Cupola

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Astronautka Kathryn Hire we wnętrzu modułu Cupola
Cupola w ośrodku KSC

Kopuła (ang. Cupola, niem. Kuppel – kopuła) – moduł obserwacyjny Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, zaprojektowany i zbudowany przez firmę Alenia Spazio (obecnie Thales Alenia Space) w imieniu Europejskiej Agencji Kosmicznej. Alenia Spazio był głównym wykonawcą i koordynował pracę sześciu innych firm: APCO (Szwajcaria), CASA (Hiszpania), EADS (Niemcy), SAAB Ericsson and Lindholmen Development (Szwecja) i Verhaert (Belgia).

Okiennica - montowane na zewnątrz lub od wewnątrz zabezpieczenie okna. Okiennice mają kształt jedno-, dwu- lub wieloskrzydłowych (dwu- wieloczęściowych) drzwiczek pełnych, z żaluzją lub z otworami, otwieranych na ścianę.STS 130 (ang. Space Transportation System) – 130. misja programu lotów wahadłowców. Start nastąpił 8 lutego 2010 r. o godzinie 10:14 (polskiego czasu), a lądowanie 21 lutego. Głównymi ładunkami wahadłowca były: łącznik Node 3 i Cupola, zrobotyzowana stacja kontrolna, która zapewnia członkom załogi widok na całą stację kosmiczną.

Wnętrze Cupoli zostało specjalnie zaprojektowane tak, by zamontować w nim jedno z dwóch identycznych stanowisk roboczych RWS (ang. Robotic Work Station) – sterujących pracą automatycznego ramienia Canadarm2.

Cupola pozwala, z wnętrza stacji, na bezpośredni, panoramiczny podgląd: operacji wykonywanych automatycznym manipulatorem, spacerów kosmicznych astronautów, manewrów dokowania wahadłowców, przegląd i ocenę stanu technicznego urządzeń zewnętrznych, a także stanowi doskonały punkt obserwacyjny Ziemi i innych ciał niebieskich.

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.Międzynarodowa Stacja Kosmiczna, MSK (ang. International Space Station, ISS; ros. Международная Космическая Станция, МКС; trb.: Mieżdunarodnaja Kosmiczeskaja Stancyja, MKS) – pierwsza stacja kosmiczna wybudowana z założenia przy współudziale wielu krajów. Składa się obecnie z 15 głównych modułów (docelowo ma ich liczyć 16) i umożliwia jednoczesne przebywanie sześciu członków stałej załogi (trzech do roku 2009). Pierwsze moduły stacji zostały wyniesione na orbitę i połączone ze sobą w 1998 roku. Pierwsza stała załoga zamieszkała na niej w roku 2000. Źródłem zasilania ISS są baterie słoneczne, transportem ludzi i materiałów do 19 lipca 2011 zajmowały się amerykańskie wahadłowce programu STS (od lutego 2003 do 26 lipca 2005 wstrzymane z powodu katastrofy Columbii) oraz rosyjskie statki kosmiczne Sojuz i Progress.

Cupola ma w przybliżeniu 2 metry średnicy i 1,5 metra wysokości, sześć trapezoidalnych okien bocznych i jedno okrągłe okno górne, o średnicy 80 cm (wszystkie wykonane są ze szkła pancernego), z których każde jest dodatkowo wyposażone w okiennicę chroniącą przeciw uderzeniom mikrometeorytów i kosmicznych śmieci.

Kathryn Patricia (Kay) Hire (ur. 26 sierpnia 1959 w Mobile, stan Alabama, USA), kapitan US Navy (polskim odpowiednikiem jest komandor), amerykańska astronautka.Belgia, Królestwo Belgii (Koninkrijk België, Royaume de Belgique, Königreich Belgien) – państwo federacyjne w zachodniej Europie w południowych Niderlandach. Belgia jest członkiem Unii Europejskiej (UE), ONZ oraz NATO.

Montaż na ISS[ | edytuj kod]

  • 8 lutego 2010 o 09:14:06,981 UTC Cupola wystartowała na pokładzie promu Endeavour w ramach misji STS-130, Endeavour/F24, ISS-20A.
  • Po połączeniu promu z ISS (nastąpiło 10 lutego 2010 o 05:06) w dniu 15 lutego 2010 o 03:23 ramię SSRMS uchwyciło Cupolę, ale nie udało się jej odłączyć – jeden z czterech bolców mocujących zaciął się. Dwie kolejne próby odłączenia nie przyniosły rezultatów, a objawy zacięcia zaczął wykazywać drugi bolec.
  • Około 05:18 udało się odłączyć konstrukcję od zewnętrznego węzła Tranquility. Po inspekcji została ona przyłączona o 06:32 do węzła dolnego.
  • 17 lutego 2010 w ramach EVA-3 zdjęto izolacje startowe i osłony okien Cupoli, oddając ją tym samym do użytku.
  • Dane techniczne[ | edytuj kod]

  • Wysokość: 1,5 m
  • Średnica: 2,95 m
  • Masa: 1880 kg
  • Linki zewnętrzne[ | edytuj kod]

  • ESA dane szczegółowe o Cupola (ang.)
  • ESA – raport o Cupola (ang.)
  • ESA: Largest window for Space completed (ang.)
  • Cupola na stronie Thales Alenia Space (ang.). [zarchiwizowane z tego adresu (2013-02-03)].
  • STS-130 Podłączenie Cupoli do ISS (pol.)
  • Moduł Cupola na stronie NASA (ang.).




  • Warto wiedzieć że... beta

    Centrum Kosmiczne im. Johna F. Kennedy’ego (ang. John F. Kennedy Space Center, KSC) – położony na przylądku Canaveral kosmodrom amerykańskiej agencji kosmicznej NASA, miejsce startów załogowych statków kosmicznych USA.
    Trapez – czworokąt mający przynajmniej jedną parę równoległych boków nazywanych podstawami, pozostałe noszą nazwę ramion; odległość między podstawami to wysokość. Niektórzy autorzy definiują trapez jako czworokąt posiadający tylko jedną parę boków równoległych, tzn. uważają, że równoległobok nie jest trapezem.
    Moduł Node 3 został dołączony do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej w roku 2010 wraz z modułem Cupola za pomocą promu Endeavour podczas misji STS-130.
    Uniwersalny czas koordynowany, UTC (ang. Universal Time Clock lub Coordinated Universal Time, fr. Temps Universel Coordonné) – wzorcowy czas ustalany na podstawie TAI (fr. Temps Atomique International), uwzględniający nieregularność ruchu obrotowego Ziemi i koordynowany względem czasu słonecznego. By zapewnić, że Słońce średnio w ciągu roku przechodzi nad południkiem zerowym o godz. 12:00 UTC z dokładnością nie mniejszą niż 0,9 s, od czasu do czasu do UTC dodawana jest tzw. sekunda przestępna. Operację tę przeprowadza IERS (International Earth Rotation Service).
    Ziemia (łac. Terra) − trzecia, licząc od Słońca, a piąta co do wielkości planeta Układu Słonecznego. Pod względem średnicy, masy i gęstości jest to największa planeta skalista Układu Słonecznego.
    Wahadłowiec kosmiczny, prom kosmiczny – rodzaj bezzałogowego lub załogowego statku kosmicznego, który może być wykorzystywany wielokrotnie i zwykle przystosowany jest do wynoszenia na orbitę i ściągania z orbity sztucznych satelitów i innych ładunków. Cechą charakterystyczną wahadłowców jest lądowanie na pasie startowym lotniska, podobnie jak samoloty, stąd używane są w stosunku do nich takie określenia jak samolot kosmiczny, rakietoplan i in. Wahadłowce mogą natomiast startować wynoszone tradycyjną rakietą nośną lub na pokładzie większego samolotu-nosiciela.
    Szwajcaria, Konfederacja Szwajcarska (Confoederatio Helvetica, Schweiz, Schweizerische Eidgenossenschaft) – państwo federacyjne w Europie Zachodniej. Jest jednym z niewielu państw, w których obowiązuje demokracja bezpośrednia. Szwajcaria od kongresu wiedeńskiego w 1815 roku jest państwem neutralnym. Do Organizacji Narodów Zjednoczonych przystąpiła dopiero 10 września 2002 po przegłosowaniu tej decyzji w referendum minimalną większością 52% głosów.

    Reklama