Czarny Drin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Czarny Drin (mac. Црн Дрим – Crn Drim, alb. Drini i Zi) – rzeka w zachodniej Macedonii Północnej i północno-wschodniej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego. Długość – 177 km (56 km w Macedonii, 121 km w Albanii), powierzchnia zlewni – 11.967,5 km² (5254 km² w Macedonii, 6603,6 km² w Albanii, 109,9 km² w Grecji; łącznie ze zlewniami jezior Ochrydzkiego – 1205,5 km² i Prespa – 1046 km²), średni przepływ – 116 m³/s (w Kukës).

Szar Planina, Szarska Planina (serb. Šar Planina, serb. w cyrylicy i maced. Шар Планина, alb. Malet e Sharrit) – zrębowe pasmo górskie na Półwyspie Bałkańskim.Drin (alb. Drini, serb. Дрим – Drim) – rzeka w północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego. Długość – 285 km, powierzchnia zlewni – 11 756 km², średni przepływ – 352 m³/s.

Czarny Drin nie ma źródła – wypływa jako niewielka rzeka z północnego brzegu Jeziora Ochrydzkiego w mieście Struga, na wysokości 693 m n.p.m. Od 1962 odpływ jest regulowany i utrzymywany na poziomie 22 m³/s. Czarny Drin płynie na północny zachód między łańcuchami górskimi Jabłanica na zachodzie i Stogowo na wschodzie. Na odcinku macedońskim zasila trzy sztuczne zbiorniki wodne: Głoboczica, Szpilje i Debar, przy czym ten ostatni tworzy wspólnie ze swym największym dopływem – Radiką. Następnie Czarny Drin mija od zachodu miasto Debar i przecina granicę macedońsko-albańską.

Język albański (alb. Gjuha shqipe) – język indoeuropejski z grupy satem, którym posługuje się ok. 6,2 mln Albańczyków zamieszkujących Albanię (3,6 mln), Kosowo (1,7 mln), Macedonię (450 tys.), a także Włochy (Arboresze) i Grecję (Arwanici). W Albanii, Kosowie i Macedonii posiada on status języka urzędowego.Wapień – skała osadowa (chemogeniczna lub organogeniczna) zbudowana głównie z węglanu wapnia, przede wszystkim w postaci kalcytu.

Na terenie Albanii Czarny Drin również płynie przez góry, rozdzielając pasma Deszat, Korab i Szar Płanina na wschodzie od pasm Allaman, Zejë i Debë na zachodzie. Koło wsi Fushë Muhër rzeka skręca na północ. Na albańskim odcinku Czarnego Drinu istnieją trzy sztuczne zbiorniki wodne: Fierze, Koman i Zadeje. Koło miasta Kukës Czarny Drin łączy się z Białym Drinem, tworząc Drin – najdłuższą rzekę Albanii.

Zlewisko – obszar lądowy, z którego wszystkie wody powierzchniowe i podziemne spływają do jednego morza, oceanu bądź też innego zbiornika wodnego. Inaczej: zbiór dorzeczy.Biały Drin (serb. Бели Дрим – Beli Drim, alb. Drini i Bardhë) – rzeka w zachodnim Kosowie i północnej Albanii, w zlewisku Morza Adriatyckiego. Długość – 175 km (156 km w Serbii, 19 km w Albanii), powierzchnia zlewni – 4964 km² (4360 km² w Kosowie, 604 km² w Albanii), średni przepływ – 56 m³/s.

Czarny Drin otrzymuje liczne i stałe dopływy ze śniegów topniejących w górach otaczających jego dolinę, dzięki czemu jest rzeką stałą, a nawet zasobną w wodę. Po powstaniu łańcucha tam i zbiorników przepływ rzeki, wcześniej mocno uzależniony od nieregularnych opadów, bardzo się ustabilizował. Zbiorniki jednak mają głównie funkcję energetyczną; z elektrowni na Drinie i dopływach Albania uzyskuje 90% swej energii elektrycznej.

Jabłanica (maced. Јабланица, alb. Raduk) – pasmo górskie na Półwyspie Bałkańskim, na granicy Macedonii Północnej i Albanii. Jego długość wynosi około 35 km. Od wschodu ogranicza je rzeka Czarny Drin, za którą znajduje się pasmo Stogowo i masyw Karaorman. Na południowy wschód od pasma Jabłanica znajduje się Jezioro Ochrydzkie, a na północy dolina Debar z miastem Debar i jeziorem o tej samej nazwie. Jezioro Ochrydzkie (mac. Охридско Езеро, alb. Liqeni i Ohrit) – duże (358 km² powierzchni) trzeciorzędowe jezioro, leżące na Półwyspie Bałkańskim, rozdzielone granicą między Albanię i Macedonię. Najstarsze jezioro w Europie, najgłębsze na całych Bałkanach (do 286 m głębokości). Należy do jezior tektonicznych. Endemiczna fauna, około 200 gatunków. Wpisane na światową listę dziedzictwa UNESCO w 1979. Z jeziora wypływa rzeka Czarny Drin, jest ono natomiast zasilane wodami z podziemnych źródeł. System podziemnych kanałów łączy je także z jeziorem Prespa.

Do zlewni Czarnego Drinu należą również subzlewnie Jeziora Ochrydzkiego i jeziora Prespa – mimo że nie ma między nimi połączenia na powierzchni. Wody jeziora Prespa przesiąkają jednak pod gruntem przez wapienne skały pasma górskiego Galiczica oddzielającego jeziora.

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • rzeki Europy
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Krystyna Jawecka, Krystyna Zalewska (red.) Grecja. Albania. Mapa przeglądowa Europy. Skala 1:1500 000, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa – Wrocław 1985
  • Tadeusz Wilgat Albania, w: Antoni Wrzosek (red.) Geografia powszechna. Tom III. Europa (bez ZSRR), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1965
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Dane o Drinie (strona zarchiwizowana) (ang.)
  • Dane o Jeziorze Ochrydzkim (strona zarchiwizowana) (ang.)
  • Dane o jeziorze Prespa (strona zarchiwizowana) (ang.)
  • Debar (maced. Дебар, alb. Dibër, Dibra, tur. Debre, gr. Δίβρη - Dibrē, Δίβρα - Dibra) – miasto w zachodniej Macedonii, u ujścia Radiki do Czarnego Drinu, między pasmami górskimi Dešat, Stogovo, Jablanica i Bistra, nad granicą z Albanią. Ośrodek administracyjny gminy Debar. Liczba mieszkańców - 14 561 osób (74% Albańczyków, 10% Turków (właśc. Torbeszów - macedońskich muzułmanów), 7% Cyganów, 7% Macedończyków) [2002].Zlewnia – całość obszaru, z którego wody spływają do jednego punktu danej rzeki (jeziora, bagna itp.) lub jej fragmentu. W szczególnym przypadku, kiedy punkt zamykający znajduje się w miejscu ujścia danej rzeki do recypienta, obszar zlewni ograniczony działem wodnym wyznaczonym w ten sposób nazywa się dorzeczem.




    Warto wiedzieć że... beta

    Język macedoński (słowiański) (mac. Македонски јазик) – należy do tzw. grupy bułgarsko-macedońskiej (wschodniej) języków południowosłowiańskich. Nie należy go mylić z helleńskim językiem staromacedońskim używanym w starożytności.
    Morze Adriatyckie (alb. Det(i) Adriatik, serb. i chorw. Jadransko more, Jadran, słoweń. Jadransko morje, Jadran, wł. Mare Adriatico) – północne odgałęzienie Morza Śródziemnego. Morze Adriatyckie rozdziela Półwysep Apeniński od Bałkańskiego.
    Albania (alb. Shqipëria), Republika Albanii (alb. Republika e Shqipërise) – państwo w południowo-wschodniej Europie na Bałkanach. Albania na zachodzie ma dostęp do Morza Adriatyckiego, a na południowym zachodzie do Morza Jońskiego. Od Włoch oddziela ją cieśnina Otranto o szerokości ok. 72 km. Łączna długość granic lądowych wynosi 720 km, natomiast wybrzeża morskiego – 362 km. Graniczy z:
    Korab (alb. Mali i Korabit, maced. Кораб) - duży masyw górski położony na Półwyspie Bałkańskim, na pograniczu Macedonii i Albanii. Najwyższy szczyt masywu - Korab osiąga wysokość 2764 m. W masywie znajduje się dziesięć szczytów przekraczających 2000 m, oraz jedne z najwyżej położonych przełęczy w regionie, między innymi Porta e Korabit të Vogël (2465 m) i Porta e Korabit të Madh (2062 m). Masyw ciągnie się przez około 40 km z północy na południe.
    Stogowo (maced. Стогово) – pasmo górskie na Półwyspie Bałkańskim, w zachodniej części Macedonii Północnej. Od zachodu ogranicza je rzeka Czarny Drin, za którą znajduje się pasmo Jabłanica, a od północy łączy się z pasmem Bistra. Od wschodu ograniczone jest dolinami rzek: Sateski i Zajaski, za którymi leżą pasma Ilinska Płanina i Płakenska Płanina. Na południu łączy się z masywem Karaorman, który bywa zaliczany do pasma Stogowo.
    Galiczica (mac. Галичица, Galičica) - pasmo górskie znajdujące się na granicy Macedonii i Albanii, pomiędzy jeziorami Ochrydzkim i Prespańskim. Najwyższym szczytem jest Magaro, wznoszący się na wysokość 2254 m n.p.m.
    Macedonia Północna (mac. Северна Македонија, Republika Macedonii Północnej, mac. Република Северна Македонија) – państwo w Europie Południowej na Półwyspie Bałkańskim, powstałe w wyniku rozpadu Jugosławii, obejmujące swoim terytorium około 38% regionu historyczno-geograficznego Macedonia. Do 12 lutego 2019 Macedonia (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii).

    Reklama