Delfin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Animacja echolokacji delfina
Delfin w służbie marynarki wojennej USA

Delfin – ogólne określenie wodnych ssaków z rzędu waleni, z rodzin Delphinidae (delfiny oceaniczne) i Platanistidae (delfiny słodkowodne), obejmujące średniej wielkości walenie charakteryzujące się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu. W ściślejszym ujęciu odnosi się ono też do rodzaju należącego do rodziny delfinowatych.

Suzowate (Platanistidae) – wodne ssaki łożyskowe zaliczane do kladu zębowców (Odontoceti) w obrębie waleni (Cetacea). W odróżnieniu od większości delfinów żyją w wodach o niskim zasoleniu, jak rzeki i jeziora, czasami w głębi lądu.Elektrorecepcja, elektropercepcja, zmysł elektryczny – zdolność odbierania bodźców elektrycznych z otoczenia, wykrywanie obecności oraz zmian pola elektrycznego za pomocą elektroreceptorów. Zdolność elektrorecepcji posiadają stekowce i niektóre gatunki ryb, m.in. rekiny, płaszczki, piła zwyczajna, drętwa, jesiotry, prapłetwiec i chimera pospolita. Narządem zmysłu chrzęstnoszkieletowych są ampułki Lorenziniego.

Delfiny zamieszkują morza obu półkul i wiele rzek strefy równikowej. Często przebywają w gromadach (stadach) od kilku do kilkuset osobników, o wyraźnie zaznaczonej hierarchii. Odbywają dalekie wędrówki. Mają zdolność do echolokacji, a przynajmniej jeden gatunek (Sotali guianensis) także do elektrorecepcji. Porozumiewają się za pomocą dźwięków, określanych jako język delfinów.

Skorupiaki (Crustacea) – podtyp stawonogów, w większości wodnych. Wiele gatunków wchodzi w skład planktonu. Znanych jest ponad 50 tysięcy gatunków. Badaniem skorupiaków zajmuje się karcynologiaMelon – u waleni poduszeczka z płynnego tłuszczu (spermacet), która pełni funkcję soczewki skupiającej i nakierowującej sygnał echolokacyjny.

Delfin śpi, unosząc się w wodzie na głębokości około 50 cm, z jednym okiem otwartym. Oddycha wynurzając się co 30 sek. na powierzchnię, nie budząc się. Delfiny często polują ławicami. Czasami nawet polują z rekinami. Żywią się rybami, kalmarami i skorupiakami. Ich głównym naturalnym wrogiem jest orka. Ich duże rozmiary oznaczają, że mają lepszą ochronę przed zimnem mroźnych mórz.

Inteligencja – rozumiana jako sprawność umysłowa ma wiele odcieni znaczeniowych i co za tym idzie ma wiele różnych definicji. Oto niektóre z nich:Ryby – tradycyjna nazwa zmiennocieplnych kręgowców wodnych oddychających skrzelami i poruszających się za pomocą płetw. Obejmuje bezżuchwowe krągłouste (Cyclostomata) oraz mające szczęki ryby właściwe (Pisces).

Delfiny są zwierzętami społecznymi. Według współczynnika encefalizacji inteligencja delfina wynosi 4–5 i jest wyższa niż u szympansa (dla porównania inteligencja według tego kryterium dla człowieka wynosi 7, a szympansa 2,5). Tresuje się je do sztuczek w delfinariach. Zdarza się, że pomagają innym delfinom, rannym lub chorym, a czasami nawet człowiekowi. W Indiach delfiny otrzymały prawny status „non-human person”, czyli osób pozaludzkich, co m.in. powoduje prawne sankcjonowanie ich prawa do wolności.

Kałamarnice, kalmary, kalmarokształtne (Teuthida) – grupa około 300 gatunków głowonogów zaliczanych do dziesięciornic, tradycyjnie klasyfikowana w randze rzędu lub podrzędu, znacznie zróżnicowana morfologicznie i ekologicznie. Są zaliczane do owoców morza (frutti di mare). Część taksonomów nie uznaje tej grupy za klad, a nazwę Teuthida traktuje jako nomen dubium i proponuje w jej miejsce wprowadzenie rzędów Myopsida i Oegopsida.Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.

Tworzenie dużych społeczności pozwala delfinom uniknąć ataku drapieżnika, przede wszystkim rekina. Samice ze swoimi młodymi otoczone są szczególną ochroną, ponieważ zawsze znajdują się wewnątrz stada.

Żyją od 7 do 21 lat.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • zwierzęta użytkowe
  • Delphinus
  • polowanie na delfiny z nagonką
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Mały słownik zoologiczny. Ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
    2. Amy Campbell & Daniel Denman: Unihemispheric Slow-Wave Sleep (ang.). academic.reed.edu. [dostęp 2007-12-09].
    3. Dolphin facts and information - Whale & Dolphin Conservation USA, whales.org [dostęp 2021-06-05] (ang.).
    4. Delfin jako osoba. [dostęp 2013-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-08-01)].
    5. Dlaczego Nowa Ama? (pol.). nowa-ama.pl. [dostęp 2008-04-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2008-04-04)].

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Delfiny-saperzy służyły pół wieku. Zostaną zastąpione przez roboty
  • Pokazy umiejętności delfinów w delfinarium w kronice PKF w bazie Repozytorium Cyfrowe Filmoteki Narodowej
  • Echolokacja – system określania położenia przeszkód lub poszukiwanych obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego. Metoda stosowana przez niektóre zwierzęta (nietoperze, walenie, niektóre ryjówkowate, tenrekowate i ptaki) do nawigacji, wykrywania i chwytania zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej. Znane są również przypadki wykorzystania echolokacji przez ludzi, głównie niewidomych. Prekursorem ludzkiej echolokacji jest Daniel Kish, który uczy inne niewidome osoby tej techniki. Urządzenie stosujące echolokację w nawigacji morskiej to echosonda lub sonar. Termin echolokacja wprowadził w 1944 Donald Griffin, amerykański zoolog zajmujący się badaniem nietoperzy.Delfinowate, delfiny oceaniczne (Delphinidae) – rodzina ssaków wodnych z podrzędu zębowców w rzędzie waleni. Należą do niej delfiny oceaniczne i przybrzeżne, których naturalnym środowiskiem życia jest woda słona.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język delfinów – system komunikacji werbalnej waleni, zwłaszcza delfinów oceanicznych, prawdopodobnie spełniający kryteria definicji języka.
    Ssaki (Mammalia) – zwierzęta należące do kręgowców, charakteryzujące się głównie występowaniem gruczołów mlekowych u samic, zazwyczaj obecnością owłosienia (włosy lub futro; silnie zredukowane u gatunków wodnych, jak hipopotamy, u waleni całkowicie zanikają przed porodem lub w trakcie) oraz stałocieplnością (potocznie "ciepłokrwistość"). Większość ssaków utrzymuje temperaturę w granicach 36-39 °C. Stałocieplność umożliwia aktywny tryb życia w różnych środowiskach – od mroźnych obszarów podbiegunowych do gorących tropików. Futro i tłuszcz pomagają uchronić się przed zimnem, a wydzielanie potu i szybki oddech pomagają pozbyć się nadmiernego ciepła.
    Biblioteka Narodowa Francji (fr. Bibliothèque nationale de France, BnF) – francuska biblioteka narodowa, znajdująca się w Paryżu. Przewidziana jest jako repozytorium dla wszystkich materiałów bibliotecznych, wydawanych we Francji. Obecnym dyrektorem Biblioteki jest Bruno Racine.
    Równik – część wspólna powierzchni ciała niebieskiego oraz płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu i przechodzącej przez środek masy ciała.
    Polowanie na delfiny z nagonką – metoda polowania na delfiny (czasem również na inne małe walenie) przy użyciu szeregu łodzi spychających je z otwartego morza do przybrzeżnej zatoki, a następnie odcięcie im drogi powrotnej przy pomocy sieci rybackich rozciągniętych u ujścia zatoki. Rybacy w łodziach powodują hałas stukając młotkami w metalowe rury zanurzone w wodzie, co bardzo wrażliwe na dźwięki delfiny prowokuje do ucieczki i pozwala skierować je w stronę zatoki. Polowania na delfiny przeprowadzane są w następujących miejscach: na Wyspach Salomona, na Wyspach Owczych, oraz na największą skalę w Peru i Japonii (ponad 20.000 delfinów rocznie). Delfiny zabijane są głównie dla mięsa, niektóre zaś z nich sprzedawane są do delfinariów.
    Delfin zwyczajny, delfin pospolity, delfin długopyski (Delphinus delphis) – gatunek ssaka morskiego z rodziny delfinowatych (Delphinidae). Średniej wielkości delfin, najpospolitszy z waleni, zamieszkuje niemal wszystkie morza tropikalne i umiarkowane. W Morzu Bałtyckim spotykany bardzo rzadko.
    Stado – grupa osobników tego samego, rzadziej różnych gatunków zwierząt, żyjąca na określonym terytorium, związana mniej lub bardziej zaawansowaną formą organizacji społecznej. Łączenie się osobników w stada jest najczęściej związane z rozrodem. Do zwierząt stadnych należy wiele gatunków kręgowców, głównie spośród ssaków, ptaków i ryb. U wilków i dzików stado nazywane jest watahą. Duże stado ryb to ławica.

    Reklama