Dolina Wielicka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wyżnia Wielicka Polana
Wielicki Staw i Śląski Dom
Górne partie Doliny Wielickiej, Długi Staw (Dlhé pleso)
Wyżni Wielicki Ogród
Wielicka Siklawa nad Wielickim Stawem

Dolina Wielicka (słow. Velická dolina, niem. Felker Tal, węg. Felkai-völgy) – tatrzańska dolina walna położona na terenie Słowacji, po południowej stronie grani Tatr Wysokich. Należy do dwu najmniejszych dolin walnych, ma tylko ok. 6,0 km długości i 5,7 km² powierzchni.

Gerlach (główny egzonim) lub Gierlach (egzonim wariantowy), dawniej też Garłuch (słow. Gerlachovský štít, Gerlachovka, niem. Gerlsdorfer Spitze, Gerlach, węg. Gerlachfalvi-csúcs, 2655 m n.p.m.) – najwyższy szczyt Tatr i całych Karpat, położony na Słowacji, w bocznej grani Tatr Wysokich.Mylonit – skała kataklastyczna, metamorficzna powstała poprzez dynamiczną rekrystalizację. Złożona z drobnych pokruszonych i roztartych ziaren starszych skał powstałych w warunkach zmielenia i silnego roztarcia dowolnej skały wyjściowej, tworzących miazgę mylonityczną, objętą rekrystalizacją towarzyszącą mylonityzacji. Powstaje w trakcie metamorfizmu dyslokacyjnego głównie w strefach uskokowych o charakterze przesuwczym.

Topografia[ | edytuj kod]

Dolina Wielicka graniczy:

  • od wschodu z Doliną Sławkowską (Slavkovská dolina), rozdziela je grań Granatów Wielickich (Velické Granáty) odchodząca od Staroleśnego Szczytu (Bradavica),
  • od północnego wschodu z Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina), rozdziela je boczna grań Tatr odchodząca od Małej Wysokiej (Východná Vysoká) do Staroleśnego Szczytu,
  • od północy i północnego zachodu z Doliną Białej Wody (Bielovodská dolina), a dokładniej z jej odgałęzieniami:
  • Doliną Świstową (Svišťová dolina), rozdziela je główna grań Tatr od Małej Wysokiej do Wielickiego Szczytu (Velický štít),
  • Doliną Litworową (Litvorová kotlina), rozdziela je kolejny odcinek głównej grani od Wielickiego Szczytu do Litworowego Szczytu (Litvorový štít),
  • Doliną Kaczą (Kačacia dolina), rozdziela je główna grań Tatr od Litworowego Szczytu po Zadni Gerlach (Zadný Gerlach),
  • od zachodu z:
  • Doliną Batyżowiecką (Batizovská dolina), rozdziela je masyw Gerlacha (Gerlachovský štít) po szczyt Małego Gerlacha (Kotlový štít),
  • Gerlachowskim Kotłem (Gerlachovský kotol), rozdziela je ramię Małego Gerlacha ze szczytem Ponad Ogród Turnia (Kvetnicová veža, 2433 m n.p.m.),
  • doliną Stos (Hromadná dolina), oddzieloną Gerlachowskim Grzebieniem.
  • Dolina Staroleśna (słow. Veľká Studená dolina, niem. Großes Kohlbachtal, węg. Nagy-Tarpataki-völgy) – jedna z największych dolin tatrzańskich położonych na terenie Słowacji w Tatrach Wysokich. Otwarta w kierunku południowo-wschodnim łączy się z Doliną Małej Zimnej Wody (Malá Studená dolina), tworząc Dolinę Zimnej Wody. System Doliny Zimnej Wody i jej dwóch gałęzi tworzy dolinę walną.Staroleśny Szczyt (także krótko Staroleśna, dawniej również Staroleśniański Szczyt, słow. Bradavica, niem. Warze, węg. Bibircs, 2476 m n.p.m.) – wybitny czterowierzchołkowy szczyt Tatr Wysokich, położony na terenie Słowacji, w bocznej grani odchodzącej na południowy wschód od grani głównej w zwornikowym szczycie Mała Wysoka (Východná Vysoká).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Litworowy Szczyt (słow. Litvorový štít, niem. Litvorovyspitze, dawniej Wagnerspitze, węg. Litvorovy-csúcs, dawniej Wagner-csúcs) – zwornikowy szczyt o wysokości 2423 m n.p.m. położony na terenie Słowacji w głównej grani Tatr.
    Granaty Wielickie (słow. Velické Granáty, Granátová stena, niem. Granatenwand, węg. Gránátfal) – postrzępiona grań odchodząca od Staroleśnego Szczytu (Bradavica) w kierunku południowo-wschodnim, oddzielona od niego Kwietnikową Przełączką (Kvetnicové sedlo). Wznosi się ona pomiędzy Doliną Wielicką (Velická dolina) a Doliną Sławkowską (Slavkovská dolina). W grani Granatów Wielickich znajdują się (w kolejności od Kwietnikowej Przełączki):
    Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.
    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.
    Gerlachowski Kocioł, Gierlachowski Kocioł (słow. Gerlachovský kotol) – dawny cyrk lodowcowy, jeden z najlepiej uformowanych w Tatrach. Jego powierzchnia to około 0,4 km², a zawalone piargami dno wznosi się na wysokości 2010–2140 m n.p.m. Od południowej strony zagrodzony jest prawie poziomym wałem moreny stadialnej (2027 m n.p.m.), opadającej do doliny Stos. Leży w otoczeniu dwóch grani odchodzących od Małego Gerlacha. Gerlachowski Kocioł nie ma widocznego na powierzchni cieku wodnego, odwadniającego ten teren.
    Kwietnicowy Staw, Kwietnikowy Stawek, Kwietnicowa Młaka (słow. Kvetnicové pleso) – położone na wysokości 1812 m n.p.m. niewielkie jeziorko w Dolinie Wielickiej w słowackich Tatrach Wysokich. Znajduje się w środkowym piętrze tej doliny, powyżej skalnego progu z Wielicką Siklawą, na wielkiej równi zwanej Wielickim Ogrodem. Jest to jeziorko torfiaste, według geografów jest tylko skromną pozostałością po dużym jeziorze morenowym, które dawniej wypełniało cały obszar Wielickiego Ogrodu. Pozostały po nim bogate w próchnicę osady denne, na których obecnie rozwijają się jedne z najbujniejszych w całych Tatrach zespoły ziołorośli. Ich bujnemu rozwojowi sprzyja również stałe, dobre nawodnienie przez wody spływające z wyżej położonego Długiego Stawu. W otoczeniu Kwietnicowego Stawu bardzo licznie rosną takie gatunki, jak: omieg górski, miłosna górska, starzec gajowy, ciemiężyca zielona, jaskier platanolistny, rdest ziemnowodny i inne. Właśnie od tych bujnie kwitnących ziołorośli pochodzi nazwa jeziorka.
    Wielickie Oka (słow. Vyšné Velické plieska) – dwa niewielkie stawki znajdujące się w górnych partiach Doliny Wielickiej w słowackiej części Tatr Wysokich. Wielickie Oka leżą na dnie Wielickiego Kotła, u podnóża południowej ściany Wielickiego Szczytu. Wschodni z tych dwóch stawków nosi nazwę Niżnie Wielickie Oko i położony jest na wysokości ok. 2120 m n.p.m. Wyżej położony jest zachodni stawek nazywany Wyżnim Wielickim Okiem, jest on położony na wysokości 2140 m. Do stawków tych nie prowadzą żadne znakowane szlaki turystyczne.

    Reklama