Deskorolka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Deskorolka

Deskorolka (ang. skateboard) – deska wykonana ze sklejki (zwykle 7-warstwowej) pokryta papierem ściernym (grip), posiadająca 4 kółka i 8 łożysk mocowanych do dwóch trucków (osiek) używana do rekreacji, oraz wykonywania ewolucji. Deskorolka pojawiła się w Kalifornii w latach 50. XX wieku, kiedy to entuzjaści surfingu doczepili do desek kółka, żeby móc szlifować technikę surfowania na suchym podłożu.

Surfing – jazda (ślizg) na przystosowanej do tego specjalnej desce, unoszonej przez czoło fali morskiej. Największy efekt osiąga się na przybrzeżnych falach oceanicznych. Deska wyposażona w żagiel służy do uprawiania windsurfingu, deski do uprawiania kitesurfingu napędzane są rodzajem latawca - paralotni. Jednym z rodzajów surfingu jest bodyboard, czyli ślizg na desce w pozycji leżącej.Papier ścierny - jeden z rodzajów wyrobów ściernych przeznaczonych do obróbki ściernej powierzchni przedmiotów wykonanych z takich materiałów jak drewno, metal, tworzywa sztuczne.

Później deskorolka zmieniła swoją postać. Nie tylko w kształcie, ale również w materiałach używanych do jej produkcji. Współcześnie wykorzystywane są elementy z metalu, plastiku, drewna, a nawet włókna szklanego. Deskorolki w przeszłości miały często tylko jedną warstwę drewna oraz kształt zbliżony do deski surfingowej z lekkim wygięciem. Kółka były trochę większe niż w dzisiejszych deskorolkach i były zwykle zrobione z aluminium. Trucki (ośki) również były większe i mniej wytrzymałe. Ogromny wkład w dzisiejsze deskorolki miał Rodney Mullen, który wymyślił wiele ewolucji takich jak kickflip, heelflip czy 360 flip.

Longboard – dłuższa wersja normalnej deskorolki. Tradycyjne longboardy mają długość od około 80 cm do 1,5 metra. Ze względu na swoją budowę longboard umożliwia osiąganie znacznie większych prędkości niż normalna deskorolka. Używa się go do downhillu, slalomu lub przemieszczania się po wzniesieniach.Street – styl, który zdominował dzisiejszą jazdę na deskorolce w Polsce (i nie tylko). Dzisiejsza forma streetu ma swoją genezę w kryzysie gospodarczym lat 80., gdy to zamknięto większość skateparków powstałych wcześniej. Zmusiło to riderów do wyjścia na ulicę. Nie było to dla nich bolesne, ponieważ jak sami twierdzili "jazda na deskorolce narodziła się na ulicy i to jest jej miejsce" (ta ideologia utrzymywana jest do dziś). Styl streetowy polega na jak najbardziej kreatywnym wykorzystaniu infrastruktury miejskiej poprzez wykonywanie trików na różnych elementach życia codziennego: poręczach, ławkach, schodach, murkach, czy też najzwyklejszym jeżdżeniu po ulicach.

Budowa deskorolki[ | edytuj kod]

Blat[ | edytuj kod]

Blat jest głównym elementem deskorolki, który zapewnia miejsce na nogi. Pokryty jest papierem ściernym – jest to tak zwany grip, który powoduje zwiększenie przyczepności nóg na desce. Blaty początkowo były pojedynczym kawałkiem drewna. Aktualnie są one robione ze sklejki (najczęściej wykonanej z drewna klonu kanadyjskiego). Czasem do konstrukcji decka włączane są inne materiały, takie jak włókno szklane, włókno węglowe czy kevlar, aby zmniejszyć wagę blatu i zwiększyć jego wytrzymałość.

Kevlar (PPTA, poli(tereftalano-1,4-fenylodiamid) lub poli(p-fenylotereftalanoamid), -[-CO-C6H4-CO-NH-C6H4-NH-]n- ) − polimer z grupy poliamidów, a dokładniej aramidów, z którego przędzie się włókna sztuczne o wysokiej wytrzymałości na rozciąganie.Drewno – surowiec drzewny otrzymywany ze ściętych drzew i formowany przez obróbkę w różnego rodzaju sortymenty. Zajmuje przestrzeń pomiędzy rdzeniem, a warstwą łyka i kory. Pod względem technicznym drewno jest naturalnym materiałem kompozytowym o osnowie polimerowej wzmacniany ciągłymi włóknami polimerowymi, którymi są podłużne komórki zorientowane jednoosiowo.

Deck obecnie ma szerokość 19–23 centymetrów. Szersze Blaty są zwykle bardziej przydatne dla skaterów, którzy jeżdżą na vercie. Takie blaty cechuje większa sterowność i stabilność podczas zjazdu ze stromych zboczy oraz po ścianach half-pipe’ów. Węższe blaty są przeznaczone dla ulicznych skaterów, którzy wolą wykonywać triki bardziej nacechowane techniką. Szeroka deska często utrudnia wykonanie takich trików.

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.Sklejka (potocznie dykta, z niem. Dickte) – materiał kompozytowy sklejony z krzyżujących się cienkich warstw drewna (obłogów). Zwykle składa się z nieparzystej liczby warstw. Sklejki wytwarza się z różnych gatunków drewna. Najczęściej z brzozy, olchy, sosny, rzadziej z buku lub z drzew egzotycznych. Wewnętrzne warstwy sklejki często są z innego, tańszego gatunku niż zewnętrzne.

Trucki[ | edytuj kod]

Truck deskorolki

Truck to element umożliwiający montaż kółek do deski oraz kierowanie nią przez pochylenie w stronę, w którą chce się skręcić. Do blatu przyłączane są dwa metalowe trucki(stop aluminium, czasem z dodatkiem magnezu – w środku ze stalową osią), które łączy się z kółkami.

Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców. Jazda na deskorolce (ang. skateboarding) – aktywność, w której wykonuje się różne triki na deskorolce. Osobę uprawiającą tę aktywność nazywamy skaterem (lub skateboarderem; w języku angielskim skater oznacza także osobę jeżdżącą na rolkach, hulajnodze lub rowerze tzw. BMX). Zawody deskorolkowe rozgrywane są zazwyczaj w określonych kategoriach, zależnie od przeszkód na jakich się odbywają: Bowl (zawody w bowlu – w specjalnym betonowym wgłębieniu, przypominającym pusty basen), Vert (na drewnianych bądź betonowych rampach i minirampach), Skatepark (na zwyczajnych skateparkowych przeszkodach) oraz Street (na przeszkodach „naturalnych” stworzonych przez drobną lub średnią architekturę, lub też na specjalnie zbudowanych imitujących takowe).

Trucki są złożone z dwóch części. Górna część trucka, przytwierdzana do blatu, nazywana się baseplate, a poniższa to hanger. Pomiędzy baseplate a hangerem znajdują się bushingi, gumowe elementy, które zapewniają elastyczność przy skręcaniu deskorolką. Śruba o nazwie kingpin przytrzymuje te części razem. Pokręcając tą śrubą zmieniamy sztywność deski.

Klon (Acer L.) – rodzaj roślin z rodziny mydleńcowatych (Sapindaceae) (czasem, zwłaszcza dawniej z wyodrębnianej osobno rodziny klonowatych Aceraceae). Do rodzaju należy około 100 gatunków drzewiastych i krzewiastych (według niektórych źródeł jest to nawet 150 gatunków), występujących głównie w strefie umiarkowanej (kilka w górach tropikalnych). Występują w największym zróżnicowaniu w Azji, poza tym w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie, północnej Afryce. Gatunkiem typowym jest klon jawor (Acer pseudoplatanus L.).Rekreacja, aktywny wypoczynek (łac. recreo – odnowić, ożywić) – forma aktywności umysłowej lub fizycznej podejmowana poza obowiązkami zawodowymi, społecznymi, domowymi i nauką. Stosowana w celu odpoczynku i rozrywki.

Kółka[ | edytuj kod]

Kółka są zakładane na trucki z wykorzystaniem łożysk i tulejek dystansowych. W większości deskorolek są wykonane z poliuretanu lub innego tworzywa sztucznego. Większe rozmiary kółek ułatwiają jazdę na rampie oraz są mniej wrażliwe na nierówności podłoża. Mniejsze średnice ułatwiają triki typu grind i zmniejszają wagę deskorolki lecz także zmniejszają prędkość maksymalną. W latach 80. był pełny asortyment kółek o różnej twardości (twarde do jazdy na rampie, średnie do jazdy ulicznej i miękkie do slalomu) – obecnie większość kółek ma zbliżoną twardość oscylującą w okolicach 100A.

Skatepark to specjalny tor przeznaczony do uprawiania sportów ekstremalnych (jazda na deskorolce, BMX czy wyczynowa jazda na rolkach). W skateparku może znajdować się wiele przeszkód przeznaczonych do nauki trików. Do prywatnych skateparków można zwykle wejść za opłatą, podczas gdy publiczne skateparki zwykle są darmowe. Prywatne skateparki są często umieszczone wewnątrz budynków. Publiczne skateparki prawie zawsze dostępne są na świeżym powietrzu.Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.

Łożyska[ | edytuj kod]

W każdym kółku znajdują się dwa łożyska toczne rozdzielone tulejką dystansową. Łożyska produkowane wyłącznie do deskorolek i rolek są klasyfikowane według skali ABEC, której wartościami są liczby od 1 do 9 (nieparzyste). Wyższa klasyfikacja według skali ABEC odpowiada wyższemu stopniowi precyzji. Określa się tym samym stopień ślizgu łożyska – im większa liczba tym mniejszy opór wewnątrz spowodowany mniejszą ilością kulek i wypełniającym je smarem. Najczęściej spotykane są łożyska ABEC5 i ABEC7. Często stosuje się też znacznie trwalsze i dokładniejsze zwykłe łożyska maszynowe o oznaczeniu 608Z.

Store Norske leksikon (Wielka encyklopedia norweska) - norweska encyklopedia w języku bokmål. Powstała po fuzji dwóch dużych, tworzących encyklopedie i słowniki wydawnictw norweskich Aschehoug i Gyldendal w 1978 roku, które utworzyły wydawnictwo Kunnskapsforlaget. Były cztery wydania papierowe: pierwsza w latach 1978-1981 w 12 tomach, druga w latach 1986-1989 w 15 tomach, trzecia w latach 1995-1999 w 16 tomach i czwarta w latach 2005-2007 w 16 tomach. Ostatnie wydanie zawierało 150 tys. haseł i 16 tys. ilustracji i zostało opublikowana przy wsparciu finansowym stowarzyszenia Fritt Ord. W 2010 roku ogłoszono, że nie będzie już wydań papierowych encyklopedii. Encyklopedia dostępna jest on-line od 2000 roku, a od 2009 roku może być edytowane przez użytkowników. Kunnskapsforlaget korzysta jednak z pomocy ekspertów przy sprawdzaniu treści zamieszczonych przez czytelników.Aluminium – glin o czystości technicznej, zawierający różne ilości zanieczyszczeń, zależnie od metody otrzymywania. W wyniku rafinacji elektrolitycznej otrzymuje się aluminium zawierające 99,95–99,955% Al. Aluminium hutnicze, otrzymywane przez elektrolizę tlenku glinu w stopionym kriolicie, zawiera 99,0–99,8% Al.

Podkładki pod trucki[ | edytuj kod]

Podkładki są umieszczane pomiędzy blatem a truckiem, aby amortyzowały uderzenia o podłoże. Dzięki temu zmniejsza się prawdopodobieństwo, że blat ulegnie zniszczeniu. Podkładki nie są niezbędną częścią deskorolki; są rzadko stosowane a praktyczna przydatność jest znikoma.

Śruby[ | edytuj kod]

Śruby (tzw. montażówki) trzymają razem blat, oraz trucki. Niektórzy skaterzy kolorują pary śrubek (można je również kupić), aby łatwiej było im odróżnić, która strona deskorolki to tail (tył). Montażówki mają różne długości, które są dopasowywane do grubości decku. Różnią się również otworem na narzędzie. Niektóre montuje się za pomocą klucza imbusowego, inne zaś na zwykły śrubokręt tzw. krzyżak.

ABEC – opracowana przez Annular bearing engineer council będący częścią American Bearing Manufacturers Association skala określająca tolerancję dokładności wytwarzania łożysk tocznych. ABEC jest skrótem od Annular Bearing Engineering Committee. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym – przepisy regulujące prawa i obowiązki uczestników ruchu drogowego.

Grip – papier ścierny[ | edytuj kod]

Papier ścierny, który przykleja się na górną część blatu, jest najczęściej samoprzylepny. Dostępny w wielu kolorach i wzorach. Niektórzy skaterzy wycinają lub malują na gripie pasek lub wzorek, aby mogli łatwiej odróżnić, gdzie znajduje się tail. Papier ścierny na górze deski pomaga też utrzymać nogi w jednym miejscu, by nie przesuwały się podczas jazdy i robienia tricków.

Włókno węglowe (włókno karbonizowane) – włókno powstające w wyniku kontrolowanej pirolizy poliakrylonitrylu i innych polimerów organicznych, składające się prawie wyłącznie z rozciągniętych struktur węglowych podobnych chemicznie do grafitu.360 flip - akrobacja wykonywana na deskorolce, opracowana przez zawodowca Rodneya Mullena. Po polsku często nazywana "tre-flip" albo "trzy-sześć flip" lub w skrócie "trzy-szóstka". Akrobacja jest wariacją kickflipa oraz 360 pop shove-it. 360 flip jest wykonywana przez zawodowych i średniozaawansowanych deskorolowców.

Dawniej używane części[ | edytuj kod]

Slidery: Wąskie plastikowe paski przymocowywane pod blatem wzdłuż krawędzi. Były popularne wśród vert skaterów, którym ułatwiały przytrzymywanie deski podczas wykonywania trików w powietrzu. Powodowały również większy poślizg na dolnej warstwie decka, chroniąc tym samym deck przed zarysowaniem podczas wykonywania slide'ów. Większość skateboarderów już nie używa raili ze względu na małą przydatność i kłopot z montażem. W latach 90. zastąpiono je Everslickiem czyli pokryciem spodniej warstwy deski plastikową powłoką – taka sama powłoka stosowana jest w snowboardach.

Skateplaza (ang. skate(-s) = rolki; hiszp. przez ang. plaza = miejsce) – sztucznie powstałe miejsce do jazdy na deskorolce, rolkach lub BMX, rodzaj skateparku, przeznaczony do street skatingu. Miejsce takie posiada, jako przeszkody, naturalne elementy spotykane na ulicach: murki, schody, podjazdy itd.Kickflip - (ang. kick-kopnięcie) akrobacja wykonywana na deskorolce. Polega na takim kopnięciu deski po uprzednim wyskoku, by obróciła się o 360 stopni dookoła swojej osi podłużnej, a następnie skater wylądował na niej, przy czym rotacja deskorolki ma miejsce "w stronę" skatera (to właśnie kierunek rotacji różni kickflipa od heelflipa). Wykonywane są także podwójne kickflipy (deskorolka obraca się o 720 stopni) i potrójne (deskorolka obraca się o 1080 stopni) wersje tej akrobacji, noszące odpowiednio nazwy: Double Kickflip i Triple Kickflip. Jako pierwszy akrobacje te wykonał Rodney Mullen (1983) . Najwyższy kickflip wykonał Danny Way, deska obracała się na wysokości jego klatki piersiowej. Do kickflipa można dodać shove it lub shove it 360 (rotacja o 180, lub 360 stopni w poziomie). Te triki nazywają się kolejno: varial kickflip, bądź 360 flip. Możliwe są także kombinacje tego triku z innymi podobnymi aby otrzymać tak zwane triki late.

Copery: Plastikowe nakładki na hangery trucka, zapewniające większy poślizg podczas wykonywania grindów. Zostały wymyślone w czasie, gdy street skating był w początkowej fazie swojego istnienia. Copery nie były bardzo popularne ze względu na małą trwałość.

Leppery: Plastikowe pokrycia mocowane w środku trucka, okrywające kingpin i baseplate. Ich przeznaczeniem było zapobieganie zatrzymywaniu deskorolki, gdy truck uderzy w jakąś przeszkodę. Pomysł zarzucono bo nie były przydatne.

Hiszpańska Biblioteka Narodowa (Biblioteca Nacional de España) – największa biblioteka w Hiszpanii i jedną z największych na świecie. Znajduje się w Madrycie, a dokładnie przy Paseo de Recoletos. Kontrola autorytatywna – w terminologii bibliotekoznawczej określenie procedur zapewniających utrzymanie w sposób konsekwentny haseł (nazw, ujednoliconych tytułów, tytułów serii i haseł przedmiotowych) w katalogach bibliotecznych przez zastosowanie wykazu autorytatywnego zwanego kartoteką wzorcową.

Nose guardy: Plastikowe "zderzaki" nakładane na nose (przód) deskorolki. Ich celem była ochrona decka przez zniszczeniami przy uderzeniu o przeszkody.

Tail bone'y lub tail guardy: Kawałki plastiku przymocowane na tailu deskorolki. Ich celem była osłona taila przed zużyciem podczas skoków i hamowania. Tailbone utrudniał wykonywanie ollie i kilka innych trików tail bone'y są dzisiaj bardzo rzadkimi akcesoriami.

Fingerboard (w skrócie FB) – miniaturowa deskorolka, wyposażona w koła, deck, trucki i inne części podobne do tych w dużej deskorolce. Charakterystyczną cechą fingerboardu jest dokładne odwzorowanie konstrukcji deskorolki, łącznie z charakterystycznym zawieszeniem, pozwalającym na poprzeczny skręt osi, pod wpływem asymetrycznego nacisku na deskę.Gemeinsame Normdatei (GND) – kartoteka wzorcowa, stanowiąca element centralnego katalogu Niemieckiej Biblioteki Narodowej (DNB), utrzymywanego wspólnie przez niemieckie i austriackie sieci biblioteczne.


Podstrony: 1 [2] [3]




Reklama