Dolina Cicha Liptowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dolina Cicha, główny ciąg
Dolina Cicha, widok z Kopy Kondrackiej
Górna część Doliny Cichej
Dolina Cicha ze Świnicy
Dolina Cicha
Dolina Cicha
Pomnik upamiętniający słowackich partyzantów w II wojnie światowej

Dolina Cicha (słow. Tichá dolina, niem. Tychatal, węg. Ticha-völgy) – dolina walna położona na terenie słowackiej części Tatr. Według ustaleń polskich geografów Dolina Cicha stanowi granicę między Tatrami Wysokimi a Zachodnimi, niektórzy słowaccy zaś zaliczają ją całą wraz z masywem Liptowskich Kop do Tatr Zachodnich. Dla odróżnienia od Doliny Cichej na Orawie na mapach nazywana jest Doliną Cichą Liptowską.

Tomanowy Wierch Polski (słow. Poľská Tomanová) – szczyt o wysokości 1977 m w Tatrach Zachodnich. Znajduje się w głównej grani Tatr, którą biegnie granica polsko-słowacka.Dolina Walentkowa (słow. Valentkova dolina, niem. Walentkowatal, Walentkowatälchen, węg. Walentkowa-völgy, Walentkowa-völgyecske) – tatrzańska dolina położona na terenie Słowacji, jedno z dwóch odgałęzień górnej części Doliny Cichej (Tichá dolina) odchodzące od niej w kierunku wschodnim. Dolina Walentkowa graniczy:

Topografia[ | edytuj kod]

Należy do największych dolin tatrzańskich. Jej powierzchnia to ok. 52,3 km², a długość ok. 16,0 km. Wejście do doliny umiejscowione jest w okolicach Podbańskiej (Podbanské). W dolnych partiach dolina biegnie w kierunku północnym, dalej skręca w kierunku północno-wschodnim, a w ok. 2/3 długości skręca pod ostrym kątem na wschód, podchodząc pod Gładką Przełęcz (Hladké sedlo).

Podbańska (słow. Podbanské, węg. Podbanszkó) – osiedle u południowego podnóża Tatr na Słowacji, położone przy Tatrzańskiej Drodze Młodości, 16 km na zachód od Szczyrbskiego Jeziora. Administracyjnie należy do miasta Wysokie Tatry i jest jego najbardziej na zachód wysuniętą częścią. Zamieszkane jest przez 57 osób (2006 r.).Tatry (514.5, słow. Tatry, niem. Tatra, węg. Tátra) – najwyższe pasmo w łańcuchu Karpat, również najwyższe między Alpami a Uralem i Kaukazem. Są częścią Łańcucha Tatrzańskiego, w Centralnych Karpatach Zachodnich.

System Dolina Cichej Wody Liptowskiej – Dolina Koprowa – tworzy największą w Tatrach dolinę walną, łączna powierzchnia jej głównej gałęzi i wszystkich odgałęzień wynosi ponad 83,5 km².

Dolina Cicha graniczy:

  • w dolnej partii od wschodu i południowego wschodu z Doliną Koprową (Kôprová dolina), rozdziela je grań Kop Liptowskich (Liptovské kopy) z kulminacjami: Krzyżne Liptowskie (Krížne, 2039 m n.p.m.), Wielka Kopa Koprowa (Veľká kopa, 2052 m) i Cichy Wierch (Tichý vrch, 1979 m)
  • w górnej części od wschodu z położoną na terenie Polski Doliną Pięciu Stawów Polskich, rozdziela je odcinek głównej grani Tatr od Gładkiego Wierchu (Hladký štít, 2065 m) do Świnicy (Svinica, 2301 m)
  • od północy z polskimi dolinami: Gąsienicową, Bystrej, Małej Łąki oraz od zachodu z Doliną Kościeliską, rozdziela je główna grań Tatr Wysokich od Świnicy do przełęczy Liliowe (Ľaliové sedlo) oraz grań Tatr Zachodnich przez Kasprowy Wierch (Kasprov vrch, 1987 m), Goryczkową Czubę (Goričkova kopa, 1913 m), Suchy Wierch Kondracki (Suchý vrch Kondracký, 1899 m), Kopę Kondracką (Kondracká kopa, 2005 m), Małołączniak (Malolúčniak, 2096 m), Krzesanicę (Kresanica, 2122 m), Ciemniak (Temniak, 2096 m), Tomanowy Wierch Polski (Poľská Tomanová, 1977 m), Smreczyński Wierch (Smrečiny, 2066 m), po Kamienistą (Veľká Kamenistá, 2121 m)
  • od zachodu z Doliną Kamienistą (Kamenistá dolina), rozdziela je grzbiet Hlina odchodzący od Kamienistej na południe z Hlińskim Wierchem (Hlinov vrch). Dolina Kamienista jest czasami traktowana jako część systemu Doliny Cichej.
  • Od Doliny Cichej odchodzą liczne doliny i dolinki:

    Tatry Wysokie (słow. Vysoké Tatry, niem. Hohe Tatra, węg. Magas-Tátra) – najwyższa część Tatr o charakterze alpejskim, rozciągająca się pomiędzy Tatrami Zachodnimi od strony zachodniej oraz Tatrami Bielskimi od strony północno-wschodniej. W linii prostej odległość między granicznymi przełęczami wynosi ok. 16,5 km, zaś ściśle wzdłuż grani głównej ok. 26 km. Tatry Wysokie zajmują obszar około 340 km² (czyli nieco mniej niż Tatry Zachodnie), z czego większość (260 km²) znajduje się na Słowacji.Orawa (słow. Orava, węg. Árva, niem. Arwa) – kraina historyczna w Europie Środkowej w dorzeczu rzeki Orawy. Przeważająca część Orawy znajduje się obecnie w granicach Słowacji, natomiast jej północno-wschodnia część należy do Polski. Otacza Tatry od zachodu i północnego zachodu, graniczy z Podhalem i Liptowem. Głównymi miejscowościami części polskiej są Jabłonka i Lipnica Wielka, zaś na Słowacji: Dolný Kubín, Trzciana, Námestovo, Twardoszyn, a także ośrodki wypoczynkowe: Zuberzec i Orawice.
  • w dolnej części doliny w stronę Kop Liptowskich:
  • Dolina Krzyżna (Krížna dolina)
  • dolina Koprowica (Kôprovnica)
  • Dolina Szpania (Špania dolina)
  • w kierunku wschodnim, pod główną grań Tatr podchodzi Dolina Wierchcicha (Zadná Tichá dolina), od niej odchodzą: Dolina Walentkowa (Valentkova dolina, Kamenná Tichá dolina), Zadnie Rycerowe (Temná Tichá dolina), Wielkie Rycerowe (Zadné Licierovo) i Małe Rycerowe (Predné Licierovo)
  • w kierunku zachodnim:
  • w górnej części – Dolina Tomanowa Liptowska (Tomanova dolina)
  • w środkowej – Dolina Jaworowa Liptowska (Javorová dolina) i dolina Hlina (dolina Hliná).
  • Historia[ | edytuj kod]

    Była jednym z ważniejszych terenów pasterskich w słowackich Tatrach. Miejscowości Kokawa i Wychodna wypasały na niej około 1500 owiec i 200 sztuk bydła. Wypas trwał do 1955 r. Dzięki swojemu położeniu w pobliżu Zakopanego przejście przez tę dolinę od dawna było wykorzystywane przez handlarzy, myśliwych i zbójników. W czasie II wojny światowej zazwyczaj tędy przechodzili uciekinierzy na Węgry i kurierzy polskiego podziemia. W 1944 r. ukrywały się na niej liczne oddziały partyzantów słowackich i radzieckich, z którymi Niemcy toczyli krwawe boje. Upamiętniają to pomniki. Po wojnie wędrowali tędy przemytnicy, słowacka straż graniczna miała tutaj swoją stałą placówkę u wylotu doliny. Obecnie cały rejon doliny jest obszarem ochrony ścisłej.

    Dolina Krzyżna (słow. Krížna dolina) – tatrzańska dolina położona na terenie Słowacji, dolne odgałęzienie Doliny Cichej (Tichá dolina) podchodzące pod Krzyżne Liptowskie (Krížne, 2039 m n.p.m.), którego ramiona oddzielają ją od sąsiednich dolin.Kasprowy Wierch (słow. Kasprov vrch; dawniej Kasprowa Czuba) – szczyt w Tatrach Zachodnich o wysokości 1987 m n.p.m.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4]




    Warto wiedzieć że... beta

    Łupki krystaliczne lub łupki metamorficzne - skały metamorficzne powstałe w warunkach metamorfizmu regionalnego pod wpływem ciśnienia kierunkowego wywołanego ruchami górotwórczymi. Cechują się: lineacją, foliacją oraz niektóre laminacją. Typowe łupki krystaliczne odznaczają się wyraźną foliacją dzięki czemu dzielą się na równoległościenne cienkie płytki w zależności od zawartości dominującego w nich minerału. Łupki krystaliczne dzieli się na: amfibolowe, kwarcytowe, epidotowe, łyszczykowe,chlorytowe,talkowe. Do grupy łupków często zalicza się utwory metamorficzne:gnejsy i amfibolity, które posiadają mniejszą foliację. Łupki krystaliczne występują w skorupie ziemskiej w obszarach, gdzie miały miejsce ruchy górotwórcze. Łupki mają zastosowanie w gospodarce np. łupki kwarcytowe jako materiał ogniotrwały, łupki talkowe jako materiał izolacyjny i kwasoodporny.
    Kokawa Liptowska (słow. Liptovská Kokava) – wieś słowacka położona nad Białą Liptowską (na przeciwległym brzegu znajduje się Przybylina), na Liptowie, w kraju żylińskim, w powiecie Liptowski Mikułasz. Leży na wysokości około 796 m n.p.m. u południowych stóp Tatr.
    Cichy Wierch (słow. Tichý vrch, niem. Tychaberg, węg. Ticha-hegy, 1979 m n.p.m.) – szczyt Liptowskich Kop (Liptovské kopy) położony pomiędzy Gładkim Wierchem (Hladký štít), od którego oddziela go przełęcz Zawory (Závory), a Zadnią Garajową Kopą, od której oddziela go Wierchcicha Przełączka. Od szczytu w kierunku południowo-wschodnim odchodzi ramię, które ogranicza od południowego zachodu Dolinkę Kobylą (Kobylia dolina). Północne zbocza Cichego Wierchu schodzą do Doliny Wierchcichej (Zadná Tichá dolina) należącej do systemu Doliny Cichej (Tichá dolina), od której szczyt wziął swoją nazwę. Od strony Dolinki Kobylej jego podnóża są dość stromo podcięte, osypujące się z nich piargi zatrzymuje długi wał morenowy.
    Koprowa Woda (słow. Kôprovský potok, niem. Koprovabach, węg. Koprova-patak) – główny ciek wodny Doliny Koprowej w słowackich Tatrach Wysokich. Powstaje w okolicach Ciemnych Smreczyn (na wysokości ok. 1385 m n.p.m.) z połączenia Ciemnosmreczyńskiego Potoku (płynącego z Niżniego Ciemnosmreczyńskiego Stawu w Dolinie Ciemnosmreczyńskiej) i Hlińskiego Potoku (płynącego z Doliny Hlińskiej). Koprowa Woda ma kilka dopływów, są to Niewcyrski Potok, Turkowa Woda, Garajowa Woda i kilka mniejszych potoków spływających spod Krywania. Płynie całą długością Doliny Koprowej, następnie w okolicach Podbańskiej łączy się z Cichą Wodą Liptowską i razem tworzą rzekę – Białą Liptowską.
    Liptowski Koszar (słow. Liptovský košiar) – położona na wysokości ok. 1250–1265 m n.p.m. rówień w Dolinie Cichej w słowackich Tatrach. Znajduje się na dnie doliny, przy drodze, poniżej stoków Goryczkowej Czuby. Dawniej znajdowała się tutaj polana Liptowski Koszar (Liptovský košiar), po zaprzestaniu w 1955 pasterstwa teren ten zarasta lasem. Przez środek równi przepływa potok Cicha Woda, tworząc poniżej równi baniory i kaskady. Szlak turystyczny przekracza go mostkiem. Okolica ta była miejscem kilku tragicznych wypadków polskich narciarzy, którzy we mgle pomylili kierunki, zjeżdżając z Kasprowego Wierchu. Po miesiącach znajdowano ich zwłoki w kosówce lub w lesie.
    Gładki Wierch (słow. Hladký štít, niem. Glatter Berg, węg. Sima-hegy) – jeden z najniższych (2065 m n.p.m.) szczytów głównej grani Tatr w obszarze Tatr Wysokich, jednocześnie zwornik dla odchodzących od grani w kierunku południowo-zachodnim Liptowskich Kop, od których jest oddzielony przełęczą Zawory (na terytorium Słowacji). Leży pomiędzy Gładką Kotelnicą w grani Kotelnicy i Walentkowym Wierchem w grani głównej. Według części źródeł należy do grani Liptowskich Murów.
    Polska, Rzeczpospolita Polska – państwo unitarne w Europie Środkowej, położone między Morzem Bałtyckim na północy a Sudetami i Karpatami na południu, w dorzeczu Wisły i Odry. Powierzchnia administracyjna Polski wynosi 312 679 km², co daje jej 70. miejsce na świecie i dziewiąte w Europie. Zamieszkana przez ponad 38,5 miliona ludzi, zajmuje pod względem liczby ludności 34. miejsce na świecie, a szóste w Unii Europejskiej.

    Reklama