DOS/360

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

DOS (Disk Operating System) – opracowany przez koncern IBM system operacyjny dla serii komputerów produkowanych przez tę firmę. Nazwa DOS obejmuje rodzinę systemów, stanowiących kolejne wersje rozwojowe opracowywane wraz z powstawaniem nowych serii maszyn cyfrowych.

Definicja intuicyjna: Kod źródłowy to zapis programu komputerowego w formie czytelnej dla człowieka umożliwiający jego modyfikację i rozwój.Job Control Language (JCL) - język opisu zadań, jest zbiorem wyrażeń (poleceń), które są przekazywane do systemu aby wykonać program podążając według pewnych instrukcji wyjściowych i wejściowych. Takie wyrażenia przekazują systemowi, gdzie znajdują się odpowiednie wejścia i jak należy przetworzyć owo wejście (uruchomienie programu) i co z rezultatem działania programu. Job pozwala na wykonanie zadania (zadań) w tle pracy systemu.

Pierwszy system został opracowany dla modeli System-u 360 i oznaczony został jako DOS/360. Wraz z kolejnymi systemami, np. System 370, wprowadzane były kolejne jego wersje.

System ten w zasadzie stanowił rozszerzenie wcześniej eksploatowanych systemów:

  • BOS/360 (Basic Operating System) opracowany dla najmniejszych modeli z rodziny komputerów System 360,
  • TOS/360 (Tape Operating System) dla wersji systemów pozbawionych dysków magnetycznych.
  • Oprócz systemu DOS firma IBM wprowadziła system OS (Operating System, np. OS/360). Oba systemy wzajemnie się uzupełniały i każdy z nich miał swoje odrębna zastosowanie:

    System operacyjny (ang. Operating System, skrót OS) – oprogramowanie zarządzające systemem komputerowym, tworzące środowisko do uruchamiania i kontroli zadań użytkownika.Monitor komputerowy – ogólna nazwa jednego z urządzeń wyjścia do bezpośredniej komunikacji operatora z komputerem. Zadaniem monitora jest natychmiastowa wizualizacja wyników pracy komputera.
  • DOS – dla małych modeli, w instytucjach, gdzie nie przewidywano znaczącej rozbudowy systemu komputerowego,
  • OS – dla większych konfiguracji i tam gdzie planowano rozwój systemów informatycznych.
  • Ten zakres zastosowań był dość płynny i różnie stosowany.

    W obozie socjalistycznym, a w szczególności w krajach należących do RWPG, rozwój systemów informatycznych, to adaptacje istniejących ówcześnie rozwiązań do potrzeb i przede wszystkim możliwości znaczenie opóźnionego przemysłu. Dla komputerów Jednolitego Systemu wprowadzono wersję systemu DOS (i OS) oznaczoną DOS/JS (i odpowiednio OS/JS), tylko nieznacznie różniącą się od pierwowzoru.

    Terminal (ang. terminal – końcówka) to urządzenie pozwalające człowiekowi na pracę z komputerem lub systemem komputerowym. Terminal musi posiadać urządzenie wejściowe do wprowadzania instrukcji oraz urządzenie wyjściowe do przekazywania informacji operatorowi. Terminal jest stacją sieci komputerowej lub w systemie (np. w Internecie), służącą do wprowadzania lub odczytywania danych.Jednolity System Elektronicznych Maszyn Cyfrowych (JS EMC, Riad) – systemy komputerowe, opracowywane i produkowane przez kraje RWPG w latach 1970–1991.

    Funkcje systemu DOS można podzielić na:

  • zarządzanie pracą
  • zarządzanie wieloprogamowaniem
  • zarządzanie danymi
  • obsługa błędów systemu
  • rejestrowanie pracy systemu.
  • Zasadniczym elementem systemu był wolumin systemowy (dysk), na którym znajdowała się całość oprogramowania składającego się na system. Podzielone ono było na biblioteki zlokalizowane w jednym zbiorze bibliotecznym widzianym jako pojedynczy zbiór VTOC (tablica zawartości woluminu). Biblioteki:

    Tryb wsadowy, przetwarzanie wsadowe – wykonywanie serii zadań (programów) przez komputer. Zazwyczaj kolejne zadania są ze sobą powiązane: dane wyjściowe jednego programu przekazywane są kolejnemu programowi, któremu służą jako dane wejściowe itd.Biblioteka uruchomieniowa (ang.) runtime library - zestaw funkcji wyłączonych w czasie kompilacji kodu programu do biblioteki programistycznej, łączonych w czasie kompilacji kodu programu do pliku uruchomieniowego (np. .exe) i wykorzystywanych w trakcie działania (ang. runtime) danego programu komputerowego. Biblioteki stosuje się w celu standaryzacji, funkcjonalnej powtarzalności i efektywności działania systemu. Można kompilować kody programów bez linkowania do bibliotek uruchomieniowych, lecz wtedy tak skompilowane programy zajmowałyby znacznie więcej pamięci.
  • biblioteka faz: przechowywała moduły ładowalne
  • biblioteka modułów wynikowych
  • biblioteka modułów źródłowych.
  • Do obsługi bibliotek przeznaczony był program MAINT.

    Pamięć w systemie podzielna była następująco:

  • nadzorca
  • jądro systemu
  • bloki sterujące
  • obszar ładowania procedur nierezydentnych
  • obszar przeznaczony dla programów użytkowych (max. 3 strefy)
  • warstwa drugoplanowa BG
  • warstwa pierwszoplanowa F2
  • warstwa pierwszoplanowa F1.
  • Jak wynika z powyższego podziału obszaru przeznaczonego dla programów użytkowych, system umożliwiał przetwarzanie maksymalnie do trzech procesów (po 1 w każdej ze stref).

    IBM (ang. International Business Machines Corporation; potocznie zwany Big Blue, NYSE: IBM) – jeden z najstarszych koncernów informatycznych.

    Praca w systemie odbywać się mogła w 2 trybach:

  • tryb przetwarzania wsadowego
  • tryb przetwarzania pojedynczych programów.
  • Sterowanie pracą dokonywało się za pomocą języka JCL (Job Control Language), przy czym w trybie 2 zestaw poleceń i fraz był ograniczony oraz dotyczył pojedynczego programu uruchomionego z końcówki operatorskiej (np. terminala = klawiatura+ monitor).

    Programy użytkowe w systemie DOS składały się z faz. Kolejne fazy były ładowane do pamięci po zakończeniu poprzedniej fazy. Taka organizacja wynikała z ograniczonych zasobów pamięci komputera. System nie obsługiwał zarządzania katalogami i zbiorami na woluminach. Operator musiał określać miejsce (adres) i rozmiar zakładanego zbioru. Oprogramowanie odpowiadające za zarządzanie danymi w systemie to IOCS (Input Output Control System) podzielone na fizyczny IOCS (Physical – PIOCS) i logiczny IOCS (Logical – LIOCS).





    Reklama