Czasownik dwuprzechodni

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czasownik dwuprzechodni (ang. bitransitive verb, ditransitive verb) – w językach nominatywno-akuzatywnych czasownik wymagający dwóch dopełnień. Czasownik ten współtworzy zdanie wraz z podmiotem, dopełnieniem bliższym i dopełnieniem dalszym. W języku angielskim czasowniki dwuprzechodnie dają możliwość tworzenia strony biernej na dwa sposoby, np:

Podmiot – część zdania, która w zdaniu w stronie czynnej oznacza wykonawcę czynności wyrażonej orzeczeniem, obiekt podlegający procesowi wyrażonemu orzeczeniem lub znajdujący się w stanie wyrażonym orzeczeniem.Dopełnienie – część zdania oznaczająca pasywny przedmiot czynności wyrażonej orzeczeniem zdania w stronie czynnej. Odpowiada na pytania przypadków zależnych, czyli wszystkich z wyjątkiem mianownika i wołacza: kogo? czego? komu? czemu? co? z kim? z czym? o kim? o czym?
Strona czynna: Tom's father gives a ball to him. – Ojciec Toma daje mu piłkę. Strona bierna: Tom is given a ball by his father. – Tom dostaje piłkę od swojego ojca. A ball is given to Tom by his father. – Piłka jest dawana Tomowi przez jego ojca.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • czasownik przechodni
  • czasownik nieprzechodni
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Argument Marking in Ditransitive Alignment Types, Martin Haspelmath (2005).
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Madhav M. Deshpande, Ditransitive passive in Pāṇini, w: "Indo-Iranian Journal", vol. 34, 19–35, 1991.
  • Dopełnienie dalsze – dopełnienie, przy którego użyciu nie można przekształcić zdania ze strony czynnej na stronę bierną, tak aby dotychczasowe dopełnienie przejęło rolę podmiotu. Przy transformacji zdania do strony biernej dopełnienie dalsze nie zmienia swojej formy, np:Dopełnienie bliższe – dopełnienie stojące na pierwszej pozycji przy czasowniku, od którego można utworzyć stronę bierną. Przy zamianie ze strony czynnej na stronę bierną, staje się ono podmiotem mianownikowym zdania w stronie biernej.




    Warto wiedzieć że... beta

    Czasownik nieprzechodni – w językach nominatywno-akuzatywnych czasownik, który nie może mieć dopełnienia bliższego i w związku z tym nie tworzy strony biernej. Rodzajem czasownika nieprzechodniego jest czasownik inakuzatywny. Np. spać.
    Język nominatywno-akuzatywny (inaczej: nominatywny) – język charakteryzujący się tym, że do wyrażania agensa zdania przechodniego używa się mianownika (nominativus; stąd nazwa), do wyrażania pacjensa - biernika (accusativus), a podmiotu zdania nieprzechodniego - także mianownika. Ten typ jest najpowszechniejszy w językach świata, należą do niego wszystkie języki indoeuropejskie, w tym polski (choć polski używa czasami do wyrażenia pacjensa dopełniacza lub narzędnika).

    Reklama