Dekada (czas)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Dekada (gr. déka „dziesięć”) – pojęcie oznaczające pewien czas. Najczęściej wyrazu „dekada” używa się dla okresu 10 lat. Można jednak tego określenia używać również dla dziesięciu miesięcy, tygodni lub dni.

Tydzień – pozaukładowa jednostka czasu, okres 7 dni. Ta miara czasu związana jest z fazami Księżyca i odpowiada mniej więcej 1/4 miesiąca. Znany już był Babilończykom w drugim tysiącleciu p.n.e. Tydzień został wprowadzony do urzędowego kalendarza Cesarstwa Rzymskiego w 321 r. n.e., a później został przyjęty w średniowiecznym kalendarzu kościelnym.Dziesięciolecie, inaczej dekada — jako jednostka czasu to 10 lat liczone od roku kończącego się cyframi "01", "11", "21", itp. do najbliższego roku kończącego się zerem, jak "00", "10", "20"..."90" itp.

Nazewnictwo dekad[ | edytuj kod]

Nie istnieje ściśle określony porządek nazewnictwa dekad w języku polskim, jednak są stosowane dwie metody.

Pierwsza metoda[ | edytuj kod]

 Osobna strona: Kategoria:Dziesięciolecia.

Pierwsza metoda, najczęściej stosowana w popkulturze i życiu codziennym, odnosi się od stosowania tzw. lat, tj. okresu odnoszącego się do roku zakończonego na 0 i następujących po nim 9 lat, zgodnie z tą metodą lata 1980. to okres od 1980 do 1989 roku, lata 1990. to okres od 1990 do 1999, lata 2000. to okres od 2000 do 2009, a lata 2010. to okres od 2010 do 2019.

Miesiąc – jednostka czasu. Pierwotnie miesiąc wywodził się z cyklu księżycowego, tj. 29 i pół dnia jakie Księżyc potrzebuje na przejście wszystkich swych faz, czyli miesiąc synodyczny. Geneza ta odbiła się także w dawnej polskiej nazwie, która była synonimem słowa Księżyc (księżyc dosłownie syn księcia, tj. Słońca).Kalendarz gregoriański – kalendarz słoneczny wprowadzony w 1582 przez papieża Grzegorza XIII bullą Inter gravissimas; kalendarz juliański zreformowany przez Luigiego Lilio; w Polsce stosowany od roku wprowadzenia.

Druga metoda[ | edytuj kod]

Inną metodą jest ściśle skorelowana ze stosowaniem kalendarza gregoriańskiego, zgodnie z którą dekady są numerowane kolejno od rozpoczęcia ery chrześcijańskiej:


Przypisy[ | edytuj kod]

  1. dekada - Wielki słownik języka polskiego, wsjp.pl [dostęp 2019-12-29] (ang.).
  2. Lekarski Poradnik Językowy, lpj.pl [dostęp 2019-12-29] (pol.).




Reklama