Decjusz (cesarz rzymski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Decjusz Trajan, Gaius Messius Quintus Decius (ur. ok. 200 w Budalii, zm. 251 k. Abrittus) – cesarz rzymski od 249 do 251 roku. Mąż Herenii Etruscylli, ojciec Herenniusza Decjusza i Hostyliana.

Pięciu dobrych cesarzy to władcy imperium rzymskiego, którzy panowali w latach 96-180. Byli to w kolejności chronologicznej:Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.

Życiorys[ | edytuj kod]

Urodził się we wsi Budalia niedaleko Sirmium w Panonii. Karierę rozwijał sprawując namiestnictwo Mezji Dolnej i Hiszpanii Tarrakońskiej, zasiadał w senacie.

Hispania Tarraconensis – prowincja rzymska, której stolicą było Tarraco (dzisiejsza Tarragona w Katalonii). Jako prowincja powstała w 27 p.n.e.. Była prowincją cesarską, a namiestnik posiadał tytuł legatus Augusti pro praetore. W prowincji, w dzisiejszym León, stacjonował legion Legion VII Gemina, przy pomocy którego gubernator prowincji Galba zdobył cesarską władzę. W 293 r. cesarz Dioklecjan podzielił prowincję na trzy jednostki terytorialne: Terraconensis, Gallaecia i Carthaginiensis.Emisja pieniądza – polega na wprowadzaniu i wycofywaniu z obiegu pieniądza gotówkowego a także bezgotówkowego przede wszystkim przez banki centralne i komercyjne.

Przejęcie władzy[ | edytuj kod]

W 248 został wysłany przez cesarza Filipa Araba nad Dunaj, gdzie miał ustabilizować sytuację po buncie Pakacjana i uwolnić tamtejsze prowincje od pustoszących je Karpów i Gotów. Być może powierzono mu wtedy zwierzchnictwo nad całym obszarem mezyjsko-panońskim. Sukcesy, jakie odniósł w walkach z barbarzyńcami spowodowały, że żołnierze obwołali go (rzekomo wbrew jego woli) cesarzem w maju lub czerwcu 249 roku. Decjusz wyruszył na Italię i w sierpniu lub wrześniu 249 pokonał armię Filipa w bitwie pod Weroną. Filip zginął, a jego syn i nominalny współrządca, Filip II, na wieść o upadku ojca został zamordowany w Rzymie. Senat uznał nadaną Decjuszowi godność cesarską.

Tracja (gr. Θρᾴκη, Thraki, łac. Thracia, bułg. Тракия, Trakija, tur. Trakya). Historycznie: starożytna kraina położona między dolnym Dunajem, Morzem Czarnym, Morzem Egejskim i rzeką Strymon (Struma). Obecnie region geograficzny na pograniczu Bułgarii (Tracja Północna), Grecji (Tracja Zachodnia) i Turcji (Tracja Wschodnia).Weria (nw.gr. Βέροια, st.gr Βέροια, biblijna Berea, oficjalna translit. Veroia) – miasto w Grecji w regionie Macedonia Środkowa, na terenie historycznej Tracji. Leży na żyznej równinie u podnóża góry Wermion (starożytne Bermion), ok. 35 km od morza Egejskiego, 509 km od Aten i 69 km od Salonik. Liczy około 47 tys. mieszkańców i jest środkiem administracyjnym prefektury Nomos Imatia.

Decjusz oprócz zwyczajowych tytułów cezara i augusta przybrał również jako przydomek imię Trajana – na cześć władcy z okresu świetności imperium (także zwycięzcy znad Dunaju). Oficjalnie współrządził wraz ze swymi synami, którzy w 250 otrzymali tytuły cezarów, a w maju 251 podniesiono ich do godności augustów.

Oescus (łac. Colonia Ulpia Oescus) – starożytne rzymskie miasto oraz stolica historycznej diecezji (jednostki administracyjnej Cesarstwa) w Dacji Ripense istniejącej w czasach rzymskich (Dioecesis Oescensis).Hostylian, Gaius Valens Hostilianus Messius Quintus (zm. 251) – młodszy syn cesarza Decjusza, brat Herenniusza Decjusza.

Kampanie przeciw barbarzyńcom[ | edytuj kod]

Późną wiosną 250 roku, wykorzystując niedawny konflikt wewnętrzny w cesarstwie, plemiona Karpów zaatakowały Dację i pogranicze Mezji Dolnej i Górnej, natomiast Goci pod wodzą Kniwy wkroczyli do Mezji Dolnej. Kniwa został odparty spod Novae przez Treboniana Galla (przyszłego cesarza), i ruszył na południe, gdzie najpierw oblegał miasto Nikopolis, a następnie, posuwając się jeszcze dalej na południe, dołączył do innego zgrupowania Gotów oblegających trackie Filipopolis (obecnie bułgarski Płowdiw). Decjusz, który powrócił z armią nad Dunaj i wyparł Karpów, podążał za Gotami, lecz zaatakowany został przez oddziały Kniwy pod Bereą. Rzymianie ponieśli klęskę i Decjusz tymczasowo wycofał się do Oescus, pozostawiając Gotom swobodę działania. Wkrótce potem Filipopolis poddało się oblegającym je barbarzyńcom.

Mezja (łac. Moesia) – prowincja rzymska istniejąca w latach 12-86 n.e., położona na południe od dolnego odcinka rzeki Dunaj, na terenie współczesnych państw Bułgarii i Serbii; północno-wschodni fragment Mezji (Delta Dunaju) znajduje się na terytorium Rumunii. Pacatianus, Pakacjan (Tiberius Claudius Marinus Pacatianus) – rzymski uzurpator w prowincjach naddunajskich w połowie III wieku n.e., znany głównie z zabytków numizmatycznych.

Działania wojenne przeciwko Gotom Kniwy wznowiono w 251, kiedy armia rzymska na czele z Decjuszem i jego synem Herenniuszem wyruszyła na barbarzyńców powracających nad Dunaj, gdzie cesarz nakazał wzmocnienie pozycji obronnych. Rzymianie pokonali kilka mniejszych oddziałów gockich, by potem doścignąć główne siły pod Abrittus. Na niedogodnym dla Rzymian terenie doszło tam do bitwy, w której zwyciężyli Goci, a cesarz z synem zginęli na polu walki. Decjusz był pierwszym władcą w historii imperium, który z całą pewnością zginął w walce z najeźdźcami.

(Actia) Nikopolis (gr. miasto zwycięstwa) - miasto w Grecji, w Epirze, założone w roku 31 p.n.e. przez Oktawiana, na pamiątkę zwycięstwa nad Antoniuszem. W II wieku n.e. urodził się tam papież Eleuteriusz. Dzielnicę o tej samej nazwie wzniósł Oktawian w Aleksandrii w Egipcie.Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (UKSW) (łac. Universitas Cardinalis Stephani Wyszyński Varsoviae) – warszawski państwowy uniwersytet wywodzący się z Akademii Teologii Katolickiej.

Na nowego cesarza legiony wybrały Treboniana Galla, mimo że w Rzymie przebywał młodszy syn Decjusza – Hostylian, pełnoprawnie noszący tytuł augusta.

Polityka wewnętrzna[ | edytuj kod]

Klęska z roku 250 zapoczątkowała trudności wewnętrzne. Na początku 251 w Rzymie wybuchła rewolta Licinianusa, a nad Renem zbuntowała się armia. Wprawdzie obie sytuacje zostały opanowane przez dowódców Decjusza, osłabiły jednak prestiż i pozycję cesarza. Prawdopodobnie reakcją na te wydarzenia była emisja serii monet, które miały przedstawić Decjusza jako depozytariusza dawnych cnót rzymskich.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.

Być może kierowany przekonaniem, że klęski dotykające państwo wynikają z braku respektu dla oficjalnej religii, cesarz wydał w 250 edykt nakazujący wszystkim obywatelom imperium złożenie ofiar tradycyjnym bogom rzymskim. Nie był on wymierzony umyślnie przeciw chrześcijanom (których zapewne w jego tekście wcale nie wspomniano), lecz jego postanowienia uderzały głównie w ich wspólnoty, gdyż w cesarstwie tylko oni i żydzi uznawali bezwzględny monoteizm. W miastach powołano specjalne komisje, wobec których obywatele zmuszeni byli składać wymagane ofiary wraz z oficjalną deklaracją przywiązania do państwowej (rzymskiej) religii. Działania te osłabły w 251, kiedy Decjusz ponownie wyruszył przeciw barbarzyńcom nad Dunaj.

Herenniusz Decjusz, Quintus Herennius Etruscus Messius Decius (? – 251) – starszy syn cesarza Decjusza, brat Hostyliana. W 250 r. otrzymał wraz z bratem tytuł cezara, a niedługo potem, przed 9 czerwca tego roku, tytuł augusta. Zginął wraz z ojcem w bitwie z Gotami pod Abrittus w Mezji (obecnie Razgrad w Bułgarii).Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.


Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Herenia Etruscilla – pochodziła ze starej etruskiej rodziny, była żoną cesarza rzymskiego Decjusza i matką Hereniusza Etruska i Hostyliana. Po śmierci męża dalej przysługiwał jej tytuł Augusty dzięki adoptowanemu synowi Trebonianowi Galowi. Zmarła w wyniku zarazy w 252 roku (zmarł wtedy również jej syn Hostylian). Jej wizerunek pojawiał się na monetach rzymskich w latach 249–253.
Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii.
Monoteizm (stgr. μόνος monos – „jedyny” + θεός theos – „bóg”; jedynobóstwo) – wiara w istnienie jedynego Boga i w przeciwieństwie do henoteizmu wykluczająca istnienie jakichkolwiek innych istot boskich. Przeciwieństwem monoteizmu jest politeizm (bądź ateizm). Monoteiści zazwyczaj przypisują Bogu cechy doskonałości takie jak omnipotencja, omniscjencja, omniprezencja i najwyższą dobroć w rozumieniu etycznym.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Karpowie, wolni Dakowie – plemię dackie, zamieszkałe na terenach ograniczonych od zachodu i wschodu rzekami Seret i Prut. W III wieku w sojuszu z Gotami plemię toczyło ze zmiennymi skutkami walki z Rzymem. Głównym celem ich najazdów była Dacja. Pod koniec III wieku koalicja gocko-karpowska rozpadła się, w wyniku czego Karpowie przenieśli się na obszary na południe od Dunaju. Z kart historii zniknęli na początku IV wieku.
Eutropiusz (ur. ok. roku 320, zm. po roku 387) – późnorzymski historyk i urzędnik państwowy, autor Brewiarium od założenia Miasta.
Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.

Reklama