Cytadela w Namur

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cytadela w Namur – centralne dzieło fortyfikacyjne w Namur, wzniesione na wzgórzu u zbiegu rzek Sambry i Mozeli

Wilhelm III Orański (ang. Wiliam III, hol. Willem III, właściwie Wilhelm Henryk Orański) (ur. 14 listopada 1650 w Hadze, zm. 8 marca 1702 w Londynie) – książę Oranii-Nassau, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji, król Anglii i Szkocji, pogrobowy syn Wilhelma II Orańskiego i Marii Stuart, córki króla Anglii i Szkocji Karola I.Mozela (franc. Moselle, niem. Mosel, luks. Musel) – rzeka, lewy dopływ Renu, położona we Francji, Niemczech i Luksemburgu.

Zasiedlone od czasów neolitycznych wzgórze w widłach rzek zostało po raz pierwszy ufortyfikowane w III w. n.e. Średniowieczny zamek, który następnie powstał w tym miejscu, składał się z właściwego zamku, otoczonego murem z basztami, w którym znajdowała się rezydencja hrabiów Namur, kościół, pomieszczenia administracyjne i gospodarcze, oraz, za fosą, zewnętrznego muru czterema wieżami, wzdłuż krawędzi skalistego wzgórza.

Sambra (fr. Sambre) – rzeka we Francji i Belgii, lewy dopływ Mozy o długości 193 km i powierzchni dorzecza 2740 km².Kazamata – w dawnych fortyfikacjach nazwa schronu w twierdzy bastionowej lub w forcie. Była to budowla o sklepieniu wykonanym z cegły lub betonu fortecznego, chroniącym przed ogniem artyleryjskim, zabezpieczona od góry grubą warstwą ziemi. Kazamaty mogły być przystosowane do prowadzenia z nich ognia strzeleckiego, istniały też kazamaty działowe (artyleryjskie), kazamaty magazynowe, służące do przechowywania zapasów, kazamaty mieszkalne, służące do przebywania w nich części odpoczywającej załogi. Do kazamat prowadził podziemny chodnik, zwany poterną.

Konflikt między Karolem V a Franciszkiem I spowodował rozbudowę pogranicznych fortyfikacji z równoczesnym dostosowaniem ich do wzrastającej roli artylerii. W efekcie, po 1519 roku, zamek w Namur otrzymał zewnętrzne obwałowanie, w postaci dwóch bastionów z kazamatami dla dział, połączonych kurtyną. Kolejna rozbudowa nastąpiła w czasie wojny trzydziestoletniej (1618–1648), kiedy wzniesiono dzieło koronowe z dwoma półbastionami. Cytadela na wzgórzu osłaniała miasto z jednej strony, oddzielona od niego Sambrą, równocześnie blokując obie rzeki i zapewniając kontrolę nad ich dolinami. Słabością twierdzy było sąsiadujące wzgórze, z którego można było atakować cytadelę w dół wąwozu. W 1691 król Wilhelm III Orański wzmocnił obronę twierdzy kosztem 27 tys. florinów; kierownikiem prac był Menno van Coehoorn. Po rozbudowie, pierwszą linią umocnień (z przeciwnej strony wzgórza niż miasto) były nieregularne okopy, odcinające półwysep w widłach Sambry i Mozeli. Kolejnym dziełem obronnym był samodzielny Fort Wilhelm, zbudowany przez Menno van Coehoorna, oddzielony od cytadeli głębokim wąwozem (brak połączenia tych dwóch dzieł okazał się zgubny podczas oblężenia w 1692 r., kiedy to atakujący Francuzi byli w stanie odciąć fort i zmusić go do kapitulacji). Za wąwozem była linia murów z bastionami, nad którą górowało kolejne umocnienienie, dzieło koronowe, także o wysokich i murowanych skarpach, mur z wieżami i wreszcie, samym szczycie, średniowieczny zamek. Wadą tego kompleksu umocnień było to, że leżały zbyt blisko siebie i nie posiadały obszernych schronów-kazamat. Cytadela wraz ze swymi zewnętrznymi dziełami tworzyła obóz warowny, który mógł służyć do bazowania armii.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 roku (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa Osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci). W wojnie uczestniczyło 1,7 mld ludzi, w tym 110 mln z bronią. Według różnych szacunków zginęło w niej od 50 do 78 milionów ludzi.Fosa (łac. fossa - rów, kanał), wł. rów forteczny – w fortyfikacji zapora w postaci rowu otaczającego całość lub część umocnienia. Rowy (fosy) mogły być wypełnione wodą (mokre), bądź nie (suche).

Ostatnie przebudowy cytadeli miały miejsce w okresie 1815–1830, gdy Holendrzy umacniali granice wyznaczone przez kongres wiedeński. Pod koniec XIX w. cytadela straciła główną rolę obronną na rzecz pierścienia fortów twierdzy Namur, ale jej wyższe części służyły wciąż jako koszary i centrum dowodzenia twierdzą aż do II wojny światowej. Ostatecznie wojsko opuściło cytadelę w 1977 roku i pozostaje ona zabytkiem i obiektem muzealnym.

Dzieło koronowe, korona dzieła obronnego - w dawnych fortyfikacjach budowla obronna wzniesiona przed narysem bastionowym, złożona z bastionu i dwóch półbastionów usytuowanych na jego skrzydłach, połączonych ze sobą kurtynami. Sposób fortyfikacji miast i twierdz rozpowszechniony w okresie od XVI wieku do XVII wieku przez holenderskich inżynierów wojskowych.Sébastien le Prestre de Vauban (ur. 15 maja 1633 w Saint-Léger-de-Foucheret, zm. 30 marca 1707 w Paryżu) – francuski inżynier wojskowy i architekt, marszałek Francji oraz ekonomista.

Cytadela i miasto były obiektem licznych operacji wojskowych:

  • oblężenia w 1692, gdy dowodzący w Forcie Wilhelma Menno van Coehoorn został wzięty do niewoli przez komenderującego stroną francuską Sébastien de Vaubana
  • oblężenia w 1695, gdy Menno van Coehoorn odbił twierdzę z rąk francuskich
  • Oblężenia w 1746, podczas wojny o sukcesję austriacką
  • krótkiego oblężenia na początku I wojny światowej
  • Miasto i cytadela na mapie z 1673 r. Widoczne umocnienia zamku, wału bastionowego i dzieła koronowego

    Namur (nid. Namen) – miasto w południowej Belgii, położone u ujścia rzeki Sambry do Mozy. Stolica regionu Walonia i prowincji Namur.Bastion (także beluarda, belward lub bulwar) – w dawnych fortyfikacjach o narysie bastionowym podstawowy element umocnień wznoszony, na załamaniach obwałowania twierdzy (na wysuniętych narożnikach). Wywodzi się z wcześniej stosowanych bastei. Bastiony jako element fortyfikacji były używane od połowy XVI do połowy XIX wieku.
  • Plan fortyfikacji z 1693 r. po rozbudowie przez Francuzów; widoczna linia zewnętrznych okopów i szańców, Fort Wilhelm (Fort Guillaume) i cytadela właściwa. Przed rozbudowanymi wałami miasta dodatkowe francuskie lunety i reduty

  • Zachowane (przebudowane) mury średniowiecznego zamku

  • Widok na miasto przez fosę fortyfikacji bastionowych

    Wojna o sukcesję austriacką – wojna toczona w latach 1740-1748 pomiędzy Prusami, Francją, Hiszpanią i Bawarią a Austrią, Saksonią i Sardynią.Kurtyna – część fortyfikacji o narysie bastionowym. Jest to prosty odcinek wału ziemnego, często umocnionego murem z cegły lub kamienia, cofnięty względem bastionów, łączy poszczególne bastiony ze sobą.
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    1. Citadelle de Namur. W: Aménagement du territoire, Logement, Patrimoine et Energie [on-line]. Direction générale opérationnelle - Aménagement du territoire, Logement, Patrimoine et Energie, 1991-09-14. [dostęp 2021-07-10].
    2. Histoire (fr.). W: Citadelle de Namur [on-line]. Citadelle de Namur, 2021. [dostęp 2021-07-10].
    3. Carmichael-Smyth 1825 ↓, s. 84.
    4. Carmichael-Smyth 1825 ↓, s. 104.
    5. Duffy 2016 ↓, s. 63.
    6. Carmichael-Smyth 1825 ↓, s. 85.
    7. Carmichael-Smyth 1825 ↓, s. 86.
    8. Duffy 2016 ↓, s. 29.
    9. Duffy 2016 ↓, s. 30.
    10. Duffy 2016 ↓, s. 107.

    Bibliografia[ | edytuj kod]

  • James Carmichael-Smyth: Wars In The Low Countries. London: T. Egerton, 1825.
  • Christopher Duffy: The fortress in the age of Vauban and Frederick the Great, 1660-1789. London: 2016. ISBN 978-1-317-40859-8.
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • Strona Cytadeli w Namur
  • Okop – polowa fortyfikacja ziemna, obronna lub oblężnicza, w postaci wykopu o głębokości chroniącej przed ostrzałem nieprzyjaciela na wprost, redukująca przy okazji skutki ostrzału od góry i bombardowań, usytuowana na froncie walk, służąca głównie do prowadzenia ognia z broni osobistej i zespołowej oraz obserwacji przedpola. Czasami własne okopy (punktowe) może mieć również sprzęt ciężki operujący (np. czołgi) bezpośrednio na froncie, aczkolwiek na współczesnym teatrze walk, charakteryzującym się mobilnością sprzętu, stosowane jest to coraz rzadziej.Artyleria - to jeden z podstawowych rodzajów wojsk, na uzbrojenie którego wchodzą działa (armaty, haubice, moździerze) oraz wyrzutnie rakietowe, a w przeszłości także machiny miotające. Zadaniem artylerii jest zwalczanie celów naziemnych, powietrznych i nawodnych ogniem dział i pociskami rakietowymi. Wykonując swoje zadania, artyleria służy zwykle do wsparcia innych rodzajów wojsk lub działa samodzielnie. W skład artylerii wchodzi także sprzęt i służby umożliwiające skuteczne wykonywanie zadań ogniowych: systemy kierowania ogniem, systemy rozpoznania i wykrywania celów (w tym radary artyleryjskie), służby pomiarowe i inne.




    Warto wiedzieć że... beta

    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Wojna trzydziestoletnia – konflikt trwający od 23 maja 1618 do 24 października 1648 pomiędzy protestanckimi państwami Rzeszy niemieckiej wspieranymi przez inne państwa europejskie (takie jak Szwecja, Dania, Republika Zjednoczonych Prowincji, Francja) a katolicką dynastią Habsburgów. Mimo że wojna spowodowana była przyczynami natury religijnej, jednym z powodów jej długotrwałości stało się również dążenie mocarstw europejskich (nie tylko protestanckich) do osłabienia potęgi Habsburgów.
    Kongres wiedeński (niem. Wiener Kongress) – konferencja międzynarodowa przedstawicieli szesnastu państw europejskich, trwająca od września 1814 do 9 czerwca 1815 roku w Wiedniu, zwołana w celu rewizji zmian terytorialnych i ustrojowych spowodowanych wybuchem rewolucji francuskiej i wojnami napoleońskimi oraz wypracowania nowych zasad ładu kontynentalnego.
    Luneta – polowe dzieło fortyfikacyjne posiadające jedno lub dwa czoła i dwa barki. Tył pozostawał odkryty (w przypadku i jego zasłonięcia luneta stawała się redutą). Budowane z wałów ziemnych osłoniętych fosą. Stosowane przy budowie fortyfikacji od połowy XVII wieku do początku XX wieku.
    Obóz warowny – teren na którym wojsko umacniało się w czasie bitew, oblężeń a także w trakcie przerw w działaniach wojennych.
    Twierdza Namur (pierwotnie (fr.) Region Fortifiee de Namur, po I w.św. przemianowana na (fr.) Position Fortifiee de Namur) – dziewiętnastowieczna twierdza fortowa wokół miasta Namur, zaprojektowana przez gen. Brialmonta, będąca częścią belgijskiej Reduty Narodowej.
    Karol V (ur. 24 lutego 1500, zm. 21 września 1558) – król Hiszpanii w latach 1516-1556 jako Karol I i wybrany cesarz rzymski w latach 1519-1556 z dynastii Habsburgów. Najstarszy syn Filipa I (syna Maksymiliana I i Marii, księżnej Burgundii) i Joanny Szalonej (córki Ferdynanda II Aragońskiego i Izabeli I Kastylijskiej).

    Reklama