Czytanie (liturgia)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czytanie – w chrześcijaństwie, akt publicznego czytania Pisma Świętego, stanowiący m.in. część liturgii oraz niektórych innych uroczystości religijnych. Czytania są stałym elementem katolickiej Mszy świętej, prawosławnej Boskiej liturgii oraz protestanckich nabożeństw. W zależności od wyznania występują następujące tradycje wyboru czytań:

Kerygmat (z gr. κήρυγμα, ogłoszenie, proklamacja; κῆρυξ /keryks/ herold; κηρύσσω głoszę, krzyczę) – głoszenie podstawowych prawd Ewangelii, nauczanie apostolskie. Do dziś dnia jest ono wspólne dla wszystkich wyznań i nurtów chrześcijaństwa.Chrześcijaństwo, chrystianizm (gr. Χριστιανισμóς, łac. Christianitas) – monoteistyczna religia objawienia, bazująca na nauczaniu Jezusa Chrystusa zawartym w kanonicznych ewangeliach. Jej wyznawcy uznają w nim obiecanego Mesjasza i Zbawiciela, który ustanowił Królestwo Boże poprzez swoje Zmartwychwstanie. Kanon wiary chrześcijańskiej został spisany w Nowym Testamencie i przekazywany jest przez Kościoły.
  • Lecto selecta – czytania ustalane są według lekcjonarza, w którym poszczególnym okresom liturgicznym przypisano wybrane fragmenty Biblii; zazwyczaj, zgodnie z tradycją pochodzącą z Kościoła rzymskiego z V wieku, podczas liturgii występują zazwyczaj dwa czytania: ze Starego Testamentu lub z pism apostolskich oraz z Ewangelii. Na nich oparta zostaje homilia. Tradycja ta obowiązuje w Kościołach katolickich i prawosławnych, a spośród protestanckich, w luterańskich, anglikańskich, metodystycznych oraz niektórych reformowanych.
  • Lectio continua – czytania podczas nabożeństw obejmują kolejne rozdziały danych ksiąg Biblii, co w zamyśle ma umożliwić wiernym poznanie całego Słowa Bożego. Tradycja ta, wywodząca się z kalwińskiego nurtu reformacji, charakterystyczna jest przede wszystkim dla kościołów wywodzących się z tego pnia, m.in. prezbiteriańskich i baptystycznych. Kazania, będące kulminacyjną częścią każdego nabożeństwa, oparte są zawsze na kolejnych czytaniach, tworząc tygodniowe serie, podczas których pastor wyjaśnia kolejne rozdziały Biblii, przedstawiając na początku tło historyczne, następnie elementy teologii, by w końcu skupić się na zastosowaniu pastoralnym. Podczas nabożeństwa czytane są zazwyczaj dwa czytania: pierwsze ze Starego Testamentu i drugie – Nowego Testamentu, zgodnie z tradycją pochodzącą z liturgii św. Justyna Męczennika z II wieku. Zwykle każde czytanie obejmuje jeden rozdział, w sytuacji, gdy jest on krótki – dwa.
  • w wielu Kościołach ewangelikalnych i zielonoświątkowych, kazania oparte są na wybieranych przez pastora fragmentach i często nie mają na celu systematycznego wykładu Pisma, lecz raczej nawiązują do kerygmatu lub wybranych prawd wiary. Z tego względu, wiele spośród tych kościołów nie stosuje się do reformowanej zasady lectio continua, a samo czytanie ograniczone bywa wyłącznie do krótkiego tekstu kazalnego, których wybór nie jest w żaden sposób usystematyzowany.
  • Katolicyzm[ | edytuj kod]

    W czasie niedzielnej lub świątecznej Mszy występują w ramach liturgii słowa dwa czytania i Ewangelia: pierwsze pochodzi ze Starego Testamentu lub Dziejów Apostolskich, a treść w nim zawarta powinna mieć bezpośredni lub pośredni związek z Ewangelią w celu podkreślenia ciągłości Starego i Nowego Testamentu. Drugie czytanie nie ma tak silnego związku z Ewangelią i pochodzi z Nowego Testamentu – listów apostolskich lub Apokalipsy. Ewangelia, w zależności od roku odczytywana jest z poszczególnych ksiąg Ewangelii. W Wielką Sobotę odczytywane jest osiem czytań i Ewangelia. W dni powszednie czytane jest czytanie ze Starego Testamentu i Ewangelia. Czytania niedzielne powtarzają się w trzyletnim cyklu (A, B, C), natomiast czytania w dni powszednie według cyklu: rok nieparzysty – I, a rok parzysty – II.

    Ewangelikalizm, chrześcijaństwo ewangelikalne, pot. chrześcijaństwo ewangeliczne – jest nurtem pobożnościowym w protestantyzmie, opartym na specyficznej duchowości. W większości protestantyzm ewangelikalny jest nurtem konserwatywnym i sprzeciwia się tendencjom liberalnego chrześcijaństwa, które zaznaczają się w głównym nurcie protestantyzmu. Powstał na gruncie purytanizmu, ortodoksji protestanckiej i pietyzmu. Niektóre jego elementy pobożnościowe w 2. połowie XX wieku przyjęły się także poza protestantyzmem.Pentekostalizm (ruch zielonoświątkowy) – odłam chrześcijaństwa wyrosły i zakorzeniony w ewangelikalnym protestantyzmie.

    Przypisy[ | edytuj kod]

    1. ks. Peter J. Wallace: Worship: The Heavenly Pattern (ang.). [dostęp 2011-04-10].
    2. Of Public Reading of the Holy Scriptures. W: Directory for the Public Worship of God. Edynburg: Parlament Królestwa Szkocji, 1645-02-06. [dostęp 2011-04-10]. (ang.)

    Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Pismo Święte w mszalnej liturgii Słowa Bożego i jego rozmieszczenie w roku liturgicznym
  • "Niedziela" – Jedyny w Polsce dynamiczny serwis internetowy z liturgią (czytania, kolory szat itd.)
  • Podobieństwa i różnice pomiędzy Nabożeństwem Głównym Kościoła Luterańskiego a Mszą Świętą Kościoła Katolickiego
  • Czytania na każdy dzień
  • Liturgia na dziś




  • Warto wiedzieć że... beta

    Protestantyzm – jedna z głównych gałęzi chrześcijaństwa, obok katolicyzmu i prawosławia, na którą składają się wyznania religijne powstałe na skutek ruchów reformacyjnych wewnątrz Kościoła rzymskokatolickiego rozpoczętych wystąpieniem Marcina Lutra w XVI wieku oraz ruchów przebudzeniowych w łonie macierzystych wyznań protestanckich w kolejnych stuleciach.
    Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.
    Anglikanizm – jedna z gałęzi chrześcijaństwa, która powstała w Anglii w XVI wieku. Anglikanizm w części wywodzi się z tradycji protestanckiej, jednak w dużym stopniu zachował teologiczną więź z katolicyzmem.
    Nabożeństwo – forma modlitewnego zgromadzenia wiernych danego wyznania. Sens teologiczny nabożeństwa w protestantyzmie i katolicyzmie jest odmienny.
    <|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>
    Nabożeństwo główne – w protestantyzmie nie jest powtórzeniem zbawczych wydarzeń z życia Jezusa Chrystusa – jego śmierci i zmartwychwstania – lecz ich wspominaniem przez głoszenie Słowa Bożego. Podczas Wieczerzy Pańskiej rozdawane wiernym są zwykły chleb i wino, jako symbole męki Pańskiej (memorializm), nie ma to jednak nic wspólnego z katolicką mszą, podczas której składana jest bezkrwawa ofiara i zachodzi przeistoczenie. Wyjątkiem są nabożeństwa luterańskie, podczas których ma miejsce konsekracja chleba i wina, poprzez którą Jezus Chrystus staje się realnie obecny w Chlebie i Winie (konsubstancjacja).
    Święty Justyn, Justyn Filozof, Justyn Męczennik, gr. Ἰουστῖνος ὁ Μάρτυρ, łac. Iustinus philosophus, cs. Muczenik Iustin Fiłosof (ur. ok. 100 we Flawii Neapolis w Palestynie, zm. ścięty mieczem między 163 a 167 w Rzymie) – filozof i apologeta tworzący w języku greckim. Wyznawał poglądy millenarystyczne. Zaliczony został do najstarszych pisarzy starochrześcijańskich, męczennik, święty Kościoła katolickiego i prawosławnego.

    Reklama