Cmentarzysko przy ul. Wodnej w Poznaniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cmentarzysko przy ul. Wodnej w Poznaniuwczesnośredniowieczne cmentarzysko szkieletowe zlokalizowane w Poznaniu na terenie ulicy Wodnej, przy jej skrzyżowaniu z ul. Ślusarską.

Trumna – skrzynia drewniana lub metalowa, często wykładana materiałem i koronkami, służąca do pochówku zmarłych ludzi.Chrzest Polski – zwyczajowa nazwa początku procesu chrystianizacji państwa polskiego. Proces ten został zapoczątkowany przez osobisty chrzest Mieszka I w 966 r. (najczęściej podawaną datą jest 14 kwietnia 966 r., ponieważ zgodnie z ówczesnym zwyczajem ceremonia odbywała się w Wielką Sobotę). Następnym ważnym posunięciem była budowa organizacji kościelnej na przełomie X i XI w.

Odkrycia cmentarzyska dokonano przypadkowo, podczas prac wodociągowych w lutym i marcu 1993. Odnaleziono łącznie dziesięć szkieletów ludzkich leżących na głębokości 3-3,5 metra pod poziomem nawierzchni. Jeden za szkieletów został naruszony podczas lokowania jakiegoś obiektu XIV-wiecznego. Rozmieszczenie poszczególnych pochówków świadczy o tym, że wchodzić one mogły w obręb trzech skupisk grobowych. Z uwagi na fakt, że większość tej nekropolii znajduje się pod kamienicami po obu stronach ulicy, nie jest możliwe dokładne zrekonstruowanie całego założenia.

Czworokąt – wielokąt płaski o czterech bokach. Odcinek łączący dwa niesąsiednie wierzchołki czworokąta nazywamy przekątną czworokąta. Każdy czworokąt ma dwie przekątne.{{Czasopismo infobox}} Nieznane pola: "odpowiednik". Kronika Miasta Poznania – kwartalnik historyczno-miejski, wydawany w Poznaniu od 1923 r.

Cmentarz założony był na drugiej terasie zalewowej Warty, a zmarłych chowano w jamach grobowych o wymiarach 1,5-2 x 0,5-0,6 metra zbliżonych (w rzucie poziomym) do czworokąta. Kładziono ich w pozycji na wznak, z wyprostowanymi nogami i rękoma (wzdłuż tułowia). 9 spośród 10 szkieletów leżało na osi wschód-zachód (czasem z małymi odchyleniami). Dwóch zmarłych leżało z głowami na potylicy, a pozostali z głowami zwróconymi na zachód, południe, północny zachód, lub północny wschód. W dwu grobach stwierdzono istnienie pozostałości konstrukcji drewnianych, przypominających trumny. W sześciu grobach odkryto różne wyposażenie (w czterech był to tylko jeden przedmiot). Były to: żelazne noże, żelazne groty strzał, kabłączki skroniowe i kolia złożona z żółtych, zielonych oraz niebiesko-granatowych, szklanych paciorków. Powyższe mogło świadczyć, że pochowano tu osoby z wyższej warstwy społecznej. Z mężczyzn mogli to być np. tzw. włodykowie, czyli tarczownicy (u Galla Anonima – clipeati) związani z grodem na Ostrowie Tumskim.

Kabłączek skroniowy – wczesnośredniowieczna, kobieca ozdoba słowiańska w kształcie otwartego krążka, często z charakterystycznym esowatym zakończeniem. Używana od VII/VIII do XIII wieku. Przypinana w okolicy skroni do czepca lub zakładanej na czoło, skórzanej lub płóciennej przepaski.Ulica Wodna – ulica w Poznaniu biegnąca od Starego Rynku w kierunku wschodnim. W średniowieczu nosiła nazwę Wodna (platea aquatica), do 1919: Wasserstrasse, 1919-1939: Wodna (Butelska), 1939-1945: Wasserstrasse, od 1945: Wodna. W ciągu ulicy zlokalizowana była brama stanowiąca element murów miejskich.

Ułożenie zwłok oraz wyposażenie grobów są typowe dla rytuału pogrzebowego ludności Polski wczesnopiastowskiej i może być datowane na 2. połowę X i 1. połowę XI wieku. Cmentarzysko znajduje się pod późniejszymi warstwami osadniczymi, powstałymi w XIII-XIV wieku, po lokacji Poznania na lewym brzegu Warty (1253).

Bazylika Archikatedralna św. Piotra i św. Pawła w Poznaniu – jeden z najstarszych polskich kościołów i najstarsza polska katedra (od 968), położona na Ostrowie Tumskim. Jest ona miejscem pochówku pierwszych władców Polski i przypuszczalnym miejscem chrztu Mieszka I. Obecna gotycka katedra powstała w XIV – XV w., częściowo odbudowana i regotyzowana po zniszczeniach II wojny światowej.Cmentarzysko to termin w archeologii oznaczający pozostałość po miejscu, gdzie ludność chowała swoich zmarłych (nazywane tak w odróżnieniu od dzisiejszych cmentarzy). Groby na cmentarzyskach mogą być np. szkieletowe lub ciałopalne- jamowe lub popielnicowe, płaskie lub kurhanowe.

Ludność zamieszkująca osadę, do której należał cmentarz, była najprawdopodobniej schrystianizowana, a sama osada była satelicka wobec grodu na Ostrowie Tumskim. Znajdowała się ona w rejonie ulicy Wszystkich Świętych. Cmentarz nie miał charakteru przykościelnego, ale był w kręgu oddziaływania katedry poznańskiej i tamtejszego ośrodka kultowego. Większość zmarłych zorientowana był głowami w stronę tego kościoła.

Piastowie – pierwsza historyczna dynastia panująca w Polsce od ok. 960 do 1370 roku. Za jej protoplastę uchodzi legendarny Piast, syn Chościska, rataj spod Gniezna. Według legendy syn Piasta – Siemowit został pierwszym księciem Polan. Kolejnymi byli Lestek i Siemomysł. Pierwszym władcą z dynastii Piastów, którego historyczność nie jest kwestionowana, był Mieszko I.Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.

Cmentarzysko jest cennym źródłem dla badań aglomeracji poznańskiej w czasach pierwszych Piastów.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Michał Kara, Wstępne wyniki badań wczesnośredniowiecznego cmentarzyska szkieletowego z okresu pierwszych Piastów z ulicy Wodnej w Poznaniu, w: Kronika Miasta Poznania, nr 3-4/1993, s.343-350, ISSN 0137-3552
  2. Muzeum Archeologiczne w Poznaniu, Perła 6 … bardzo wielo było kości trupich...




Warto wiedzieć że... beta

Ostrów Tumski w Poznaniu – jedyna pozostała z licznych niegdyś w Poznaniu wysp na Warcie. Otaczają ją dwa ramiona rzeki: szersze, zachodnie, które obecnie stanowi główny nurt Warty, oraz węższe, wschodnie, nazywane Cybiną, podobnie jak rzeczka, przepływająca przez Jezioro Maltańskie i do tego ramienia uchodząca, pełniąca też rolę wschodniego kanału ulgi. Z lądem Ostrów Tumski łączą mosty: Bolesława Chrobrego (z lewym brzegiem) i Mieszka I (z prawym brzegiem). Dnia 7 grudnia 2007 roku został otwarty most biskupa Jordana, który przywrócił historyczne połączenie wyspy ze Śródką. Zespół urbanistyczno-architektoniczny Ostrowa Tumskiego i Śródki od 6 października 1982 roku figuruje w rejestrze zabytków pod numerem A-239.
Tarczownik (pawężnik) – średniowieczny żołnierz, którego głównym zadaniem było osłanianie innych żołnierzy (np. łuczników, kuszników) przed atakiem wroga za pomocą dużej tarczy, np. pawęży. Ważną rolę odgrywał w XV-wiecznym wojsku husyckim. We wczesnośredniowiecznej Polsce: podstawowa jednostka wojskowa, piechota słowiańska. Słowiańscy tarczownicy wyposażeni byli w włócznie, topory oraz tarcze.
Średniowiecze – epoka w historii europejskiej, obejmująca okres między starożytnością a renesansem. Granice czasowe średniowiecza nie są ściśle ustalone. Za początek epoki przyjmuje się okres, w którym cesarstwo zachodniorzymskie chyliło się ku upadkowi. Zwolennicy ścisłej datacji – w zależności od szkoły – za dokładne daty początku średniowiecza podają lata 378, 395 bądź 476. Za koniec epoki uważa się upowszechnienie idei humanistycznych i rozpoczęcie epoki renesansu. Najczęściej w tym przypadku wymieniane są daty ok. 1450 roku oraz lata 1453, 1492, a nawet 1517.
Lokacja – forma organizacyjno-prawna, nadawana prawem lokacyjnym przez właściciela ziemi, zarówno już istniejącym, jak też nowo zakładanym wsiom i miastom w jego posiadłościach.
Gall Anonim (zm. po 1116) – pierwszy kronikarz działający na ziemiach polskich, autor Kroniki polskiej, (łac.) Cronicae et gesta ducum sive principum Polonorum.
Nawierzchnia – warstwa wierzchnia, będąca na wierzchu, warstwa zewnętrzna, materiał którym jest pokryta płaszczyzna, okładzina.
Szkielet, układ szkieletowy, kościec (łac. skeleton, skeletus) – twarda konstrukcja anatomiczna wchodząca w skład ciała zwierząt.

Reklama