• Artykuły
  • Forum
  • Ciekawostki
  • Encyklopedia
  • D 10

    Przeczytaj także...
    Hulk – stary statek, najczęściej okręt, wycofany już z normalnej eksploatacji i zdekompletowany (zwykle pozbawiony mechanizmów napędowych i uzbrojenia), przycumowany lub zakotwiczony na stałe w porcie, służący w charakterze stacjonarnych pomieszczeń pomocniczych. Hulki używane bywają jako koszary, mieszkanie dla załóg okrętów, pomieszczenia szkolne, hotel, szpital, magazyn, warsztat lub więzienie. Odmianą hulka jest barka koszarowa (niewielkich rozmiarów, służąca jako koszary).Żeglowność okrętu - zdolność okrętu do pływania, manewrowania oraz efektywnego wykorzystania uzbrojenia i sprzętu bojowego w warunkach dużego falowania morza. Żeglowność okrętu stanowi jeden z podstawowych walorów operacyjno-technicznych okrętu określających jego zdolność bojową.
    Lider lub przewodnik flotylli (z ang. flotilla leader) - określenie klasy okrętów przeznaczonych do służby jako okręty flagowe flotylli niszczycieli. W zależności od koncepcji taktycznej obowiązującej w danej flocie, lider to albo specjalnie zbudowany niszczyciel, zazwyczaj większy i silniej uzbrojony od innych niszczycieli, lub, rzadziej, specjalny mały i szybki krążownik lekki.

    D 10 – pierwszy niszczyciel marynarki niemieckiej, z końca XIX wieku, oficjalnie klasyfikowany jako Divisionsboot (okręt dywizjonowy), zbudowany w Wielkiej Brytanii. Nazwa zapisywana jest także jako D.10.

    W 1887 roku Kaiserliche Marine posiadała już 40 torpedowców. Do ich koordynacji na morzu zbudowano specjalną serię większych okrętów od D 1 do D 9, różniących się od siebie konstrukcją, wypornością i uzbrojeniem, klasyfikowanych jako Divisionsboote lub Divisionstorpedoboote (okręt dywizjonowy, torpedowiec dywizjonowy) i pełniących funkcję liderów. Okręty tej serii miały wielkość porównywalną z ówczesnymi niszczycielami, ale pod względem konstrukcji były tylko powiększonymi torpedowcami; ich uzbrojenie artyleryjskie było w założeniu tylko obronne. Podobnie jak współczesne im niszczyciele z innych krajów, pierwsze osiem okrętów miało charakterystyczny zaokrąglony pokład dziobowy (tzw. "turtle back" - skorupa żółwia), jedynie D 9 miał wysoki, podniesiony dziób, dający znacznie lepszą żeglowność i będący zapowiedzią późniejszego S 90 – pierwszego niszczyciela zaprojektowanego i zbudowanego w Niemczech. Kolejny okręt i zarazem ostatni klasy Divisionsboot marynarka niemiecka zamówiła nietypowo za granicą – w światowej "ojczyźnie" niszczycieli, jaką była Wielka Brytania.

    Maszyna parowa potrójnego rozprężania – rodzaj maszyny parowej zblokowanej, stosowanej do napędu jednostek pływających. Konstrukcja składała się z co najmniej trzech cylindrów o stopniowo zwiększających się wielkościach, których tłoki osadzone były na wspólnym wale korbowym.Kaiserliche Marine (niem. Cesarska Marynarka Wojenna) − marynarka wojenna Cesarstwa Niemieckiego, powstała w 1871 roku z przekształconej floty Związku Północnoniemieckiego. Początkowo była przewidywana głównie do obrony własnych wybrzeży i szlaków handlowych, wkrótce została zaangażowana we wspieranie niemieckich interesów imperialnych, a od lat 90 XIX wieku była sukcesywnie rozbudowywana. Wielkie zasługi dla jej rozwoju położył admirał Alfred von Tirpitz, od 1897 roku minister marynarki. W wyniku promowanych przez niego, a wspieranych przez cesarza Wilhelma II programów rozbudowy floty, Kaiserliche Marine stała się w latach poprzedzających I wojnę światową drugą potęgą morską świata, ustępując jedynie Royal Navy.

    W 1898 roku angielska stocznia John I. Thornycroft & Company wodowała zamówiony przez Kaiserliche Marine okręt, który otrzymał oznaczenie D 10 i jest uznawany za pierwszy prawdziwy niszczyciel marynarki Niemiec. Była to typowa dla ówczesnych czasów konstrukcja brytyjskiego niszczyciela z bardzo mokrym pokładem przednim "turtle back" i maszynami parowymi potrójnego rozprężania, o marginalnej żeglowności w warunkach pełnomorskich, nazywana nieprzychylnie przez załogę Schlingerpott ("kołysząca się łajba"). Koszt budowy wynosił 1.173.000 marek. Dalszych niemieckich torpedowców lub niszczycieli nie zamawiano już za granicą.

    SMS D 9 – niemiecki okręt z końca XIX wieku, oficjalnie klasyfikowany jako Divisionstorpedoboot (torpedowiec dywizjonowy), faktycznie odpowiadał kanonierce torpedowej.Torpedowiec – klasa niewielkich lub średniej wielkości okrętów, przeznaczonych głównie do wykonywania ataków torpedowych na okręty nieprzyjaciela. Powstała pod koniec XIX wieku, kiedy to przypadł też szczyt popularności torpedowców. Zastąpione następnie przez inne klasy okrętów, były budowane i używane w mniejszych ilościach do okresu II wojny światowej.

    Uzbrojenie artyleryjskie stanowiło 5 armat kalibru 5 cm o długości lufy 40 kalibrów (L/40), z 826 nabojami. Uzbrojenie torpedowe składało się z 3 wyrzutni torped kalibru 45 cm, z zapasem 3 torped, z czego dwa obrotowe aparaty torpedowe na pokładzie i jeden stały na dziobie, później usunięty. Napęd okrętu stanowiły dwie 4-cylindrowe pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania, napędzające dwie śruby o średnicy 2,14 m, zasilane w parę przez 3 kotły systemu Thornycroft (ciśnienie 15,5 at), zamienione w 1906 na nieco wydajniejsze kotły systemu Yarrow o takim samym ciśnieniu. Kotły rozmieszczone były w 3 osobnych kotłowniach, maszyny w jednej maszynowni.

    Niszczyciel (zwany wcześniej kontrtorpedowcem) – szybki, wielozadaniowy okręt średniej wielkości, przeznaczony do takich zadań, jak ochrona własnych jednostek, zwalczanie lotnictwa, okrętów podwodnych i innych jednostek wroga.I wojna światowa – konflikt zbrojny trwający od 28 lipca 1914 do 11 listopada 1918 (w latach 20. i 30. XX wieku nazywany "wielką wojną") pomiędzy ententą, tj. Wielką Brytanią, Francją, Rosją, Serbią, Japonią, Włochami (od 1915) i Stanami Zjednoczonymi (od 1917), a państwami centralnymi, tj. Austro-Węgrami i Niemcami wspieranymi przez Turcję i Bułgarię.

    Podobnie jak inne okręty tej generacji, D 10 został bardzo szybko pozostawiony w tyle przez szybko rozwijającą się technikę. W 1907 roku został przeznaczony do roli tendra dla komisji okrętów podwodnych. W momencie wybuchu I wojny światowej został relegowany już tylko do roli przybrzeżnego patrolowca (okrętu ochrony wybrzeża), następnie okrętu flagowego flotylli okrętów podwodnych. Od 1915 roku był używany dla celów szkoły okrętów podwodnych. Od 1919 służył jako hulk mieszkalny. Skreślony z listy floty 28 lipca 1922, po czym złomowany.

    Torpedowce typu S 90 – seria dwunastu dużych niemieckich torpedowców zbudowanych 1898–1901, w stoczni Schichau w Elbing (dzisiejszy Elbląg). Okręty były oficjalnie klasyfikowano jako „torpedowce pełnomorskie” lub „duże torpedowce” (Hochsee-Torpedoboote, Große Torpedoboote) współcześnie często bywają anachronicznie określane jako „niszczyciele”.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Erich Gröner: Die deutschen Kriegsschiffe 1815-1945. Band 2: Torpedoboote, Zerstörer, Schnellboote, Minensuchboote, Minenräumboote, Koblencja: Bernard & Graefe Verlag, 1983, ​ISBN 3-7637-4801-6​, (niem.), ss.40,42
    2. S.W. Trubicyn: Eskadriennyje minonoscy i minonoscy Giermanii (1871-1918 gg.), Sankt Peteresburg, 2000, s.30 (ros.)
    3. Bernard Ireland: The Illustrated Guide To Destroyers And Frigates. 2009. ISBN 978-1-84681-336-8. (ang.)
    4. Eric Osborne: Destroyers: An Illustrated History Of Their Impact (Weapons and Warfare). ABC-Clio. ISBN 1-85109-479-2. (ang.)




    Reklama

    Czas generowania strony: 1.115 sek.