To jest dobry artykuł

Codex Zacynthius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Codex Zacynthius (łac.) Kodeks Zakynthios (Gregory-Aland no. Ξ albo 040), A (von Soden) – grecki kodeks uncjalny Nowego Testamentu, z VI wieku. Kodeks zawiera tekst Ewangelii według Łukasza wraz z komentarzem do niej. Do naszych czasów zachowała się 1/3 rękopisu.

Muzeum Brytyjskie (ang. British Museum) – jedno z największych na świecie muzeów historii starożytnej, mieszczące się w Londynie. Nowy Testament (gr. Ἡ Καινὴ Διαθήκη, on Kainē Diathēkē) – druga, po Starym Testamencie, część Biblii chrześcijańskiej, powstała na przestrzeni 51-96 r. n.e.; stanowi zbiór 27 ksiąg, przedstawiających wydarzenia z życia Jezusa i wczesnego Kościoła oraz pouczenia skierowane do wspólnot chrześcijańskich, tradycyjnie datowanych na drugą połowę I wieku; niektórzy bibliści datują część ksiąg również na pierwszą połowę II wieku; główne źródło chrześcijańskiej doktryny i etyki.

Jest palimpsestem, którego górny tekst jest datowany na XIII wiek i również zawiera tekst biblijny, co jest rzadkim przypadkiem. Jest jednym z najbardziej znanych palimpsestów biblijnych.

Tekst Ewangelii reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną, jednak z pewną liczbą obcych, mniej cenionych zapożyczeń. Kurt Aland zaliczył go do III kategorii. Jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego Nowego Testamentu.

Opis[ | edytuj kod]

Kodeks zawiera 89 pergaminowych kart (36 na 29 cm), z których trzy zachowały się w połowie, z tekstem Ewangelii według Łukasza 1,1-11,33 z licznymi lukami. Zachowane partie rękopisu zawierają 342 wierszy Ewangelii Łukasza, co stanowi około 1/3 tekstu tej Ewangelii. Pergamin jest gruby i chropowaty.

William B. Eerdmans Publishing Company – religijne wydawnictwo naukowe z siedzibą w Grand Rapids (Michigan) założone w roku 1911 przez Williama B. Eerdmansa. Specjalizuje się w książkach akademickich dotyczących teologii chrześcijańskiej, biblistyki, historii religii, książkach popularno-naukowych z zakresu socjologii, krytyki kultury i literaturoznawstwa, a także stricte komercyjnych religijnych książkach dla dzieci. Profil wydawnictwa nie jest łatwy do scharakteryzowania, nie powinno być charakteryzowane jako chrześcijańskie wydawnictwo.Minuskuł 33 (wedle numeracji Gregory–Aland), δ 48 (von Soden) – rękopis Nowego Testamentu pisany minuskułą na pergaminie w języku greckim z IX wieku. Zawiera marginalia (podział tekstu). Dawniej był znany jako Codex Colbertinus 2844. Reprezentuje aleksandryjską tradycję tekstualną, z naleciałościami tradycji bizantyńskiej. Od końca XVIII wieku cieszy się zainteresowaniem krytyków tekstu. Jest cytowany w krytycznych wydaniach greckiego tekstu Nowego Testamentu. Rękopis został zniszczony przez wilgoć i jest trudny do odczytania. Przechowywany jest w Paryżu.

Tekst pisany jest w dwóch kolumnach na stronę, 23 linijkach w kolumnie, wielką i wąską uncjałą na grubym pergaminie. Nie stosuje akcentów ani przydechów, rzadko stosuje skróty. Charakter pisma jest podobny do kodeksu Rossanensis. Zawiera błędy itacyzmu, jednak nie w takiej liczbie jak Kodeks Synajski i Watykański. Stosuje formy gramatyczne charakterystyczne dla starożytnych rękopisów (ειπαν, ηλθαν, ευραν). Sporządzony został przez dwóch skrybów.

Samuel Prideaux Tregelles (ur. 30 stycznia 1813, zm. 24 kwietnia 1875 roku) – brytyjski biblista, krytyk tekstu i teolog.Paleografia – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem rozwoju pisma w procesie historycznym. Paleografia zajmuje się także badaniem środowiska, w jakim żył i tworzył dany pisarz jak również rozpoznawaniem skrótów (brachygrafia) i "rozszyfrowywaniem" (odczytywaniem) dawnego pisma np. tekstura, bastarda, antykwa. Jest jedną z najwcześniejszych i najważniejszych dziedzin nauk "dających poznawać historię" (Lelewel). Bez znajomości tej nauki badanie źródeł pisanych jest praktycznie niemożliwe. Najważniejsze polskie podręczniki paleografii napisali Władysław Semkowicz oraz Aleksander Gieysztor.

Tekst opatrzony został komentarzem, w kształcie łańcucha (katena). Na komentarz składają się wyciągi z pism dziewięciu ojców kościoła: Orygenesa, Euzebiusza, Tytusa z Bostry, Bazylego, Chryzostoma, Izydora z Peluzjum, Cyryla z Aleksandrii, Sewera z Antiochii i Wiktora z Antiochii. Najczęściej wyciągi te są autorstwa Cyryla z Aleksandrii (93 scholia), na drugim miejscu znajduje się Tytus z Bostry (45 scholia). Zarówno tekst biblijny, jak i komentarz pisane są uncjałą (znacznie mniejszą), i jest to jedyny taki rękopis. Jest też najwcześniejszym rękopisem stosującym katenę.

Johann Martin Augustin Scholz (ur. w 1794, zm. w 1852) – profesor z Bonn, biblista i paleograf, uczeń Huga. Odbył wiele podróży do europejskich bibliotek oraz na Bliski Wschód w poszukiwaniu rękopisów Nowego Testamentu.Kodeks majuskułowy, inaczej kodeks uncjalny, jest rękopisem pisanym na pergaminie pismem wielkoliterowym (inaczej majuskułowym, tj. uncjałą lub kapitułą). Jest rękopisem Nowego Testamentu w języku greckim (lub łacińskim). Używany był w wiekach IV-XI. Od XVIII wieku cieszą się zainteresowaniem ze strony krytyków tekstu.

Tekst biblijny jest dzielony wedle tego samego systemu podziału co Kodeks Watykański i minuskuł 579. Każdy z tych rękopisów przekazuje tekst aleksandryjski, więc ten system podziału prawdopodobnie ma aleksandryjskie pochodzenie. Stosuje też i inny bardziej rozpowszechniony podział według titloi. Tekst zawiera następujące partie Łukasza

Ewangelia Łukasza 1,1-9.19-23.27.22.30-32.36-66.77-2,19.21.22.33-39; 3,5-8.11-20; 4,1.2.6-20.32-43; 5,17-36; 6,21-7,6.11-37.39-47; 8,4-21.25-35.43-50; 9,1-28.32.33.35.41-10,18.21-10; 11,1.2.3.4.24-30.31.32.33.

Palimpsest (stgr. παλίμψηστον palimpseston, od πάλιν palin - "ponownie" i ψάω psao - "ścieram") – rękopis spisany na używanym już wcześniej materiale piśmiennym, z którego usunięto poprzedni tekst, najczęściej w celu zmniejszenia kosztów nowego materiału. Spotykanym równolegle terminem technicznym jest codex rescriptus (łac. kodeks zapisany na nowo). W sensie przenośnym słowo "palimpsest" oznacza również wypowiedź wieloznaczną, o wielowarstwowej semantyce.Euzebiusz z Cezarei (ur. ok. 264, zm. ok. 340) – pisarz, teolog i historyk chrześcijański, biskup Cezarei w Palestynie od 313. Uczeń Pamfila z Cezarei, obrońcy twórczości Orygenesa – jako wyraz oddania dla swego mistrza, przyjął przydomek syn Pamfila.
Znaczenie

Rękopis jest ceniony ze względu na tekst (dolny palimpsestu), ze względu na starożytny system podziału tekstu, jest też najstarszym rękopisem Nowego Testamentu z komentarzem.

Tekst kodeksu 040[ | edytuj kod]

Grecki tekst kodeksu przekazuje tekst aleksandryjski w jego późnej fazie, z licznymi obcymi naleciałościami. Kurt i Barbara Alandowie zbadali 15 miejsc rękopisu, ważnych z punktu widzenia krytyki tekstu i dali mu następujący profil tekstualny: 2 2 8 3, co znaczy, że 2 razy wspiera tekst bizantyjski przeciwko „oryginalnemu”, 2 razy zgodny jest z tekstem bizantyjskim oraz oryginalnym, 8 razy wspiera tekst oryginalny przeciwko bizantyjskiemu, posiada 3 sobie właściwych wariantów tekstowych (Sonderlesarten). W oparciu o ten profil Alandowie zaklasyfikowali go do kategorii III. Frederik Wisse zbadał dokładnie dwa rozdziały rękopisu, pierwszy i dziesiąty, według Claremont Profile Method (metoda wielokrotnych wariantów). Uzyskany przezeń profil tekstualny wskazuje, że rękopis reprezentuje tekst aleksandryjski w Łk 10, natomiast w Łk 1 przekazuje tekst mieszany. Tekst jest bliski dla kodeksu Regius. Pocock oceniał, że kodeks zawiera około 300 różnic względem Textus receptus, nie licząc błędów itacyzmu. Tekst posiada nieco korekt naniesionych przez późniejszego korektora.

Łukasz Ewangelista – wierny towarzysz i współpracownik Pawła Apostoła, któremu towarzyszył w wielu podróżach misyjnych. Według tradycji wczesnochrześcijańskiej jest autorem trzeciej Ewangelii, co potwierdzają Ireneusz z Lyonu (ok. 130–ok. 202) i Orygenes (185–254), oraz Dziejów Apostolskich – trzeciej i piątej księgi Nowego Testamentu; święty Kościoła katolickiego i prawosławnego (apostoł).Orygenes (gr. Ὠριγένης, Origenes, ok. 185-254) – jeden z najbardziej płodnych komentatorów Pisma Świętego w epoce patrystycznej. Zajmował się, podobnie jak później Hieronim ze Strydonu (330-420), egzegezą krytyczną oraz literalną; egzegezę alegoryczną doprowadził do szczytu rozwoju. W zasadniczy sposób przyczynił się do ukształtowania tradycji teologicznej Szkoły Aleksandryjskiej. Znany jest również jako twórca, odrzuconej później przez Magisterium, teorii preegzystencji dusz. Był wykształcony filozoficznie; razem z Plotynem studiował u Amoniusza Sakkasa. Jest zaliczany do pisarzy starochrześcijańskich, a także, mimo że niektóre jego teorie uznano za błędne, do Ojców Kościoła.

W Ewangelii Łukasza 4,17 przekazuje wariant καὶ ἀνοίξας τὸ βιβλίον (i otworzył księgę), wariant wspierany jest przez rękopisy A, B, L, W, 33, 892, 1195, 1241, 547, syr, cop. Pozostałe rękopisy mają wariant καὶ ἀναπτύξας τὸ βιβλίον (i rozwinął księgę).

W Łukasza 9,10 przekazuje wariant εις πολιν καλουμενην Βηθσαιδα (do miasta zwanego Betsaida), zgodnie z innymi aleksandryjskimi rękopisami (B, L, 33), ale na marginesie posiada bizantyjski wariant εις τοπον ερημον πολεως καλουμενην Βηδσαιδα (do miejsca pustynnego, miasta zwanego Bedsaida).

Swindon – miasto w Wielkiej Brytanii, w Anglii, w hrabstwie ceremonialnym Wiltshire, w jednolitej jednostce administracyjnej (unitary authority) Swindon, liczące 155 432 mieszkańców (2001).Tekst bizantyński (albo bizantyjski) – nazwa używana w odniesieniu do jednej z czterech rodzin podstawowych typów tekstu Nowego Testamentu. Nazwa „bizantyński” nadana została przez B. H. Streetera i F. G. Kenyona. Westcott i Hort nazywali go syryjskim, określany też bywa antiocheńskim. Ponieważ ten typ tekstu reprezentuje ponad 80% rękopisów, nazywany bywa tekstem większości lub większościowym (The Majority Text).

Brak tekstu Łukasza 9,55b-56a καὶ εἶπεν, Οὑκ οἴδατε οἵου πνεύματος ἑστε ὐμεῖς; ὀ γὰρ υἰὸς τοῦ ἁνθρώπου οὑκ ἦλθεν ψυχὰς ἁνθρώπων ἁπολέσαι ἁλλὰ σῶσαι (i powiedział: „Nie wiecie jakiego ducha jesteście; Albowiem Syn Człowieczy nie przyszedł zatracać dusze ludzkie, ale zbawiać”). Tekstu tego nie zawierają również: Sinaiticus, Vaticanus, C, Θ, L, 33, 700, 892, 1241, syr, cop.

Ewangelie z Rossano (Gregory-Aland no. 042 albo Σ; von Soden ε 18) – kodeks majuskułowy Nowego Testamentu, przekazujący tekst dwóch pierwszych Ewangelii. Rękopis przechowywany jest w katedrze, w Rossano we Włoszech. Powstał w VI wieku, miejsce powstania jest nieznane. Nazywany jest Codex purpureus Rossanensis i jest jednym z purpurowych kodeksów uncjalnych Nowego Testamentu. Do naszych czasów zachowała się mniej niż połowa rękopisu, pozostała jego część została zniszczona w pożarze w XVII lub XVIII wieku.Carlo Maria Martini (ur. 15 lutego 1927 w Turynie, zm. 31 sierpnia 2012 w Gallarate) − włoski duchowny katolicki, jezuita, arcybiskup Mediolanu (1979-2002), kardynał.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Ewangelia (z gr. εὐαγγέλιον, euangelion, dosł. dobra nowina) – w starożytności termin używany jako określenie nagrody dla osoby przynoszącej dobrą nowinę.
Pergamin – materiał pisarski (podłoże, na którym można pisać) wyrabiany ze skór zwierzęcych. Wytwarzanie pergaminu zwano pergaminnictwem.
Kodeks – jedna z form książki. Jest to zbiór kart złączonych (szytych, klejonych) na jednym z brzegów nazywanym grzbietem książki. Karty kodeksu są z papirusu, pergaminu, albo papieru. Forma ta, stosowana od końca I wieku n.e., jest obecnie najpopularniejszą formą książki, do innych zaliczmy: zwój, leporello, książkę mówioną, książkę elektroniczną.
Itacyzm (od gr. eta, "litera eta") – proces fonetyczny polegający na zwężeniu długiego /E/ otwartego (oznaczanego w języku greckim literą eta) i ujednoliceniu się jej z samogłoską /I/. W nowogreckim "η, υ, ει, οι, ηι, υι" wymawiane są jako "i". "Hoi polloi" wymawiane jest jako "i polli".
Kurt Aland (ur. 28 marca 1915 w Berlin-Steglitz, zm. 13 kwietnia 1994 w Münster, Westfalia) – niemiecki teolog i profesor Badań Nowego Testamentu i Historii Kościoła. Przez wiele lat kierował Instytutem Badań Tekstu Nowego Testamentu (Institut für neutestamentliche Textforschung) i był głównym wydawcą Nestle-Aland Novum Testamentum Graece (greckiego Nowego Testamentu).
My (μῦ, Μμ) – dwunasta litera alfabetu greckiego oznaczająca spółgłoskę nosową "m". W greckim systemie liczbowym oznacza liczbę 40.
Londyn (ang. London) – miasto w południowo-wschodniej części Wielkiej Brytanii, stolica tego państwa, a także stolica Anglii.

Reklama