Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego, w skrócie Czerwone Harcerstwo – działająca w latach 1926-1939 lewicowa organizacja młodzieżowa, częściowo stosująca metody organizacji harcerskiej, organizowała działalność kulturalną i sportową, nastawiona antyklerykalnie, zwalczająca antysemityzm.

Łowicz – miasto, gmina miejska w województwie łódzkim, w powiecie łowickim (siedziba władz powiatu) nad rzeką Bzurą, na północnym skraju Równiny Łowicko-Błońskiej. Był miastem duchownym.Harcerstwo – polski ruch społeczny i wychowawczy dzieci i młodzieży wzorowany (w momencie powstania) na skautingu brytyjskim, oparty na służbie, samodoskonaleniu (pracy nad sobą) i braterstwie. Zasady postępowania harcerza wyznacza Przyrzeczenie Harcerskie i Prawo Harcerskie. Zasady postępowania zucha wyznacza Obietnica zucha i Prawo zucha.

Organizacja powstała z inicjatywy Organizacji Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (TUR). Czerwone Harcerstwo zrzeszało chłopców i dziewczęta od 12. do 16. roku życia, następnie wychowankowie przechodzili do Organizacji Młodzieżowej TUR, PPS lub innych organizacji związkowych, bądź politycznych. Organizacja miała na celu wychowanie młodzieży w duchu socjalizmu i równości społecznej.

Okupacja wojenna (łac. occupatio bellica) – czasowe zajęcie przez siły zbrojne państwa prowadzącego wojnę całości lub części terytorium państwa nieprzyjacielskiego i wprowadzenie tam swojej władzy.Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.

Członkowie organizacji brali udział w akcjach politycznych lewicy (m.in. na rzecz Czerwonej Hiszpanii). Współpracowali z Robotniczym Towarzystwem Przyjaciół Dzieci i żydowską organizacją dziecięcą Skiff. Czerwone Harcerstwo działało głównie w środowiskach robotniczych. Stosowało metody wychowawczo-oświatowe wzorowane na ZHP, lecz mocno odbiegało od skautowego pierwowzoru. Działacze czerwonoharcerscy stawiali sobie za cel wychowanie młodzieży w duch ideałów proletariackich. Starano się wyrobić u młodzieży poszanowanie dla praw człowieka, gotowość służenia interesom klas uciskanych, poczucie sprawiedliwości, chęć niesienia pomocy słabszym oraz klasową solidarność i własną sprawność fizyczną.

Lewica – określa różne partie polityczne, w zależności od podziału sceny politycznej w danym kraju. Zwyczajowo określenie to stosuje się do sił politycznych dążących do zmian polityczno-ustrojowych, społecznych i gospodarczych, przeciwstawiających się tzw. tradycyjnemu porządkowi społecznemu, przeciwne prawicy. Głównym założeniem lewicy jest dążenie do wolności, równości i sprawiedliwości społecznej.Organizacja Młodzieży Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego (OMTUR) - socjalistyczna organizacja młodzieży związana z PPS, istniejąca od 1926 do 1936 oraz od 1945 do 1948.

Zawołaniem „Czerwonych Harcerzy” było hasło „Bądź Gotów” (zamiast Czuwaj!), przypominające o konieczności stałej gotowości do walki o sprawę proletariatu.

Historia[ | edytuj kod]

III Ogólnokrajowa Konferencja Czerwonego Harcerstwa w Warszawie, w siedzibie Związku Zawodowego Kolejarzy w maju 1931. W drugim rzędzie siedzą od lewej: Somerfeld, Jan Janiak, Zygmunt Piotrowski, Tomasz Arciszewski, Kazimierz Czapiński, Wanda Pożaryska, Stanisław Dubois, Olga Boguszówna, Kazimierz Wojciechowski, Józef Żarnowiecki

Pierwsze próby założenia robotniczych organizacji wychowawczych powstawały w Galicji pod wpływem socjalistów austriackich (m.in. twórcy socjalistycznego skautingu/ruchu sokolego – Otto Kanitza). Pod auspicjami Uniwersytetu Ludowego im. Adama Mickiewicza w Krakowie, powstało w 1913 socjalistyczne Towarzystwo Przyjaciół Dzieci oraz przy Związku Strzeleckim zawiązała się organizacja „Czerwonych Skautów” wspierana przez posła PPSD Zygmunta Klemensiewicza Początkowo działania na rzecz młodzieży realizowane były wewnątrz ZHP. Z inicjatywy Adama Ciołkosza w 1921 powstał lewicowo-demokratyczny ruch Wolnego Harcerstwa. Ruch ten, wskutek radykalizmu części działaczy o poglądach komunistycznych, oraz wrogiej postawie kierownictwa Związku, zaczął się autonomizować z ZHP. Działacze socjalistyczni przeciwni takiemu postępowaniu opuścili go w 1923 zaś ruch po przekształceniu w Zjednoczenie Wolnego Harcerstwa został rozwiązany przez władze w 1924. Działania ruchu były jedną z podstaw przyszłej organizacji czerwonych harcerzy.

Polska Partia Socjalistyczna (PPS) – polska partia polityczna o charakterze niepodległościowym, socjalistycznym i pracowniczym (klasyfikowana w grupie partii lewicowych), założona w listopadzie 1892 podczas tzw. zjazdu paryskiego jako Związek Zagraniczny Socjalistów Polskich, jedna z najważniejszych w Polsce sił politycznych aż do 1948. W czasach PRL jako samodzielna partia działała jedynie na emigracji.Prawa człowieka – koncepcja, według której każdemu człowiekowi przysługują pewne prawa, których źródłem obowiązywania jest przyrodzona godność ludzka. Prawa te mają charakter:

Rozwój ruchu socjalistycznego na rzecz dzieci i młodzieży w Europie (w 1921 powstała Międzynarodówka Wychowania Socjalistycznego), spowodował zainteresowanie utworzeniem takiej organizacji w Polsce. Działania wzorowano na myśli austriackiego pedagoga i socjalisty Antona Tesarka i organizacji”Rote Falken” z Austrii.

Zalążki Czerwonego Harcerstwa powstały podczas pierwszego zjazdu OM TUR odbywającego się w dniach 31 stycznia-2 lutego 1926. Na zjeździe tym przyjęto uchwałę o utworzeniu organizacji harcerskiej, w oparciu o instruktorów, którzy opuścili ZHP z przyczyn ideowych. Należał do nich Stanisław Dubois (który opuścił ZHP w 1919 jako 18-latek), który od czerwca 1926 został kierownikiem Referatu Harcerskiego KC OM TUR. Pierwsze gromady powstają wiosną 1926 w Warszawie. KC OM TUR nadaje im nazwę „Robotniczych Gromad Harcerskich”. W 1927 „Czerwone Harcerstwo” przyjmuje własne stopnie, sprawności, mundury, Prawo Harcerskie i zawołanie „Bądź gotów!”, prowadzi swą działalność pod opieką organizacji młodzieżowej TUR. W lipcu 1929 z uwagi na rozbudowę organizacji powołano Referat Harcerski przy Komitecie Centralnym OM TUR. W grudniu 1927 odbyła się pierwsza konferencja komendantów 30 gromad.

Zygmunt Gabryel Klemensiewicz (pseudonim literacki Alfred Górecki; ur. 23 marca 1874 w Komańczy, zm. 8 sierpnia 1948 w Krakowie) – lekarz, polityk, działacz społeczny, publicysta, filatelista i bibliofil, poseł do Rady Państwa w Wiedniu i do Sejmu Ustawodawczego, senator II RP.Polska Partia Socjalno-Demokratyczna Galicji i Śląska Cieszyńskiego, do 1897 Galicyjska Partia Socjaldemokratyczna, zwana też Socjaldemokratyczną Partią Galicji – legalna partia socjalistyczna, utworzona w 1892 we Lwowie. Formalnie stanowiła krajową organizację Socjaldemokratycznej Partii Austrii, choć w rzeczywistości powiązania z nią były luźne. W 1919 połączyła się z partiami innych zaborów w jednolitą Polską Partię Socjalistyczną.

W dniach 17 i 18 maja 1931 w trakcie III ogólnokrajowej Konferencji Czerwonego Harcerstwa organizacja wydzieliła się jako organizacja autonomiczna w ramach TUR, dynamicznie rozwijając się na terenie największych miast: Warszawy, Łodzi i Gdyni, działając głównie w środowiskach robotniczych.

W 1933 Czerwone Harcerstwo przystąpiło do Międzynarodówki Wychowania Socjalistycznego. W 1938 liczyło ok. 4-6 tys. członków skupionych w 185 gromadach. Organem prasowym Czerwonego Harcerstwa był miesięcznik „Gromada”. Cenzura państwowa często konfiskowała artykuły lub nawet całe numery (np. w 1933 numer poświęcony uroczystościom 1 maja). Czerwone Harcerstwo, nie korzystało z żadnych przywilejów dostępnych organizacjom popieranym przez Państwo, jak np. ZHP (np. zniżek przy przejazdach koleją), a leśnictwa nie pozwalały obozować na państwowych terenach. Także Naczelnictwo ZHP starało się (za „endeckiego” Naczelnictwa) wpłynąć na władze państwowe w celu ograniczenia swobody działania Czerwonego Harcerstwa, szczególnie w okresie podszywania się gromad CH TUR pod drużyny harcerskie.

Towarzystwo Uniwersytetu Robotniczego (TUR) – socjalistyczna organizacja oświatowo-kulturalna, działająca od 1923 do 1948 roku.Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.

Podczas okupacji niemieckiej członkowie Czerwonego Harcerstwa TUR działali w organizacjach konspiracyjnych związanych z ruchem socjalistycznym, lecz wrzesień 1939 przyjmuje się za koniec istnienia organizacji. Pod koniec października 1939 odbyło się spotkanie części członków Rady Głównej i gromad warszawskich ze Stanisławem Dubois, w trakcie którego podjęto decyzję o rozpoczęciu działalności konspiracyjnej. Na bazie Czerwonego Harcerstwa w Warszawie powstała grupa konspiracyjna, która później przekształciła się w grupę „Barykada Wolności”. Część Czerwonych Harcerzy m.in. Krystyna Lichaczewska, Józef Deptuła z Rady Głównej CzH wstąpiła w szeregi PPS-WRN

Piotrków Trybunalski – miasto na prawach powiatu w centralnej Polsce, położone na zachodzie Równiny Piotrkowskiej. Drugie pod względem wielkości miasto w województwie łódzkim i 47. w Polsce. Był miastem królewskim.II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.

We Lwowie w trakcie wojny od kwietnia 1943 istniała w porozumieniu z PPS w konspiracji komórka Czerwonego Harcerstwa organizowana przez phm Halinę Jacuńską „Wandę” i Jerzego Fiederera „Kubę”. Komórka zrzeszała 80 chłopców i dziewcząt stawiając sobie za cel opiekę nad dziećmi z rodzi robotniczych. Była to prawdopodobnie jedyna taka komórka w Polsce .

Sprawiedliwość – "uczciwe, prawe postępowanie". Jedno z podstawowych pojęć etycznych i prawnych, oznaczające cechę przypisywaną jednostkom (osoba sprawiedliwa), działaniom (sprawiedliwe postępowanie) czy instytucjom społecznym (sprawiedliwe prawa, sprawiedliwy ustrój, sprawiedliwy wyrok), wiązaną najczęściej z odpowiednim rozdziałem dóbr lub bezstronnością.Skauting (ang. scouting) – ruch społeczny i pedagogiczny, sformalizowany później w szeregu organizacji młodzieżowych w wielu krajach, który został zapoczątkowany na przełomie XIX i XX w. w Anglii przez Roberta Baden-Powella i Ernesta Thompson Setona w USA. W Polsce jego prekursorem był Andrzej Małkowski, uważany za twórcę harcerstwa – polskiej odmiany skautingu.

Po II wojnie światowej jak wynika z niektórych relacji po wojnie były próby wznowienia działalności, lecz podjęto decyzję aby członkowie Czerwonego Harcerstwa włączyli się do pracy w ZHP.

Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Tomasz Stefan Arciszewski, pseudonim Antoni, Ludwik, Marcin, Siłacz, Stanisław, Szymon (ur. 14 listopada 1877 w Sierzchowach, zm. 20 listopada 1955 w Londynie) – polski działacz socjalistyczny, polityk Polskiej Partii Socjalistycznej. Jeden z przywódców Organizacji Bojowej PPS. Minister w Tymczasowym Rządzie Ludowym Republiki Polskiej oraz rządzie ludowym Jędrzeja Moraczewskiego. Poseł na Sejm od 1919 do 1935. Lider podziemnej PPS–WRN. Premier RP na uchodźstwie w latach 1944–1947.
Kazimierz Czapiński (ur. 18 listopada 1882 w Mińsku, zm. w przed 13 lipca 1941 w KL Auschwitz) – jeden z czołowych działaczy PPS z okresu przedwojennego, uważany za największego erudytę na lewicy, publicysta, poseł na Sejm II RP (Ustawodawczy oraz II i III kadencji).
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Zygmunt Kazimierz Piotrowski (ur. 6 lutego 1891 w Tuchowie, zm. 1940) – polski działacz polityczny i społeczny, poseł na Sejm II RP I, II i III kadencji. Jeden z głównych organizatorów Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego. Zamordowany przez NKWD.
Eugeniusz Konopacki ps. Trzaska, Gustaw (ur. 11 stycznia 1906 w majatku Werba, pow. Włodzimierz Wołyński, zm. 1954 w Warszawie) – artylerzysta, żołnierz Armii Krajowej, harcmistrz. Podczas okupacji, od 1943, komendant Szkoły Podchorążych Rezerwy Piechoty "Agricola".
Sosnowiec – miasto na prawach powiatu na południu Polski, w Zagłębiu Dąbrowskim, w województwie śląskim. Położone na Wyżynie Śląskiej, stanowiącej część Wyżyny Śląsko-Krakowskiej, nad 3 rzekami: Czarną Przemszą, Białą Przemszą i Brynicą. Znajduje się we wschodniej części Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (GOP).
Henryk Jędrzejewski ps. Henryk Leśniewski, Socjusz (ur. 22 lipca 1906 w Warszawie, zm. 20 grudnia 1964 tamże) – działacz socjalistyczny i związkowy. W czasie wojny w w PPS-WRN. Organizator Czerwonego Harcerstwa TUR oraz sportu robotniczego.

Reklama