddrzewie struktury DNS. Etykiety te są łączone i rozdzielane kropkami, np. example.com.

IDN – (ang. Internationalized Domain Name) nazwy domen zawierające znaki spoza ASCII, czyli m.in. litery ze znakami diakrytycznymi (np. w języku polskim litery z takimi znakami, to: ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż).Domeny (internetowe) funkcjonalne możemy podzielić na domeny funkcjonalne najwyższego rzędu stosowane zwykle dla Stanów Zjednoczonych, są to między innymi:

W pełni kwalifikowana nazwa domeny (FQDN) to nazwa domeny, która jest w zupełności określona za pomocą wszystkich etykiet w hierarchii DNS, bez pominięcia jakiejkolwiek części. W etykietach w DNS nie ma znaczenia wielkość liter, ale najczęściej nazwy domen są pisane małymi literami.

Komputer (z ang. computer od łac. computare – liczyć, sumować; dawne nazwy używane w Polsce: mózg elektronowy, elektroniczna maszyna cyfrowa, maszyna matematyczna) – maszyna elektroniczna przeznaczona do przetwarzania informacji, które da się zapisać w formie ciągu cyfr albo sygnału ciągłego.Domaining (domeniarstwo) – forma działalności, polegająca na kupowaniu, sprzedawaniu, parkowaniu i kolekcjonowaniu domen internetowych.

Domena internetowa składa się z dwóch części: nazwy głównej oraz końcówki, czyli rozszerzenia. Nazwę główną bardzo często tworzy nazwa firmy/organizacji/akcji jej skrót, bądź nazwa działalności, którą dana firma wykonuje. Rozszerzenie jest odgórnie ustalone - można wybrać spośród możliwych propozycji. Każdy kraj posiada przypisane rozszerzenie np. Polska - .pl, Rosja - .ru, Niemcy - .de, dla krajów Unii Europejskiej - .eu itd. Rozróżniamy domeny najwyższego poziomu: .com, .net, .org (zwane domenami globalnymi). Do tego pojawiają się rozszerzenia powstałe dla odróżnienia celu strony - lista domen najwyższego poziomu.

Wyłudzanie domeny internetowej (ang. Reverse domain hijacking) – praktyka, która polega na próbie przejęcia środkami prawnymi atrakcyjnej domeny internetowej, powołując się na swoje prawa do znaku towarowego/zastrzeżonej nazwy i oskarżając oryginalnego jej właściciela o naruszenie tych praw.Domain Name System (DNS, pol. „system nazw domenowych”) – system serwerów, protokół komunikacyjny oraz usługa obsługująca rozproszoną bazę danych adresów sieciowych. Pozwala na zamianę adresów znanych użytkownikom Internetu na adresy zrozumiałe dla urządzeń tworzących sieć komputerową. Dzięki DNS nazwa mnemoniczna, np. pl.wikipedia.org jest tłumaczona na odpowiadający jej adres IP, czyli 91.198.174.232

Od stycznia 2014 roku pojawiły się nowe rozszerzenia (ponad 700 końcówek) tzw. nowe domeny. Nowe domeny dają możliwość stworzenia krótkiej, chwytliwej nazwy domeny bez historii. Dla przykładu nowe domeny to .hotel, .blog, .fitness, .bar etc. Wdrożenie wszystkich końcówek zajęło cały rok 2014.

Litera – znak graficzny charakterystyczny dla pism fonetycznych. Może wyrażać pojedynczą głoskę, sylabę lub wchodzić w skład innych połączeń - np. dwuznaków. W języku francuskim zestaw nawet pięciu liter może oznaczać jedną głoskę.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

Dla przykładu adres Wikipedii pl.wikipedia.org składa się z trzech wyrazów rozdzielonych kropkami. Aby lepiej zrozumieć sens domeny internetowej, dobrze jest przeanalizować elementy adresu Wikipedii: org to domena najwyższego poziomu mająca najbardziej ogólne znaczenie – przypisywana jest stronom wszystkich organizacji, wikipedia.org to nazwa domeny wykupionej przez fundację Wikimedia i odnosi się do projektu o nazwie Wikipedia, natomiast domena pl.wikipedia.org identyfikuje jego polską wersję.

Kropka – oddzielający znak przestankowy, stawiany na końcu wypowiedzenia, będący wskazówką dla czytającego na głos, że należy zniżyć głos oraz zrobić przerwę. Protokół internetowy (ang. Internet Protocol, skrót IP) – protokół komunikacyjny warstwy sieciowej modelu OSI (warstwy internet w modelu TCP/IP). Protokół internetowy to zbiór ścisłych reguł i kroków postępowania, które są automatycznie wykonywane przez urządzenia w celu nawiązania łączności i wymiany danych. Używany powszechnie w Internecie i sieciach lokalnych.

Jak widać na powyższym przykładzie, domeny tworzą hierarchię, która pozwala katalogować zasoby dostępne poprzez protokół internetowy, takie jak komputery w sieci, strony internetowe czy inne usługi komunikujące się przez Internet, według pewnych kategorii, dzięki czemu adresy internetowe stają się uporządkowane i możliwe do zapamiętania. Każda z nazw domenowych może zawierać litery, cyfry lub znak '-', a wielkie i małe litery nie są odróżniane (obecnie możliwe jest także stosowanie narodowych znaków diakrytycznych w domenach typu IDN). Wiele nazw domen jest płatnych.

Organizacja (od gr. organon, łac. organum – wyspecjalizowana część pełniąca jakąś funkcję w całości) – wieloznaczne i interdyscyplinarne pojęcie z zakresu nauk o zarządzaniu, socjologii, psychologii.Znaki diakrytyczne (gr. diakritikós – odróżniający) – znaki graficzne używane w alfabetach i innych systemach pisma, umieszczane nad, pod literą, obok lub wewnątrz niej, zmieniające artykulację tej litery i tworzące przez to nową literę. W alfabetach sylabowych mogą zmienić znaczenie całej sylaby.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • lista domen najwyższego poziomu
  • domena najwyższego poziomu
  • krajowa domena najwyższego poziomu
  • domena drugiego poziomu
  • Subdomena
  • wyłudzenie domeny
  • domaining
  • adres IP
  • Literatura[ | edytuj kod]

  • Maciej Dutko: "Domeny internetowe. Krótko i na temat", PWN, 2008
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • ICANN – organizacja koordynująca przydział domen najwyższego poziomu (ang.)
  • NASK – zarządca domeny .pl
  • Lista dostępnych nowych domen




  • Warto wiedzieć że... beta

    Wikimedia Foundation Inc. – organizacja stworzona w celu opieki nad projektami opartymi na idei wiki. Jest spółką typu non profit założoną zgodnie z prawem stanu Floryda, a jej istnienie zostało oficjalnie ogłoszone przez Jimbo Walesa 20 czerwca 2003 roku. Nazwa Wikimedia została zaproponowana przez Sheldona Ramptona na angielskiej liście dyskusyjnej Wikipedii w marcu 2003 roku. Nieco później Daniel Mayer zarejestrował domeny http://wikimedia.org/ i http://wikimediafoundation.org/ na potrzeby Wikimedii.
    Adres IP (ang. IP address) – w protokole IP liczba nadawana interfejsowi sieciowemu, grupie interfejsów (broadcast, multicast), bądź całej sieci komputerowej, służąca identyfikacji elementów sieci w warstwie trzeciej modelu OSI – w obrębie sieci lokalnej oraz poza nią (tzw. adres publiczny).
    Sieć komputerowa (w skrócie: sieć) – zbiór komputerów i innych urządzeń połączonych ze sobą kanałami komunikacyjnymi. Sieć komputerowa umożliwia wzajemne przekazywanie informacji oraz udostępnianie zasobów własnych między podłączonymi do niej urządzeniami, tzw. "punktami sieci".
    Wikipedia – wielojęzyczny projekt internetowej encyklopedii działającej w oparciu o zasadę otwartej treści. Funkcjonuje wykorzystując oprogramowanie MediaWiki (jęz. hawajski: wiki wiki = „szybko”), wywodzące się z koncepcji WikiWikiWeb, umożliwiające edycję każdemu użytkownikowi odwiedzającemu stronę i aktualizację jej treści w czasie realnym. Słowo Wikipedia jest neologizmem powstałym w wyniku połączenia wyrazów wiki i encyklopedia. Slogan reklamowy Wikipedii brzmi: „Wolna encyklopedia, którą każdy może redagować”.
    Maciej Dutko (ur. 1979) – doktor nauk humanistycznych w zakresie bibliologii, specjalność edytorstwo, redaktor, wykładowca w szkołach wyższych, autor kilku książek poświęconych tematyce informacji w Internecie oraz e-przedsiębiorczości, publicysta współpracujący z Miesięcznikiem Sprzedawców Internetowych "Mensis.pl".
    Strona internetowa, strona WWW (ang. web page) – dokument HTML udostępniony w Internecie przez serwer WWW. Po stronie hosta użytkownika, strona WWW jest otwierana i wyświetlana za pomocą przeglądarki internetowej. Autorem pierwszych stron WWW jest Tim Berners-Lee.
    Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

    Reklama