Czechowice-Dziedzice

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czechowice-Dziedzice (niem. Czechowitz-Dzieditz, Czechowitz-Dziedzitz; do 21 listopada 1958 Czechowice) – miasto w południowej Polsce, w województwie śląskim, w powiecie bielskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Czechowice-Dziedzice; miasto leży na Śląsku Cieszyńskim w aglomeracji bielskiej.

Katowice – dworzec kolejowy oraz największa i najważniejsza stacja kolejowa Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego mieszcząca się przy placu Wilhelma Szewczyka w ścisłym śródmieściu Katowic.Towarzystwo Jezusowe, SJ (łac. Societas Iesu, SI), jezuici – męski papieski zakon apostolski Kościoła katolickiego, zatwierdzony przez papieża Pawła III 27 września 1540. Towarzystwo Jezusowe zostało założone w głównej mierze do walki z reformacją, by bronić i rozszerzać wiarę oraz naukę Kościoła katolickiego, przede wszystkim przez publiczne nauczanie, ćwiczenia duchowe, edukację i udzielanie sakramentów.

Miasto powstało w 1951 (de facto w 1941) pod nazwą Czechowice (do 1958) z połączenia wsi Czechowice i wsi Dziedzice, których historia sięga średniowiecza. Dziedzice od końca XIX w. rozwijały się też jako węzeł kolejowy oraz ośrodek przemysłu. Współcześnie oprócz Czechowic i Dziedzic częściami miasta są m.in. Lipowiec, Ochodza, Olszyna, Renardowice, Żebracz i kilka mniejszych osiedli.

Królestwo Galicji i Lodomerii wraz z Wielkim Księstwem Krakowskim i Księstwami Oświęcimia i Zatoru (niem. Königreich Galizien und Lodomerien mit dem Großherzogtum Krakau und den Herzogtümern Auschwitz und Zator; ukr. Королівство Галичини та Володимирії з великим князівством Краківським і князівствами Освенціма і Затору) – państwo (w praktyce prowincja i kraj koronny) na terytorium Galicji, w latach 1772-1918 wchodzące w skład Monarchii Habsburgów, Cesarstwa Austriackiego i Austro-Węgier. Kraina historyczna na wschodzie Europy Środkowej, obecnie w granicach Polski i Ukrainy.Gmina Czechowice-Dziedzice – – gmina miejsko-wiejska w województwie śląskim, w powiecie bielskim. W latach 1975-1998 gmina położona była w województwie katowickim.

Czechowice-Dziedzice stanowią ośrodek przemysłowy z kopalnią węgla kamiennego, walcownią metali, fabryką sprzętu elektrotechnicznego oraz rafinerią. W roku 2020 zlikwidowano fabrykę zapałek, która działała od roku 1919. Była to ostatnia polska czynna fabryka zapałek.

Według danych z 2017 r. miasto miało 35 631 mieszkańców. Pod względem liczby ludności jest to trzecie największe miasto w Polsce niebędące siedzibą powiatu (po Rumi i Knurowie) oraz największe miasto niepowiatowe na terytorium gminy miejsko-wiejskiej.

Bąk zwyczajny (Botaurus stellaris) – gatunek dużego wędrownego ptaka wodnego z rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkujący północną część Eurazji (podgatunek nominatywny) i Afrykę południową (B. s. capiensis). Zimuje na południu Eurazji i w Afryce. W Europie Zachodniej i Południowej gatunek osiadły. Przeloty w III - IV i IX - XI. W Polsce bardzo nielicznie lęgowy i nielicznie zimujący nad wodami śródlądowymi.Jezioro Goczałkowickie (Zbiornik Goczałkowicki) – zbiornik zaporowy na Wiśle utworzony w 1956 roku przez spiętrzenie wód rzecznych zaporą w Goczałkowicach-Zdroju w województwie śląskim. Powierzchnia maksymalna zbiornika wynosi 3200 ha, a pojemność całkowita około 168 mln m³. Długość zapory wynosi 2980 m. Jest to zbiornik retencyjny zaopatrujący w wodę część Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego. Oprócz zaopatrzenia w wodę pełni on także inne funkcje gospodarcze, np. przeciwpowodziowe, turystyczno-rekreacyjne.

Spis treści

  • 1 Geografia
  • 1.1 Położenie miasta
  • 1.2 Gmina
  • 1.3 Podział administracyjny
  • 1.4 Zasoby naturalne
  • 1.5 Ochrona przyrody
  • 2 Demografia
  • 3 Historia
  • 3.1 Do XIX wieku
  • 3.2 XIX wiek: Rozwój przemysłu
  • 3.3 II wojna światowa
  • 3.4 Dzieje powojenne
  • 4 Symbole miasta
  • 5 Architektura
  • 5.1 Obiekty zabytkowe
  • 5.2 Obiekty historyczne
  • 5.3 Pomniki
  • 5.4 Cmentarze
  • 6 Kultura
  • 6.1 Miejska Biblioteka Publiczna
  • 6.2 Miejski Dom Kultury
  • 6.3 Kina
  • 6.4 Imprezy cykliczne
  • 7 Prasa
  • 8 Edukacja
  • 9 Gospodarka
  • 9.1 Przemysł
  • 9.2 Handel
  • 10 Sport
  • 10.1 Obiekty sportowe
  • 10.2 Kluby sportowe
  • 11 Wspólnoty wyznaniowe
  • 12 Polityka
  • 12.1 Samorząd
  • 12.2 Miasta partnerskie
  • 13 Transport
  • 13.1 Komunikacja miejska
  • 13.2 Transport kolejowy
  • 13.3 Transport drogowy
  • 13.4 Transport lotniczy
  • 14 Ludzie związani z miastem
  • 14.1 Honorowi obywatele Czechowic-Dziedzic
  • 15 Przypisy
  • 16 Bibliografia
  • 17 Linki zewnętrzne
  • Geografia[ | edytuj kod]

    Położenie miasta[ | edytuj kod]

    Czechowice-Dziedzice leżą w południowej części województwa śląskiego, w północnej części powiatu bielskiego, we wschodniej części gminy Czechowice-Dziedzice. Miasto leży w historycznych granicach regionu Śląska Cieszyńskiego.

    Dziesięcina – podatek religijny w judaizmie i chrześcijaństwie. Obowiązkowe, świadczenie pieniężne lub rzeczowe w postaci dziesiątej części swojego dochodu na rzecz Kościoła, przeznaczone głównie na rzecz utrzymania duchowieństwa. Obecnie praktyka składania dziesięciny obecna jest tylko w niektórych kościołach protestanckich.Operacja wiślańsko-odrzańska – operacja zaczepna Armii Czerwonej w ramach ofensywy przeciwko wojskom hitlerowskich Niemiec, przeprowadzona od 12 stycznia 1945 roku z linii Wisły i zakończona w lutym na linii Odry.

    Miasto jest położone na lewym brzegu rzeki Białej przy jej ujściu do Wisły, w mezoregionie Dolina Górnej Wisły będącym częścią Kotliny Oświęcimskiej.

    Czechowice-Dziedzice graniczą:

  • od północy z Goczałkowicami-Zdrojem i Rudołtowicami
  • od wschodu z Kaniowem i Bestwiną
  • od zachodu z Ligotą, Zabrzegiem i Mazańcowicami.
  • od południa z Bielskiem-Białą
  • Gmina[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Czechowice-Dziedzice (gmina).

    Miejscowości gminy: miasto Czechowice-Dziedzice, Zabrzeg, Ligota, Bronów. Powierzchnia gminy: 66 km². Ludność gminy w 2011 r.: 43 920 mieszkańców (w tym 35 061 w mieście Czechowice-Dziedzice).

    Bączek zwyczajny, bączek (Ixobrychus minutus) – gatunek średniego ptaka brodzącego z rodziny czaplowatych (Ardeidae), zamieszkujący w zależności od podgatunku:Uzdrowisko – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem powstania miejscowości uzdrowiskowej jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.

    Podział administracyjny[ | edytuj kod]

    Osiedla Czechowic-Dziedzic

    W mieście Czechowice-Dziedzice wydzielono oficjalnie 9 osiedli, które stanowią jednostki pomocnicze gminy.

  • Barbara
  • Centrum
  • Czechowice Górne
  • Dziedzice
  • Lesisko
  • Południe
  • Północ
  • Renardowice
  • Tomaszówka
  • Mieszkańcy rozróżniają jednak inne dzielnice, takie jak: Manhattan, Żebracz (Kopalnia), Grabowice, Podkępie, Ochodza, Świerkowice, Kamionka.

    Zasoby naturalne[ | edytuj kod]

    Na terenie Czechowic-Dziedzic znajdują się złoża węgla kamiennego co spowodowało powstanie kopalni KWK Silesia. W pobliżu znajdują się również pokłady solanki, wykorzystywane dziś w uzdrowisku w Goczałkowicach.

    Górny Śląsk (łac. Silesia Superior, śl. Gůrny Ślůnsk, czes. Horní Slezsko, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.Prawo Polski protofeudalnej – tradycyjne, lokalne prawo słowiańskie wywodzące się jeszcze ze wspólnotowego okresu plemiennego i działające przy niewielkim zróżnicowaniu społecznym. W okresie tworzenia się państwowości polskiej prawo zwyczajowe zostało wzbogacone o tzw. prawo stanowione wprowadzane przez księcia i egzekwowane przez drużynę i urzędników przy udziale starszyzny.

    W pobliżu znajduje się również zapora na Wiśle tworząc sztuczny zbiornik wodnyZbiornik Goczałkowicki.

    Ochrona przyrody[ | edytuj kod]

    Na terenie gminy znajduje się rezerwat przyrody Rotuz i obszar Natura 2000 Dolina Górnej Wisły, której obszar w okresie lęgowym zasiedla co najmniej 1% populacji krajowej następujących gatunków ptaków: bączek, bąk, dzierzba czarnoczelna, mewa czarnogłowa, rybitwa białowąsa, rybitwa rzeczna, rybitwa czarna, szablodziób, ślepowron, cyranka, czernica, kokoszka, krakwa, krwawodziób, perkoz dwuczuby, płaskonos, sieweczka rzeczna, mewa śmieszka, zausznik. Na terenie gminy występuje też 9 pomników przyrody, w tym 8 drzew pojedynczych i 1 aleja złożona z lip drobnolistnych.

    Dokument – w uogólnionej definicji rzeczowe świadectwo jakiegoś zjawiska sporządzone w formie właściwej dla danego czasu i miejsca.Flaga Czechowic-Dziedzic została ustanowiona w 1999 roku, po raz pierwszy w historii miasta. Flagę stanowi płat tkaniny barwy błękitnej, z umieszczonym centralnie wizerunkiem herbowym: półorłem górnośląskim oraz postacią św. Andrzeja Boboli, patrona miasta. W podstawie flagi znajduje się czarny pas, symbolizujący pamięć ofiar pożaru rafinerii w 1971 oraz dwóch katastrof górniczych: z 1974 i 1979, łącznie w tych trzech tragediach zginęło 98 osób. Flaga jest zewnętrznym znakiem reprezentacyjnym, symbolizującym miasto jako gminę.

    Demografia[ | edytuj kod]


    Czechowice-Dziedzice liczące ponad 35 tys. mieszkańców plasują się na 22. miejscu pod tym względem wśród miast województwa śląskiego. Liczba ludności od lat 90. utrzymuje się stale na poziomie około 35 000 mieszkańców. Według danych z 2017 r., miasto miało 35 631 mieszkańców.

    Franciszek Maroń (ur. 28 marca 1904 w Kielczy, zm. 31 stycznia 1984 w Mysłowice-Brzęczkowicach) – ksiądz katolicki, historyk Kościoła na Górnym Śląsku.Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny Kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych oraz Towarzystwa Biblijnego w Polsce. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik „Chrześcijanin”. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp dr Marek Kamiński.

    W Czechowicach-Dziedzicach na 100 mężczyzn przypada 108 kobiet. W większości przedziałów wiekowych zauważalna jest większa liczba kobiet. Przewaga mężczyzn występuje w przedziale 15-39.

    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7]




    Warto wiedzieć że... beta

    Gmina miejsko-wiejska – gmina, w skład której wchodzi miasto oraz wsie. Siedzibą gminy miejsko-wiejskiej jest zazwyczaj miasto, jedynym wyjątkiem jest obecnie gmina Nowe Skalmierzyce, której siedziba mieści się we wsi Skalmierzyce.
    Habsburgowie – dynastia niemiecka (von Habsburg). Założycielem dynastii był Guntram Bogaty (X wiek). Nazwa rodziny wywodzi się od pierwszej posiadłości rodu, zamku Habsburg (od staro-wysoko-niemieckiego hab lub haw – przejście, przeprawa przez rzekę; legendarna etymologia od niem. Habichtsburg – Jastrzębi Zamek) położonego w kantonie Aargau w Szwajcarii. Przedstawiciele dynastii panowali m.in. w krajach niemieckich i włoskich, Świętym Cesarstwie Rzymskim, Czechach, Hiszpanii, Portugalii, Burgundii, na Węgrzech (a co za tym idzie także w Chorwacji) i w Siedmiogrodzie, w Niderlandach, na Śląsku oraz hiszpańskich i portugalskich koloniach w Azji i obu Amerykach. Dynastia w linii męskiej wygasła w 1740. Ostatnia z rodu Maria Teresa Habsburg wraz z mężem cesarzem Franciszkiem I Lotaryńskim założyła nową dynastię Habsbursko-Lotaryńską.
    Obozy w III Rzeszy – obozy i podobozy przeznaczone do przetrzymywania (w niektórych przypadkach także uśmiercania) ludzi kierowane przez SA, a później SS, policję lub Wehrmacht. Utworzone w latach 1933–1945 przez władze niemieckie. Obozy te, w liczbie przynajmniej 12 tysięcy, umiejscowione były na własnym terytorium III Rzeszy oraz na ziemiach państw okupowanych.
    Płaskonos zwyczajny, płaskonos (Anas clypeata) – gatunek średniego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae).
    E75 – oznaczenie trasy europejskiej bezpośredniej północ-południe, biegnącej z Vardø w Norwegii przez Finlandię, Polskę, Czechy, Słowację, Węgry, Serbię, Macedonię do miejscowości Sitía na Krecie w Grecji.
    Bogumin (czes. Bohumín, niem. Oderberg) – położone przy ujściu Olzy do Odry miasto na Śląsku Cieszyńskim w Czechach, w kraju morawsko-śląskim przy granicy z Polską.
    Krwawodziób, brodziec krwawodzioby (Tringa totanus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae).

    Reklama