Concerto grosso

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Concerto grosso ([konˈtʃɛrto ˈɡrɔsso]; l.m. concerti grossi [konˈtʃɛrti ˈɡrɔssi]; z języka wł. duży koncert) – typ instrumentalnego koncertu barokowego, charakteryzujący się współzawodniczeniem partii grupy instrumentów solowych (concertino) z partią całej orkiestry (tutti).

Antonio Lucio Vivaldi zwany Il Prete Rosso, co po polsku znaczy "Rudy Ksiądz" (ur. 4 marca 1678 w Wenecji, zm. 28 lipca 1741 w Wiedniu) – włoski skrzypek i kompozytor, kapłan katolicki.Giuseppe Torelli (ur. 22 kwietnia 1658, zm. 8 lutego 1709) – włoski altowiolista, skrzypek, nauczycieli i kompozytor okresu późnego baroku.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwsze utwory z cechami charakterystycznymi dla concerto grosso komponował prawdopodobnie Alessandro Stradella w drugiej połowie XVII wieku, jednak nie nazywał on swoich utworów nazwą obecną. Jako pierwszy nazwy concerto grosso użył Giovanni Lorenzo Gregori.

Ernest Bloch (ur. 24 lipca 1880 w Genewie, zm. 15 lipca 1959 w Portland) – amerykański kompozytor, pedagog i dyrygent pochodzenia szwajcarskiego.Pietro Locatelli (ur. 3 września 1695 w Bergamo, Włochy, zm. 30 marca 1764 w Amsterdamie) - włoski kompozytor barokowy, wirtuoz skrzypiec.

Pierwszym ważnym kompozytorem używającym nazwy concerto grosso był Arcangelo Corelli. Wzorem dla koncertów Corellego była sonata barokowa da chiesa i da camera. Po śmierci Corellego został opublikowany zbiór jego dwunastu Concerti grossi op. 6. Wkrótce zdobyły one olbrzymią popularność w całej Europie. Francesco Geminiani i Giuseppe Torelli pisali concerti grossi w stylu Corellego, miał on także wpływ na twórczość Antonia Vivaldiego.

Koncerty brandenburskie (BWV 1046–1051) – zbiór sześciu koncertów orkiestrowych Jana Sebastiana Bacha, ofiarowanych margrabiemu Brandenburgii Christianowi Ludwigowi w 1721, a skomponowanych prawdopodobnie w latach 1718-1721.Fagot (z wł. "fagotto" – co oznacza wiązka drewna) – instrument dęty drewniany z grupy aerofonów stroikowych z podwójnym stroikiem. Do tej samej rodziny należą także obój, rożek angielski i kontrafagot, który transponuje oktawę niżej od fagotu. Istnieją dwie odmiany fagotu: niemiecka (hecklowska) i francuska. Różnią się one brzmieniem i mechanizmem, a także wysokością (niemiecki ma 130 cm, zaś francuski 150 cm). Skala (zakres dźwięków muzycznych) instrumentu wynosi od B1 do f² (jednak górny dźwięk zależy głównie od umiejętności grającego i można uzyskać wyższe). Instrument składa się z sześciu części: stroika, esu, skrzydła, stopy, rury basowej oraz czary głosowej. Tworzą one kanał o długości ponad 2,4 m. Otwory nawiercone na długości instrumentu w większości otwierane i zamykane są klapami (tylko 5 – e, d, c, h, a – bezpośrednio palcami). Stroik umieszczony u wylotu rurki składa się z dwóch płytek wykonanych z trawy o nazwie arundo trzcinowate (łac. Arundo donax) złożonych ze sobą. Uderzając w nie językiem i jednocześnie dmuchając grający wydobywa dźwięk. Przy takim samym układzie klap, a różnej sile nacisku na stroik można przez przedęcie wydobyć różne dźwięki. Korpus instrumentu tradycyjnie wykonywany jest z drewna, najczęściej z jaworu. Drewno na fagot musi "leżakować" od dziesięciu do nawet stu pięćdziesięciu lat. Instrument charakteryzuje się głębokim, melancholijnym i bardzo naturalnym brzmieniem. Nie jest instrumentem transponującym. Wykorzystywany jest w orkiestrze kameralnej, symfonicznej, jako instrument solowy, w jazzie oraz w różnego typu zespołach instrumentalnych.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Sonata da Chiesa (po włosku sonata kościelna) jest kompozycja instrumentalna datowana na okres baroku, składająca się z czterech części. Często używano więcej niźli jednej melodii i części były uporządkowane wolna-szybka-wolna-szybka biorąc pod uwagę tempo. Druga część była zazwyczaj fugowanym allegro, a trzecia i czwarta przypominały sarabandę i gigue.
Bolesław Szabelski (ur. 3 grudnia 1896 w Radoryżu, zm. 27 sierpnia 1979 w Katowicach) – polski kompozytor, organista i pedagog związany z Państwową Wyższą Szkołą Muzyczną w Katowicach. Uczeń Karola Szymanowskiego. Współtwórca śląskiej szkoły kompozytorów. Nauczyciel Henryka Mikołaja Góreckiego .
Philip Glass (ur. 31 stycznia 1937 w Baltimore) – amerykański kompozytor. Jego muzykę często określa się jako minimalistyczną.
Alessandro Stradella (ur. 3 kwietnia 1639 w Nepi , zm. 25 lutego 1682 w Genui (zamordowany) – włoski kompozytor operowy epoki środkowego baroku. Odniósł olśniewający sukces jako wolny kompozytor, piszący na zamówienie, współpracujący z wybitnymi poetami. Pozostawił ponad trzysta utworów różnych gatunków.
Forma muzyczna to ogólna budowa utworu muzycznego, efekt współdziałania elementów dzieła muzycznego. Jest to środek realizacji wyrazu emocjonalnego dzieła muzycznego, za pomocą technik kompozytorskich. Każdy utwór, będąc dziełem niepowtarzalnym, pozostaje w różnym stosunku do formy, a w wielu utworach schematy formalne krzyżują się ze sobą (np. forma pieśni z rondem). Każdy twór kojarzony z daną formą jest nierozerwalnie związany z konkretnym środkiem wykonawczym (obsadą).
Bohuslav Martinů (ur. 8 grudnia 1890 w Poličce, zm. 28 sierpnia 1959 w Liestalu) – czeski kompozytor muzyki poważnej. W swojej twórczości przeszedł drogę od impresjonizmu, poprzez neoklasycyzm i muzykę inspirowaną jazzem aż do wykształcenia własnego, niepowtarzalnego stylu.
Sonata da camera – włoskie określenie sonaty kameralnej, typ sonaty triowej, stworzonej do świeckich przedstawień.

Reklama