Czindezaur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czindezaur (Chindesaurus) – rodzaj dinozaura gadziomiednicznego należący prawdopodobnie do rodziny herrerazaurów (Herrerasauridae). Żył w późnym triasie na obecnych terenach Ameryki Północnej. Został opisany w 1995 roku przez Roberta Longa i Philipa Murry'ego w oparciu o niekompletny szkielet pochodzący z datowanych na późny trias osadów formacji Chinle na terenie Parku Narodowego Skamieniałego Lasu. Spośród innych herrerazaurów wyróżnia go budowa kości skokowej. Long i Murry do rodzaju Chindesaurus przypisali również inne skamieniałości poza holotypem, jednak Heckert i Lucas (1998) nie zgodzili się z tym, wskazując, że u żadnego osobnika oprócz holotypu kość skokowa nie zachowała się w stopniu wystarczającym, by można go było zaliczyć do tego rodzaju. Czindezaur był średniej wielkości przedstawicielem herrerazaurów – osiągał prawdopodobnie około 3–4 m długości. W 2004 roku Max Langer potwierdził przynależność czindezaura do dinozaurów gadziomiednicznych. Wskazał na zaawansowane cechy Herrerasauridae nieobecne u czindezaura i spekulował, że może on być przedstawicielem grupy Herrerasauria nienależącym do Herrerasauridae. Langer uznał jednak, że czindezaura najlepiej uznać za Saurischia incertae sedis, choć nie wykluczył, że jest on zaawansowanym przedstawicielem którejś z głównych grup dinozaurów gadziomiednicznych – herrerazaurów, teropodów lub zauropodomorfów. Analiza filogenetyczna przeprowadzona w 2009 roku przez Sterlinga Nesbitta i współpracowników wsparła jednak hipotezę o przynależności czindezaura do Herrerasauridae.

Filogeneza (gr. φυλη – gatunek, ród i γενεσις – pochodzenie) – droga rozwoju rodowego, pochodzenie i zmiany ewolucyjne grupy organizmów, zwykle gatunków. Termin wprowadzony w 1866 roku przez Ernsta Haeckla w Generelle Morphologie der Organismen.Kość skokowa (talus, astragalus) – kość stępu (tarsus), na której opiera się u góry piszczel (tibia), u dołu łącząca się z kością piętową, po bokach z kostkami goleni, a z przodu z kością łódkowatą. Ze względu na połączenia pomiędzy tymi kośćmi kość skokowa przekazuje całą wagę ciała na stopę.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Robert A. Long, Philip A. Murry: Late Triassic (Carnian and Norian) Tetrapods from the Southwestern United States. W: New Mexico Museum of Natural History and Science, Bulletin 4. 1995, s. 1–254.
  2. Andrew B. Heckert, Spencer G. Lucas. Global correlation or the Triassic theropod record. „Gaia”. 15, s. 63–74, 1998 (ang.). 
  3. Max C. Langer: Basal Saurischia. W: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (red.): The Dinosauria. Wyd. drugie. Berkeley: University of California Press, 2004, s. 25–46. ISBN 0-520-24209-2.
  4. Sterling J. Nesbitt, Nathan D. Smith, Randall B. Irmis, Alan H. Turner, Alex Downs i Mark A. Norell. A Complete Skeleton of a Late Triassic Saurischian and the Early Evolution of Dinosaurs. „Science”. 326 (5959), s. 1530–1533, 2009. DOI: 10.1126/science.1180350 (ang.). 
Alfabetyczna lista polskich nazw rodzajowych zwierząt uznawanych obecnie za dinozaury (z wyjątkiem ptaków). W przypadku braku polskiej nazwy dinozaur jest tu wymieniony pod nazwą systematyczną.Sterling J. Nesbitt (ur. 25 marca 1982 w Mesie) – amerykański paleontolog specjalizujący się w badaniu wczesnych archozaurów. Nesbitt urodził się i wychował w Mesie w stanie Arizona. W okolicy znajdują się liczne tereny obfitujące w skamieniałości, więc Nesbitt w młodym wieku zaczął prowadzić poszukiwania szczątków wymarłych zwierząt. Mając 15 lat odnalazł ciosy i kości nogi mamuta. Na studiach na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley pod kierunkiem Kevina Padiana wypreparował i opisał szkielet środkowotriasowego archozaura z rodzaju Arizonasaurus, co było jego pracą magisterską. W 2009 roku doktoryzował się na Columbia University, a obecnie (2010) pracuje w Jackson School of Geosciences, będącej częścią University of Texas at Austin. Nesbitt opisał kilka gatunków dinozaurów, takich jak Kol ghuva, Limusaurus inextricabilis i Tawa hallae, a także bazalne dinozauromorfy dromomerona i Asilisaurus.




Warto wiedzieć że... beta

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.
Dinozaury (Dinosauria – z stgr. δεινός deinos – straszny, potężny + σαῦρος sauros – jaszczur) – grupa archozaurów (gadów naczelnych), które zdominowały ziemskie ekosystemy na ponad 160 mln lat, pojawiając się w środkowym triasie. Pod koniec okresu kredy, około 65,5 mln lat temu, katastrofalne wymieranie skończyło ich dominację na lądzie na wszystkich kontynentach. Jedna grupa dinozaurów przeżyła do dnia dzisiejszego: większość taksonomów uważa, że współczesne ptaki są dinozaurami z grupy teropodów. Dinosauria obejmuje dwa rzędy: Saurischia (gadziomiedniczne) oraz Ornithischia (ptasiomiedniczne).
Rodzaj (łac. genus, l.mn. genera) – podstawowa, obowiązkowa kategoria systematyczna obejmująca gatunek lub monofiletyczną grupę gatunków wyróżnionych na podstawie jednej lub więcej cech taksonomicznych. Nazwą rodzaj określany jest też każdy takson w randze rodzaju.
Teropody (Theropoda) – podrząd dinozaurów z rzędu dinozaurów gadziomiednicznych (Saurischia); nazwa ("theropod") oznacza "stopa bestii".
Park Narodowy Skamieniałego Lasu (ang. Petrified Forest National Park) to park narodowy położony w Stanach Zjednoczonych, w stanie Arizona. Nazwa parku pochodzi od licznych egzemplarzy skrzemieniałego drewna jakie występują na jego obszarze.
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Incertæ sedis (łac. o niepewnej pozycji) – termin używany w taksonomii do określenia jednostki taksonomicznej, której szersze pokrewieństwo jest nieznane lub niezdefiniowane. Czasami stosowane jest też określenie sedis mutabilis.

Reklama