Dilun

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dilun( chiń. 地論, pinyin Dìlún) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, prekursorska dla szkoły huayan.

Huayan – (Kwiatowa Girlanda; 華嚴 pinyin Huáyán; kor. Hwaeom 화엄; jap. 華厳宗 Kegon-shū; wiet. Hoa nghiêm) – chińska szkoła buddyjska (chin. zong 宗) odwołująca się do intelektu (tak jak i tiantai), powstała około VI wieku w Chinach (nie ma jej odpowiednika w Indiach). Szkoła ta rozwijała się w Chinach od lat 500. do połowy lat 800. Idee szkoły miały wielki wpływ na teorię i praktykę szkoły chan w Chinach. Stupa (sanskr. स्तूप stūpa; pali थुप thūpa, język tajski: เจติย czedi; język laotański that; jap. 卒塔婆 sotoba, kopiec, szczyt) – najprostszy typ budowli sakralnej buddyjskiej, rzadziej dźinijskiej, wywodzącej się z Indii, pełniącej funkcję relikwiarza. Ze względu na architekturę jest niezwykle odporna na trzęsienia ziemi. Na terenie Sri Lanki ten typ budowli nosi nazwę dagoby, w Tajlandii – czedi, w Indonezji – candi, w Bhutanie, Nepalu i w Tybecie – czortenu, w Mongolii – suburganu.

Historia szkoły[ | edytuj kod]

Za twórcę tej szkoły, która zdominowała scenę religijną w północnych Chinach w V wieku, uchodzi Huiguang (chiń. 慧光, 468-537). Szkoła oparta była na komentarzu Wasubandhu do rozdziału Sutry Awatamsaki poświęconemu dziesięciu etapom w rozwoju bodhisattwy. Znajdował się on w 8 zwoju (chiń. quan) z pierwszego 60-zwojowego tłumaczenia tej sutry na język chiński, dokonanego przez Buddhabhadrę pomiędzy 30 kwietnia 418 a 5 lutego 420 r. w klasztorze Daochang w Yangzhou. Komentarz Wasubhandu Daśabhūmikabhāṣya został przetłumaczony w 508 przez Bodhiruciego i Ratnamatiego jako Shidi jing lun, w skrócie dilun. Po Bodhirucim pozostało w szkole także silne przywiązanie do nauk sutry Lankawatary.

Nirwana (dosłownie zgaśnięcie) – wygaśnięcie cierpienia, termin używany w religiach dharmicznych na określenie bardzo zaawansowanego poziomu urzeczywistnienia. Zdarzało się, że niektórzy widzieli w tym stanie całkowitą anihilację świadomości, jest to jednak pogląd z gruntu błędny. Klasztor buddyjski (chiń. si 寺; kor. sa 사; jap. 寺 ji lub tera; wiet. tự lub chùa) – budynek lub kompleks budynków, w którym przebywają i praktykują mnisi buddyjscy lub mniszki buddyjskie. Jest to centrum religijnego, duchowego i nieraz naukowego życia w buddyzmie.

Była jedną z tzw. siedmiu szkół buddyjskich, które powstały w północnych Chinach w tym okresie i tak jak i inne była w relacji do Sutry Awatamsaki. Zainteresowanie tej szkoły Sutrą Awatamsaki rozbudziło szerokie zainteresowanie tą sutrą w Chinach.

Podczas tłumaczenia tekstu Wasubandhu między Bodhirucim a Ratnamatimdoszło do konfliktu, który nie został ostatecznie rozwiązany. Bodhiruci pozostał wierny bardziej ortodoksyjnemu rozwiązaniu w duchu jogaczary, a Ratnamati skłaniał się w kierunku dopiero kształtującej się filozofii buddyjskiej - myśli tathagatagarbhy. Gdy szkoła rozrosła się, wykształcił się ośrodek północny, założony przez Daochonga i jego nauczyciela Bodhiruciego, i ośrodek południowy, założony przez Huiguanga i jego nauczyciela Ratnamatiego. Południowa frakcja reprezentowana przez Huiguanga utrzymywała stanowisko, że świat fenomenalny jest oparty na takości (chiń. zhenru, skr tathatā तथता). Frakcja północna, której reprezentantem był Daochong, utrzymywała, że był on oparty na alajawidźnianie (świadomości magazynującej). Oba ośrodki różniło także rozumienie świadomości magazynującej. Ośrodek północny rozumiał, że alajawidźniana nie jest tożsama z (czystą) takością, a ośrodek południowy utożsamiał alajawidźnianę z (czystą) takością i naturą Buddy.

Budda; skr. बुद्ध buddha – przebudzony, oświecony; chiń. fo (佛), fotuo (佛陀); kor. bul, pult’a; jap. butsu (仏), hotoke (仏), budda (仏陀); wiet. phật, phật-đà, Bột đà; tyb. sangdzie (སངས་རྒྱས།, Wylie: sangs.rgyas). Anicca (czyt. aniczcza; sans. अनित्य anitya; pāli अनिच्च anicca; tyb. mi rtag pa; chiński 無常 wúcháng; kor. 무상 musang;jap. 無常 mujō; wiet. vô thường) – podstawowe pojęcie buddyzmu oznaczające nietrwałość.

W VI w. powstał założony przez Xinxinga (信行, 540-594) ruch Trzech Poziomów (chiń. 三階教, pinyin sanjie jiao), ewidentnie powiązany ze szkołą dilun. Xinxing był prawdopodobnie uczniem mnicha dilun - Lingyu (518-605). Chociaż teksty sanjie i praktyki tego ruchu zostały aż pięciokrotnie zabronione przez cesarza, to w zasadzie niczym się one nie różniły od innych tekstów i praktyk tego okresu. Soteriologia tego ruchu pozostaje uderzająco wyprzedzająca tak potężne sektariańskie ruchy jak chan i Szkoła Czystej Krainy. Np. ich praktyka medytacyjna była w typie "nagłej" i niedualnej, i nosiła nazwę bezcechowego czy też nieznakowanego samadhi (chiń. wuxiang sanmei guan). Ze stolicą w Ye związany był Lingyu. Jednak udał się na górę Bao w Henanie, gdzie przebywał w klasztorze, który przez cesarza Wena z dynastii Sui (pan. 581-604) został w 591 r. na jego cześć nazwany Lingqquan (Źródło Linga lub Duchowe źródło). Lingyu stworzył w grocie na górze Bao program dewocjonalny, zawierający m.in. najwcześniejsze ze wszystkich znanych linearne przedstawienie patriarchów indyjskich według tekstu Fu fazang zhuan. Z pewnością Xinxing odzwierciedlał ówczesny pesymizm związany z "upadkiem" Dharmy i w jakiejś mierze widać to w jego "Trzech Poziomach". Pierwszy i drugi poziom (rzadko zaludnione) należą do ludzi zdolnych do uchwycenia nauk "Jednego Pojazdu" (skr. ekayāna), czyli bodhisattwów Jednego Pojazdu. Trzeci poziom reprezentował tych, którzy mają "fałszywe poglądy". Zaproponował lekarstwo: była nim "uniwersalna Dharma" (chiń. pufa), która zawiera wszystkie nauki, nawet z błędnymi poglądami. Powinny być one zaakceptowane, gdyż są one wyrażeniem potwierdzenia uczniów z trzeciego poziomu ich niemożności rozróżnienia pomiędzy prawdziwą i fałszywą Dharmą. Xinxing potwierdził zdegenerowaną naturę wszystkich istot z trzeciego poziomu, ale równocześnie podkreślił powszechną naturę Buddy i uniwersalny potencjał jej urzeczywistnienia. Te poglądy wpłynęły na idee i praktyki szkoły chan baotang.

Dharma (skt. धर्म; pali Dhamma धम्म; chiń. 法, pinyin fǎ; kor. pǒp 법, talma; jap. ホウ hō lub タツマ datsuma; wiet. pháp, đạt-ma; tyb. ལྷ་ཆོས།, Wylie lha chos) – wieloznaczny termin występujący w religiach dharmicznych, np. w buddyzmie i hinduizmie.Siunjata (pāli. suññata; sanskr. śūnyatā; शून्यता - pustka, pustość, niesubstancjonalność; chiń. 空 kōng, kongxing 空性; kor. kong 공, kongsǒng; jap. kū, kūshō; wiet. không, không tính; tyb. stong pa nyid) – pojęcie występujące we wszystkich odłamach buddyzmu. Jest kluczowym pojęciem dla zrozumienia mahajany. Zgodnie z jej doktryną wszystkie rzeczy, czyli dharmy, są przejawieniami pozbawionymi realnego istnienia czy definitywnego nieistnienia. Szkoły buddyzmu wczesnego, na ogół przyjmowały istnienie dharm, takimi jakimi wydają się przejawiać, choć zakładały brak tożsamości "ja". Niniejszy artykuł został napisany w całości z punktu widzenia buddyzmu mahajany.

W dziele Lidai fabao ji mistrzowie dilun są oskarżani za próby otrucia Bodhidharmy.

Po powstaniu szkoły huayan zasadniczo wszyscy mnisi dilun przeszli do huayan.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pinyin lún huí, jap.: 輪廻 rinne) – w hinduizmie, dźinizmie i buddyzmie termin dosłownie oznacza nieustanne wędrowanie, czyli kołowrót narodzin i śmierci, cykl reinkarnacji, któremu od niezmierzonego okresu podlegają wszystkie żywe istoty włącznie z istotami boskimi (dewy). Po każdym kolejnym wcieleniu następne jest wybierane w zależności od nagromadzonej karmy. W buddyzmie wyzwolenie z sansary następuje dzięki kroczeniu szlachetną ośmioraką ścieżką, która prowadzi do nirwany.
Cztery Szlachetne Prawdy (pāli. cattari arya sacchani; sanskr. catvari arya satyani) – to podstawa nauk buddyzmu. Pojawiają się one wielokrotnie w buddyjskich tekstach (np. Kanon Pālijski). Powstały one w wyniku doświadczenia przez Buddę Śakjamuniego "Przebudzenia" (pāli. bodhi). Są one postrzegane przez buddyzm jako głęboka analiza psychologiczna rzeczywistości i metodologia postępowania, a nie zwykła filozofia. Dlatego też Budda mówił:
Lidai fabao ji (歷代法寶記; Zapiski z Klejnotu Dharmy przez pokolenia) – jedna ze źródłowych prac związana z rozwojem wczesnego chanu, powstała w kręgach związanych z chanem w prowincji Syczuan.
Sanlun (chiń. 三論宗, pinyin Sānlún zōng; kor. 삼논종, Samnon chong (jeong); jap. Sanron-shū; wiet. Tam luận tông; pol. Szkoła Trzech Traktatów) – jedna z wczesnych szkół chińskiego buddyzmu, kontynuacja madhjamiki.
Avataṃsaka sūtra lub Buddhāvataṃsaka sūtra; chin. (Da fang guang fo) huayan jing (大方廣佛華嚴經); kor. (Taebang gwangbul) hwaŏm kyŏng (화엄경); jap.(Daihōkōbutsu) kegon kyō ( ); wiet (Đại phương quảng phật hoa nghiêm kinh, Kinh Hoa nghiêm kinh; tyb.Sangs-rgyas phal-po-che shes-bya ba śin-tu-rgyas-pa-chen-pohi mdo ( ) – sanskryckie pismo mahajany, powstałe w Indiach ok. 200 r. Przybliżonym tłumaczeniem może być nazwa Sutra girlandowa.
Buddyzm (inna nazwa to: sanskr. Buddha Dharma; pāli. Buddha Dhamma lub Buddha Sasana – "Nauka Przebudzonego") – nonteistyczny system filozoficzny i religijny, którego założycielem i twórcą jego podstawowych założeń był żyjący od około 560 do 480 roku p.n.e. Siddhārtha Gautama (pāli. Siddhattha Gotama), syn księcia z rodu Śākyów, władcy jednego z państw-miast w północnych Indiach. Buddyzm bywa zaliczany do religii dharmicznych oraz do religii nieteistycznych.
Dynastia Sui (chiń.: 隋朝; pinyin: Suí Cháo; 581-618) opanowała Chiny po okresie Dynastii Południowych i Północnych, kończąc trwający od upadku dynastii Han okres rozbicia. Dynastię Sui założył cesarz Wen. Jej stolicą był Chang’an.

Reklama