Deleonizm

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Deleonizm lub marksizm-deleonizm – nurt marksizmu syndykalistycznego opracowany przez Daniela De Leona. De Leon był liderem pierwszej amerykańskiej partii politycznej o profilu socjalistycznym, Socjalistycznej Partii Pracy Ameryki (Socialist Labor Party of America). De Leon i Socjalistyczna Partia Pracy Ameryki łączyła teorie syndykalistyczne z marksizmem. Według zwolenników tendencji, przejawem walki klasowej jest działalność przemysłowych związków zawodowych. Same związki mają być według filozofii De Leona kluczem do zmian mających utworzyć społeczeństwo socjalistyczne. W ten sposób deleonizm różni się od nurtu anarchosyndykalistycznego, który odrzuca istnienie partii politycznej reprezentującej interes pracowników.

Partia Baas (arab.اﻟﺒﻌﺚ) czyli Odrodzenie (skrót od Hizb al-Baas al-Arabi al-Isztiraki – Partia Socjalistycznego Odrodzenia Arabskiego) – lewicowa arabska partia polityczna, której celem jest scalanie i zjednoczenie świata arabskiego.Socjalizm jako zorganizowany ruch polityczny w Stanach Zjednoczonych rozpoczął się wraz z rozwojem utopijnego socjalizmu na początku XIX wieku, następnie był ściśle powiązany z założoną w 1876 Socjalistyczną Partią Pracy, i założoną w 1901, Socjalistyczną Partią Ameryki. Partii Socjalistycznej w całej historii działalności udało się wystawić setki kandydatów na różne stanowiska w całym kraju, lecz w wyniku surowych represji rządowych ostatecznie podupadła w 1920. Socjalistyczna Partia Pracy nie odnotowała sukcesów zbliżonych do Partii Socjalistycznej, ale udało się jej działać do końca XX wieku.

Taktyka[ | edytuj kod]

Według teorii De Leona robotnicy przemysłowi w celu skutecznej organizacji muszą w zakładach pracy tworzyć jednocześnie związki zawodowe i socjalistyczne partie polityczne, reprezentujące ich żądania w sferze politycznej. Po uzyskaniu wystarczającego poparcia w wyborach, partia wspólnie ze związkami zawodowymi przejmuje kontrolę nad środkami produkcji.

Komunizm (od łac. communis – wspólny, powszechny) – system społeczno-ekonomiczny, w którym nie istnieje własność prywatna środków produkcji, a całość wytworzonych dóbr jest w posiadaniu wspólnoty, której członkowie są równi.Socjalizm dhāmmiczny – nazwa wizji "Oświeconego Społeczeństwa" ("Społeczeństwa Nibbany") stworzonej przez tajskiego mnicha bhikkhu Buddhadasę w latach 70., także twórcy szkoły buddyjskiej Suan Mokkh.

Zwycięstwo w demokratycznych wyborach miałoby na celu realizacje programu reform obejmującego między innymi nacjonalizację fabryk, kopalń, farm i innych środków produkcji, władzę nad nimi miałyby sprawować rady robotnicze. Ruch anarchosyndykalistyczny i deleonizm różni się też w podejściu do strajku generalnego, deleoniści uważają tę formę strajku za przejęcie miejsca pracy przez pracowników jednak nie podzielają anarchosyndykalistycznej teorii jakoby strajk miałby być blokadą dla całej klasy rządzącej.

Syjonizm socjalistyczny (hebr. ציונות סוציאליסטית, tsionut sotsialistit), inaczej syjonizm pracy – główny nurt lewego skrzydła ruchu syjonistycznego. Przez wiele lat był główną tendencją w całym ruchu, jako ideologia dominująca w wielu organizacjach syjonistycznych. W przeciwieństwie do tzw. "syjonizmu politycznego", stworzonego przez Theodora Herzla i popieranego przez Chaima Weizmanna, syjonizm socjalistyczny odrzucał twierdzenie, iż państwo żydowskie może powstać w wyniku nakłonienia do jego powołania społeczności międzynarodowej lub mocarstwa takiego jak Wielka Brytania, Niemcy czy Imperium osmańskie. Nurt ten postulował stworzenie państwa poprzez konstrukcję postępowego żydowskiego społeczeństwa żyjącego w wiejskich kibucach i moszawach, w którym znaczną rolę odgrywałby także miejski proletariat.Socjalizm rynkowy jest systemem politycznym, w którym łączy się własność publiczną z mechanizmem rynkowym, a więc środki produkcji są albo własnością publiczną albo są wspólnie posiadane i eksploatowane w celach zarobkowych w gospodarce rynkowej. Wypracowany w ten sposób zysk stanowi bezpośrednie źródło dochodów pracowników lub jest źródłem finansów publicznych.

Rząd socjalistyczny miałby się składać z przedstawicieli wybranych z poziomu związków pracowniczych. Miejsca pracy miałyby być kontrolowane przez lokalnie wybierane komitety, mające na cele koordynację pracy oraz udział w krajowych radach reprezentujących ich branżę. De Leon zakładał więc reorganizację rządu krajowego nie ze względu na położenie geograficzne a zgodnie z branżami przemysłowymi.

Leninizm, czasem określany jako marksizm-leninizm (ros. марксизм-ленинизм) lub bolszewizm, to doktryna polityczna i ekonomiczna, powstała na bazie wcześniej istniejącego marksizmu, którego filozoficznym źródłem był materializm dialektyczny opracowany przez Karola Marksa i Fryderyka Engelsa.Socjalliberalizm (liberalizm socjalny, w USA nazywany jako nowoczesny liberalizm, w Wielkiej Brytanii nazywany jako nowy liberalizm, a w Niemczech jako lewicowy liberalizm) – zdefiniowana przez Leonarda T. Hobhouse’a doktryna polityczna, głosząca wolność społeczną przy jednoczesnym zachowaniu pewnego stopnia interwencjonizmu państwowego w mechanizmy wolnego rynku (aby dać zabezpieczenie socjalne najbiedniejszym) oraz dopuszczeniu możliwości posiadania przez państwo przedsiębiorstw użyteczności publicznej.

Deleonizm a inne nurty socjalizmu[ | edytuj kod]

Deleonizm znajduje się poza kręgiem leninowskiego wariantu komunizmu. Tezy deleonizmu i program Socjalistycznej Partii Pracy opracowane zostały na początku lat 90. XIX wieku, a więc przed pracą Lenina Co robić? (1902) która ugruntowała idee partii awangardowej. Zwolennicy nurtu są przeciwni systemowi dawnego Związku Radzieckiego oraz Chińskiej Republiki Ludowej, nie uważając państw komunistycznych za socjalistyczne, lecz za kapitalistyczne i biurokratyczne.

Międzynarodowe Stowarzyszenie Robotników (Pierwsza Międzynarodówka) - międzynarodowa organizacja robotnicza założona 28 września 1864 roku w Londynie. Jej założycielami było 20 osób, m.in.: Henri Tolain, Friedrick Lessner, Hermann Jung, Karl Schapper, Konstanty Bobczyński, Ludwig Wolff. Za cel stawiała sobie koordynację działalności organizacji robotniczych z różnych krajów świata, miejsce wymiany doświadczeń i poglądów organizacji socjalistycznych oraz pomoc dla strajkujących i walczących o prawa robotnicze. Była forum, gdzie ścierały się osoby o bardzo zróżnicowanych poglądach od radykalnych działaczy anarchistycznych i komunistycznych do utopijnych socjalistów i umiarkowanych socjaldemokratów. Pierwszym przewodniczącym był Karol Marks a pierwszą siedzibą Londyn. Następnie siedziba została przeniesiona do Nowego Jorku.Socjalizm utopijny – ideologia mająca na celu zniesienie własności prywatnej jako źródła wyzysku i zamianę dotychczasowych stosunków wspólnotą majątkową i równością wszystkich obywateli.

Silnie zdecentralizowany i demokratyczny charakter państwa jest przeciwstawny do centralizmu demokratycznego marksizmu-leninizmu, w którym deleoniści dostrzegają fundament dyktatorskiego charakteru ZSRR. Sukces planu reform według De Leona miał zależeć od poparcia społecznego, co było przeciwieństwem wielu koncepcji leninowskich głoszących że to partia awangardowa powinna prowadzić klasę robotniczą do przeprowadzenia rewolucji. Sam De Leon odnosił się jednak przeciwko reformizmowi socjaldemokracji.

August Ferdinand Bebel (ur. 22 lutego 1840, zm. 13 sierpnia 1913), jeden z założycieli i wieloletni przywódca niemieckiej socjaldemokracji.Włodzimierz Lenin (ros. Владимир Ленин), właśc. Władimir Iljicz Uljanow (ros. Владимир Ильич Ульянов), (ur. 10 kwietnia/22 kwietnia 1870 w Symbirsku, zm. 21 stycznia 1924 w Gorkach pod Moskwą) – rosyjski polityk, organizator i przywódca rewolucji październikowej, a następnie pierwszy przywódca Rosji Radzieckiej. Współzałożyciel i lider partii bolszewickiej. Teoretyk ideologii komunizmu.

Przez część lewicy partie polityczne działające na zasadach marksizmu-deleonizmu krytykowane są za rzekome doktrynerstwo i sekciarstwo. Pomimo odrzucania leninizmu i awangardy, deleonizm odrzuca również demokratyczny socjalizm i socjaldemokrację. Działacze Socjalistycznej Partii Pracy już w początkowym okresie działalności ugrupowania wdawali się w częste polemiki z przedstawicielami ruchów demokratyczno-socjalistycznych zwłaszcza Socjalistycznej Partii USA, uważając je za reformatorskie. Deleoniści tradycyjnie powstrzymują się od jakiejkolwiek działalności czy sojuszy mających na celu próby reformowania kapitalizmu, choć Socjalistyczna Partia Pracy była aktywna w czasie strajków i protestów społecznych, a działalność ruchu skupiała się na budowaniu organizacji związkowych.

Tadeusz Kowalik (ur. 19 listopada 1926 w Kajetanówce w woj. lubelskim, zm. 30 lipca 2012 w Warszawie) – polski ekonomista i działacz społeczny o poglądach socjalistycznych, profesor nauk humanistycznych i ekonomicznych.Dżucze (lub juche, dosłownie samodzielność, czu-czhe) – doktryna polityczna sformułowana przez przywódcę Korei Północnej Kim Ir Sena i wprowadzona w KRLD.

Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • DeLeonism.org
  • Daniel DeLeon w archiwum marxists.org




  • Warto wiedzieć że... beta

    Partia Europejskiej Lewicy (ang. Party of the European Left) – partia polityczna działająca na poziomie europejskim, grupująca partie i organizacje socjalistyczne i komunistyczne z Unii Europejskiej oraz innych krajów europejskich. Możliwe jest również członkstwo w EPL osób prywatnych oraz innych grup politycznych. EPL została założona w 2004 w celu startu w wyborach do Parlamentu Europejskiego. Partia powstała 8 maja 2004 w Rzymie.
    Ruch socjalistyczny w Nowej Zelandii podzielony jest na liczne organizacje, niektóre z nich odgrywają czołową rolę w życiu publicznym. Niektórzy komentatorzy twierdzą, iż główny nurt ruchu socjalistycznego Nowej Zelandii skupia się bardziej na promocji pacyfizmu i zielonej polityki, niż na propagowaniu samego socjalizmu. Inne mniejsze grupy radykalnej lewicy dążą do rewolucji socjalistycznej.
    Realny socjalizm – termin wprowadzony przez oficjalną propagandę radziecką w latach 70. XX wieku, określający ustroje polityczne ukształtowane w krajach rządzonych przez partie komunistyczne i robotnicze (tzw. kraje demokracji ludowej), następnie przejęty przez krytyków systemu realnego socjalizmu. Zastosowany pierwotnie w celu przeciwstawienia się krytyce stosunków panujących w tych krajach, prowadzonej przez opozycję odwołującą się do tradycji socjalistycznych (rewizjonizm, dysydenci w ZSRR) i dowodzącą, że system typu radzieckiego nie jest w stanie zrealizować idei socjalistycznej.
    Islamski socjalizm - termin ukuty przez muzułmańskich teologów, określający bardziej uduchowioną formę socjalizmu. Islamscy socjaliści uważają, że nauki Koranu i Mahometa - szczególnie zakat - są zgodne z zasadami równości gospodarczej i społecznej. Muzułmańscy socjaliści czerpią inspirację z wczesnego ustroju Medyny ustanowionego przez Mahometa. W przeciwieństwie do zachodniego ruchu socjalistycznego (jak i chrześcijańskich demokratów), nie chcą rozdziału kościoła od państwa, deklarując przy tym chęć budowy demokratycznych struktur państwowych. Za narodziny współczesnego socjalizmu islamskiego uznaje się początek ruchu antyimperialistycznego na bliskim wschodzie.
    Teologia wyzwolenia – ruch teologiczny w Kościele katolickim powstały po Soborze watykańskim II. Szczególnie rozpowszechniona jest w Ameryce Łacińskiej oraz wśród jezuitów.
    Syndykalizm − powstały w XIX wieku kierunek w ruchu robotniczym, który zakładał prymat celów ekonomicznych nad politycznymi w walce proletariatu o swoje prawa. Zasadniczym narzędziem tej walki miały być związki zawodowe, a nie partie polityczne. W jego obrębie wyróżnić można dwa nurty: reformistyczny oraz rewolucyjny.
    Karl Heinrich Marx (ur. 5 maja 1818 w Trewirze, zm. 14 marca 1883 w Londynie) – niemiecki filozof, ekonomista i działacz rewolucyjny. Twórca socjalizmu naukowego, współzałożyciel I Międzynarodówki.

    Reklama