Daglezja zielona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
.mw-parser-output .takson-zwierzeta .naglowek{color:black!important;background:#d3d3a4!important}.mw-parser-output .takson-rosliny .naglowek{color:black!important;background:#90ee90!important}.mw-parser-output .takson-grzyby .naglowek{color:black!important;background:#add8e6!important}.mw-parser-output .takson-protozoa .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-chromalveolata .naglowek{color:black!important;background:#adff2f!important}.mw-parser-output .takson-excavata .naglowek{color:black!important;background:#f0e68c!important}.mw-parser-output .takson-amoebozoa .naglowek{color:black!important;background:#ffc8a0!important}.mw-parser-output .takson-opisthokonta .naglowek{color:black!important;background:#e0d0b0!important}.mw-parser-output .takson-sar .naglowek{color:black!important;background:Moccasin!important}.mw-parser-output .takson-bakterie .naglowek{color:black!important;background:#d3d3d3!important}.mw-parser-output .takson-archeony .naglowek{color:black!important;background:#f3e0e0!important}.mw-parser-output .takson-eukarionty .naglowek{color:black!important;background:#faf0e6!important}.mw-parser-output .takson-inne .naglowek{color:white!important;background:red!important}

Daglezja zielona, jedlica zielona, jedlica Douglasa (Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. Jest wyjątkowo wysokim, długo żyjącym i szybko rosnącym drzewem iglastym. W optymalnych warunkach przekracza 100 m wysokości i żyje ponad 1300 lat. Występuje w zachodniej części Ameryki Północnej od Kolumbii Brytyjskiej po środkowy Meksyk, na wysokościach od poziomu morza do 3350 m n.p.m. Gatunek geograficznie dzielony jest na dwie odmiany: typową P. menziesii var. menziesii występującą wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego i siną P. menziesii var. glauca rosnącą w głębi lądu. Na większości zasięgu gatunek ten jest kluczowym składnikiem dużych ekosystemów leśnych. Występuje w szerokim zakresie warunków klimatycznych. Chociaż preferuje głębokie, wilgotne, przepuszczalne gleby, może rosnąć na różnych typach gleb. Szybko zasiedla obszary po pożarach lasów lub innych zaburzeniach i w początkowej fazie wzrostu toleruje częściowe zacienienie.

Zoochoria, zwierzęcosiewność – jeden ze sposobów rozprzestrzeniania diaspor roślinnych (nasion, zarodników, rozmnóżek) przez zwierzęta. Diaspory mogą być np. przyczepione do sierści, albo zjadane i później wydalane. Rośliny rozsiewające się przez zoochorię mają szczególne przystosowania do takiego sposobu rozsiewania, np. nasiona zaopatrzone w haczyki przyczepiające je do sierści zwierząt, specjalne ciałka zachęcające (tzw. elajosomy) mrówki do zabierania nasion, albo jadalne części owocu.Świerk Engelmanna (Picea engelmannii Parry ex Engelm.) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. Występuje naturalnie w górach zachodniej Ameryce Północnej, od 750 m do 3300 m n.p.m., gatunek lasotwórczy.

Drzewo wytwarza mocne, trwałe drewno bez sęków, a przy jego szybkim tempie wzrostu i znacznym rozmiarze, stanowi jedno z najważniejszych ekonomicznie źródeł drewna na świecie, szczególnie w zachodniej części Ameryki Północnej. Od XIX wieku gatunek powszechnie sadzony w Europie, Nowej Zelandii, Australii i Chile. Został introdukowany również w Polsce. Drewno jest używane między innymi do produkcji sklejki i konstrukcji budowlanych. Ponadto daglezja zielona jest popularnym drzewem ozdobnym.

Diploid (z gr. διπλος – podwójny) – komórka zawierająca po dwa chromosomy danego typu. Ta sama informacja jest przechowywana w dwóch miejscach, co ma znaczenie na przykład przy mutacjach.Pinus strobiformis Engelm. – gatunek drzewa iglastego z rodziny sosnowatych (Pinaceae). Występuje w Meksyku (Coahuila, Nuevo León, Sonora, Chihuahua, Sinaloa, Durango) oraz USA (Arizona, Nowy Meksyk, Teksas).

Systematyka i zmienność[ | edytuj kod]

Jest to jeden z czterech gatunków rodzaju daglezja Pseudotsuga.

Świerk sitkajski (Picea sitchensis) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych. Pochodzi z zachodnich wybrzeży Ameryki Północnej. Jego nazwa pochodzi od miasta Sitka na Alasce. Zasiedla pas nabrzeżny szerokości około 80 km od południowo-zachodniej Alaski do północnej Kalifornii. Tworzy tam drzewostany czyste lub razem z daglezją, choiną, żywotnikiem olbrzymim i jodłą olbrzymią, odznaczające się wysoką wydajnością drewna. W Europie uprawiany w lasach i ogrodach.Choina zachodnia (Tsuga heterophylla) – gatunek drzewa z rodziny sosnowatych (Pinaceae), pochodzący z Ameryki Północnej.

Gatunek został odkryty przez szkockiego lekarza i botanika Archibalda Menziesa (1754–1842), prawdopodobnie w 1792 r. na zachodnim wybrzeżu wyspy Vancouver, dokąd przybił statek kapitana George'a Vancouvera podczas rejsu po północno-wschodnim Oceanie Spokojnym. Z podróży przywiózł okaz, który brytyjski botanik Lambert opisał w 1803 r. jako Pinus taxifolia Lamb. Próbki gatunku zostały ponownie niezależnie zebrane przez Meriwethera Lewisa ok. 1805 r. i Davida Douglasa w 1826 r. Kolejne publikowane w ciągu 150 lat nazwy naukowe gatunku bazowały na tych trzech odkryciach. Dopiero w 1950 r. portugalski botanik João Manuel António do Amaral Franco (1921–2009) za pierwszą poprawnie opublikowaną nazwę uznał tę nadaną w 1825 r. przez Charlesa François Brisseau de Mirbel (1776–1854), czyli Abies menziesii Mirb., zaś gatunek umieścił w rodzaju Pseudotsuga i opisał pod nazwą Pseudotsuga menziesii (Mirb.) Franco. Nazwa ta była w późniejszych latach wielokrotnie kwestionowana, jednak z czasem zotała przyjęta w środowisku amerykańskim. W Europie jeszcze pod koniec XX wieku w użytku były nazwy Pseudotsuga taxifolia (Poir.) Britton oraz Pseudotsuga douglasii (D. Don) Carr.

Pniarek lekarski (Fomitopsis officinalis (Vill.) Bondartsev & Singer – gatunek grzybów z rodziny pniarkowatych (Fomitopsidaceae). Soliter, drzewo soliterowe (z fr. solitaire – samotny) – w dendrologii i ogrodnictwie określenie oznaczające drzewo lub krzew rosnące pojedynczo na otwartym terenie, szczególnie eksponowane. Poza ekspozycją w aranżacji krajobrazu solitery wyróżniają się z reguły swymi walorami ozdobnymi – np. efektownym kwitnieniem lub zabarwieniem liści. W sztuce planowania ogrodów szczególnie cenione są do tej roli gatunki i odmiany uprawne ozdobne przez cały rok – podczas kwitnienia, owocowania, okryte listowiem i podczas zimy.

Okaz typowy, który został pozyskany przez Mensiesa, znajduje się w zbiorach Muzeum Historii Naturalnej w Londynie.

Spośród wielu nazw synonimicznych gatunku, najbardziej znane są: Pinus taxifolia Lambert 1803, Abies menziesii Mirbel 1825, Pseudotsuga douglasii (Lindley) Carrière, Pseudotsuga taxifolia (Lambert) Britton.

Wyróżnia się dwa taksony niższego rzędu, w randze podgatunków lub odmian, przy czym w piśmiennictwie fachowym utrwalone są odmiany:

Wielka Brytania, Zjednoczone Królestwo (ang. United Kingdom), Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej (ang. United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland) – unitarne państwo wyspiarskie położone w Europie Zachodniej. W skład Wielkiej Brytanii wchodzą: Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna leżąca w północnej części wyspy Irlandia. Na wyspie tej znajduje się jedyna granica lądowa Zjednoczonego Królestwa z innym państwem – Irlandią. Poza nią, Wielka Brytania otoczona jest przez Ocean Atlantycki na zachodzie i północy, Morze Północne na wschodzie, kanał La Manche na południu i Morze Irlandzkie na zachodzie.Gleby bielicowe – ubogie gleby z klasy gleb bielicoziemnych, wytworzone na piaskach, zawierające w profilu poziomy diagnostyczne albic i spodic, o budowie profilu Ol-Of-Oh-AEes-Bh-Bfe-C.
  • P. menziesii var. menziesii (syn. P. menziesii subsp. menziesii) – odmiana typowa, o silnym wzroście, wyższa, o ciemnozielonych igłach, prostych łuskach wspierających w szyszkach, występująca wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego na mniejszych wysokościach.
  • P. menziesii var. glauca (Beissn.) Franco (syn. P. menziesii subsp. glauca (Beissn.) E. Murray 1982) – daglezja sina, odmiana o mniej silnym wzroście, niższa, o sinozielonych, bardzo zmiennych igłach, odgiętych ku nasadzie łuskach wspierających w szyszkach, występująca w głębi lądu na większych wysokościach.
  • Daglezja zielona pojawia się w śladach kopalnych sprzed około 50 milionów lat (eocen) i morfologicznie niewiele zmieniła się od tamtego czasu. Uważa się za prawdopodobne, że dwie odmiany ewoluowały podczas powtarzających się długich okresów izolacji geograficznej, naprzemiennie z krótkimi przepływami wymiany genów. Wymiana taka zachodzi obecnie, gdyż obie występują sympatrycznie w południowej Kolumbii Brytyjskiej i północno-wschodnim stanie Waszyngton. Badanie średniej odległości genetycznej między ponad 100 populacjami rozproszonymi w całym zasięgu gatunku wskazało, że te dwie odmiany istnieją od co najmniej pół miliona lat i że mogły się rozdzielić podczas środkowego plejstocenu.

    Nowa Zelandia (ang. New Zealand, język maoryski Aotearoa – Kraj Długiej Białej Chmury) – państwo wyspiarskie, położone na południowo-zachodnim Pacyfiku i składające się z dwóch głównych wysp (Północnej i Południowej) oraz szeregu mniejszych wysp, w tym Wyspy Stewart i Wysp Chatham. Archipelag Nowej Zelandii jest najdalej na południe wysuniętą częścią Oceanii, na południowy wschód od Australii. W skład Nowej Zelandii (a dokładnie w skład Commonwealth realm Nowej Zelandii, czyli są to terytoria stowarzyszone lub zależne Nowej Zelandii, ale wchodzące wraz z nią w skład wspólnej domeny królewskiej tudzież królestwa stowarzyszeniowego, połączonego unią personalną ze Zjednoczonym Królestwem i innymi Commonwealth realms) wchodzą również Wyspy Cooka i Niue, które są samorządne, oraz Tokelau i Dependencja Rossa.Canoe (pol. Kanu), to tradycyjna łódź wiosłowa (czasem żaglowa) Indian północnoamerykańskich; stanowiła ogromny wkład w eksplorację i podbój wschodnich obszarów kontynentu przez przybyszów z Europy, którym ułatwiała poruszanie się po bogatym w rzeki i jeziora terenie.

    W toku badań nad zmiennością gatunku na początku XX w. populacje o cechach pośrednich między odmianą typową a siną zaliczono do trzeciej odmiany caesia (nie wyróżnianej w ujęciu uznającym daglezję siną za odmianę). Późniejsza analiza chemiczna zawartości terpenów w liściach potwierdziła wyraźny podział na dwie uznane odmiany, a także wskazała rozkład geograficzny ich form przejściowych, identyfikując w obu po kilka ras chemicznych. Istnienie ras potwierdziły późniejsze badania enzymów i znalezione wzorce zmienności allozymów, na podstawie których populacje odmiany typowej zaliczono do jednej grupy, zaś populacje odmiany sinej podzielono na podgrupę północną i podgrupę południową. Wyniki badań genetycznych RAPD w ogólności potwierdziły ten podział. Wykazały jednak wyraźną granicę między odmianą typową a podgrupą północną odmiany sinej w Oregonie, co sugeruje, że zetknęły się one w tym miejscu stosunkowo niedawno.

    Kultywar (łac. cultus = uprawny, varietas = odmiana) – wyraźnie odrębna, jednorodna i trwała odmiana uprawna (hodowlana) rośliny wyróżniająca się walorami użytkowymi lub estetycznymi (określoną cechą lub kombinacją cech), uzyskana w wyniku zabiegów hodowlanych (selekcji, krzyżowania, poliploidyzacji, działania mutagenów), ewentualnie odnaleziona w naturze lub uprawie.Brodaczka (Usnea Dill. ex Adans.) – rodzaj grzybów z rodziny tarczownicowatych (Parmeliaceae), rosnących na drzewach w lasach.

    Rozmieszczenie geograficzne[ | edytuj kod]

    Daglezja zielona pochodzi z zachodniej części Ameryki Północnej, gdzie jej naturalny zasięg rozciąga się od Kolumbii Brytyjskiej na północy (55° N) do Puebla w środkowym Meksyku na południu (19° N). Rośnie wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego (odmiana menziesii) i w głąb kontynentu w Górach Skalistych (odmiana glauca), na terenie Kanady (Alberta, Kolumbia Brytyjska), Stanów Zjednoczonych (Arizona, Kalifornia, Kolorado, Idaho, Minnesota, Montana, Nevada, Nowy Meksyk, Oregon, Teksas, Utah, Waszyngton, Wyoming) i Meksyku (Chihuahua, Coahuila, Colima, Durango, Hidalgo, Nuevo León, Oaxaca, Puebla, Sinaloa, Sonora, Zacatecas). Subpopulacje meksykańskie są często niewielkie i izolowane. Zasięg odmiany typowej rozciąga się na dystansie około 2,2 tysiąca kilometrów, zaś odmiany sinej blisko 4,5 tys. km. W Stanach Zjednoczonych daglezja zielona zajmowała w 1989 r. obszar 14,4 mln ha, a w Kanadzie 4,5 mln ha.

    Klimat kontynentalny – jeden z podstawowych rodzajów klimatu. Kształtuje się w głębi lądu. Wyróżnia się największą dobową oraz roczną amplitudą temperatury powietrza. Lata są upalne, a zimy surowe, mroźne. Wraz ze zwiększaniem się odległości od morza maleje wilgotność powietrza, przeciętne zachmurzenie nieba oraz ilość opadów. Zwiększone jest za to zapylenie powietrza.Piarg – rodzaj rumowiska skalnego. Jest to nagromadzenie u podnóża stoku ostrokrawędzistych okruchów skalnych, które odpadły od stromego zbocza górskiego, głównie w wyniku procesów wietrzenia fizycznego. Piargi często występują w postaci stożka piargowego u wylotów żlebu. Słowo piarg pochodzi z gwary podhalańskiej. W taternictwie używa się określenia ruchomy piarg, oznaczającego taki piarg, który podczas chodzenia po nim obsuwa się pod stopami.

    Gatunek w obrębie naturalnego zasięgu występuje na wysokościach od 0 m do 3350 m n.p.m. Przy tym, odmiana menziesii rośnie od poziomu morza do 1000–2300 m n.p.m., a w miarę przesuwania się w głąb lądu i na południe odmiana glauca rośnie na terenach górzystych, na wysokości od 600 do 2900–3350 m n.p.m.

    Od połowy XIX w. gatunek wprowadzony na świecie do uprawy leśnej i parkowej, a w XX wieku rozpowszechniony w strefie klimatu umiarkowanego na obydwu półkulach. Występuje w stanie Alaska, Nowy Jork, Polsce, Holandii, Wielkiej Brytanii i innych krajach Europy, w Australii, Nowej Zelandii, Chile i Chinach. Odmiana menziesii naturalizowała się na wielu obszarach, w Nowej Zelandii do tego stopnia, że jest uważana za inwazyjną, zagrażającą rodzimym lasom.

    Yosemite Valley – dolina w łańcuchu górskim Sierra Nevada, w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych. Ma ona długość 13 km i powierzchnię ok. 18 km². Dolina powstała w wyniku erozyjnej działalności lodowców górskich, które pojawiły się na tym terenie ok. 2-3 mln lat temu. Genezą taką odznaczają się również jeziora i wodospady, które występują na tym terenie. Skały, z których zbudowane są zbocza doliny, mają głównie pochodzenie plutoniczne.George Vancouver (ur. 22 czerwca 1757 w King’s Lynn, Norfolk, zm. 10 maja 1798 w Petersham koło Richmond upon Thames, Surrey) − brytyjski oficer Royal Navy, podróżnik i odkrywca. Z pochodzenia Holender (Van Coeverden).


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Sympatryczność − zjawisko polegające na występowaniu na jednym obszarze populacji, gatunków lub taksonów wyższych rangą i oznacza zachodzenie na siebie zasięgów ich występowania – mogą one występować w tych samych lub różnych siedliskach.
    Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (ang. International Union for Conservation of Nature, w skrócie IUCN) – międzynarodowa organizacja zajmująca się ochroną przyrody założona w 1948 roku jako pierwsza światowa organizacja skupiona na problemach środowiska naturalnego. Jej siedziba mieści się w Gland w Szwajcarii.
    Żywotnik olbrzymi (Thuja plicata Donn ex D.Don, 1824) – gatunek drzewa iglastego z rodziny cyprysowatych. Występuje w stanie dzikim w zachodniej części Ameryki Północnej, wzdłuż wybrzeży Oceanu Spokojnego, na obszarze od Alaski po Kalifornię. W Polsce uprawiany jako roślina ozdobna, dawniej także na leśnych powierzchniach doświadczalnych. W zachodniej części kraju zadomowiony na nielicznych stanowiskach (kenofit). W lasach może tworzyć zwarte odnowienia pochodzące z samosiewu.
    Less – pylasta skała osadowa, wyselekcjonowana i deponowana na drodze eolicznej, a więc w warunkach względnie suchego klimatu, na co wskazuje m.in. rozmieszczenie strefowe lub związek lessu z określonym piętrem hipsometrycznym. W obszarach wilgotniejszych osad o takich cechach nie wyodrębnia się spośród innych piaszczysto-gliniastych produktów denudacji i akumulacji.
    Nadleśnictwo Bielsko – jednostka organizacyjna Lasów Państwowych, podległa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach. Utworzona została 1 stycznia 1974 r. poprzez połączenie nadleśnictw Szczyrk i Wapienica oraz leśnictwa Chybie. Jego powierzchnia wynosi 10 186,95 ha, z czego lasy stanowią 9 684,80 ha. Siedzibą nadleśnictwa jest miasto Bielsko-Biała.
    Nadleśnictwo Ujsoły – jednostka organizacyjna Lasów Państwowych podległa Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Katowicach. Siedzibą nadleśnictwa jest miejscowość Ujsoły.
    Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

    Reklama