• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • Dom Katolicki w Radomiu

    Przeczytaj także...
    Zamek Królewski w Radomiu – zamek wzniesiony w XIV wieku przez Kazimierza Wielkiego wraz z systemem murów miejskich Nowego Radomia. Jego rozbudowa nastąpiła jeszcze w dobie gotyku w XV wieku za pierwszych Jagiellonów. W latach 1515-1520 przebudowany i rozbudowany w stylu renesansowym, przez starostę radomskiego Mikołaja Szydłowieckiego. Według lustracji z 1554 roku "Brama miała z boku lokal burgrabiego. Na prawo w dziedzińcu dom piętrowy z kuchnią i gospodarskiemi izbami na dole, a jadalnią na górze, która gankiem oszklonym łączyła się z domem wielkim. ten na dole miał jedną, na górze dwie izby i kila komnat; drugie piętro miało salę wkoło opatrzoną oknami. Od podwórza były krużganki. Między obu domami stała wieża a wniej 4 sklepy. Ku wschodowi za dużym domem była wieża "biała" (dla złoczyńców) i przy plebanii druga wieża (dla szlachty). Ztąd do bramy stroną północną ciągnął się mur trzyrosztowy bez blanków, wzdłuż niego taras. Budynki były z muru podskorupione lub gontem kryte, na piwnicach. Okna z błonami szklanemi okratowane lub z żelaznymi okiennicami. W jednej komnacie strop malowany z pozłacaniem. Za murem przekop z trzema sadzawkami i wał, na który wychodziło się furtą, bo tu był ogród, łaźnia i browar. Spalony przez Szwedów, wielokrotnie później remontowany i przebudowywany.Kolejny, po renesansie, styl w architekturze nowożytnej nazywany jest barokiem. Wyodrębniony został w latach późniejszych, bowiem twórcy żyjący w tym okresie uważali się raczej za kontynuatorów renesansu. Kierunek ukształtował się w Rzymie z odmiany późnego renesansu nazywanej stylem dekoracyjnym (tzw. barok rzymski). Umowny czas trwania baroku to okres od połowy XVI do połowy XVIII wieku.
    Kościół Farny św. Jana Chrzciciela w Radomiu - erygowany przypuszczalnie po 1325, a prawdopodobnie przed kazimierzowską lokacją miasta. Król Kazimierz Wielki lokował Nowy Radom najpierw na prawie średzkim około 1340-1360, potem w 1364 r. na prawie magdeburskim. Wraz z miastem uposażył nową parafię pw. św. Jana. Pierwsza wzmianka o istnieniu parafii pochodzi z 1408 r. (przed 27 lipca 1408). Około 1360-1370 r. został wzniesiony z czerwonej cegły pierwotny, jednonawowy kościół, fundacji Kazimierza Wielkiego. W wiekach XV i XVI dobudowano kaplice boczne. Pierwszą z nich była kaplica Świętego Krzyża. Drugą, która zachowała się do czasów współczesnych była kaplica obecnie zwana różańcową, ufundowana w 1481 r. przez mieszczanina radomskiego Jana Warcaba. Trzecią była kaplica Kosnowska (św. Anny) wzniesiona w 1495 przez małżonków Wojciecha i Annę Kościeni. Czwartą była kaplica Baryczkowska wzniesiona w 1500 przez Stefana Baryczkę obywatela Radomia.

    Dom Katolicki w Radomiu – budynek z lat 30. XX w., położony w Radomiu przy ul. Grodzkiej.

    Dom usytuowany jest przy ul. Grodzkiej w pobliżu kościoła farnego św. Jana Chrzciciela. Natomiast adres całego kompleksu budynków (kościół i obiekty parafialne), w skład którego wchodzi dom, to ul. Rwańska 6.

    Obiekt ma formę dwupiętrowej kamienicy z ryzalitem od strony północnej, zawierającym klatkę schodową. Schody do budynku znajdują się od strony południowej, zaś od strony zachodniej budynek ma przedsionek. Budynek posiada czerwoną ceglaną fasadę podzieloną lizenami. Na fasadzie znajdują się też betonowe nadokienne nadproża, stropy balkonowe i gzymsy. Elewacja zwieńczona jest barokizującą attyką. Na parterze budynku znajdowała się sala o powierzchni około 200 m² z estradą. Autorem projektu budynku był Kazimierz Prokulski. Dom został zbudowany w latach 1932–1935 pod kierunkiem ks. Piotra Górskiego.

    Attyka (franc. (étage) attique, z grec. Attikos) – górny element budynku w postaci ścianki, balustrady lub rzędu sterczyn osłaniający dach. Pełni dwojaką funkcję: estetyczną jako architektoniczny element dekoracyjny oraz użytkowo-konstrukcyjną jako zabezpieczenie sąsiednich budynków przed przeniesieniem się ognia w przypadku pożaru. Attyka stanowi mur ogniowy, jeśli jest wykonana z materiału niepalnego o wytrzymałości ogniowej min 1 godzina i grubości min 25 cm, np. z pełnej cegły ceramicznej, silikatu, czy też bloczków betonowych.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

    Górne kondygnacje domu przeznaczone były na mieszkania dla księży, zaś parter służył różnym celom parafii św. Jana Chrzciciela. W trakcie II wojny światowej w budynku były przetrzymywane przez Niemców osoby zatrzymane podczas łapanek. Potocznie obiekt bywa czasami błędnie uznawany za pozostałości zamku w Radomiu.

    Radom – miasto na prawach powiatu w centralno-wschodniej Polsce, w województwie mazowieckim, położone nad rzeką Mleczną.Ulica Rwańska w Radomiu – ulica w dzielnicy Miasto Kazimierzowskie, jedna z najstarszych ulic Radomia. Łączy Rynek z placem Kazimierza Wielkiego.

    W tym samym czasie, w którym powstał Dom Katolicki, zostało także nadbudowane piętro na wikariacie przylegającym do domu. Budynek wikariatiu to prawdopodobnie pozostałości szkoły parafialnej z przełomu XV i XVI wieku. Natomiast w okolicach zachodniego naroża samego domu mogą znajdować się pozostałości baszty narożnej zamykającej od strony fary dziedziniec zamkowy.

    Łapanka – nazwa (pierwotnie potoczna) jednego z głównych sposobów używanych przez Niemców podczas II wojny światowej dla zatrzymania na ulicach okupowanych miast większej liczby przypadkowych przechodniów w celu uwięzienia ich, przesiedlenia, umieszczenia w obozach koncentracyjnych bądź skierowania na przymusowe roboty do Niemiec.Gzyms – element architektoniczny w postaci poziomej, zwykle profilowanej listwy wystającej przed lico muru, która chroni elewację budynku przed ściekającą wodą deszczową. Nierzadko pełni też funkcję ozdobną. W tym ostatnim przypadku gzyms tworzyć może kilka profilowanych listew z dodatkowymi ozdobami umieszczonymi nad lub pod listwami.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Kowalik 2007 ↓, s. 37.
    2. Kowalik 2007 ↓, s. 39.
    3. Kowalik 2007 ↓, s. 38-39.
    4. Kowalik 2007 ↓, s. 38.
    5. Kowalik 2007 ↓, s. 40.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Wiesław Marek Kowalik. Dom Katolicki w Radomiu. „Wczoraj i Dziś Radomia”. 3, s. 37-40, 2007. 




  • Reklama

    Czas generowania strony: 0.715 sek.