Cieszyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cieszyn (cz. Těšín, niem. Teschen, łac. Tessin) – miasto w południowej Polsce przy granicy z Czechami, w województwie śląskim, siedziba władz powiatu cieszyńskiego.

Księstwo raciborskie (łac. Ducatus Ratiboria, czes. Ratibořské knížectví, niem. Herzogtum Ratibor) – historyczne księstwo śląskie leżące nad Odrą, ze stolicą w Raciborzu.Ignacy Chambrez (Ignatz Chambrez; ur. 31 lipca 1758 r. w Holešovie na Morawach, zm. w 1835 r. w Brnie) – rysownik, malarz i architekt czeskiego pochodzenia, nauczyciel szkół średnich oraz profesor budownictwa na Uniwersytecie Jagiellońskim i Uniwersytecie Lwowskim.

Dzieje Cieszyna sięgają IX w. i wiążą się z grodem słowiańskiego plemienia Golęszyców. Cieszyn otrzymał prawa miejskie pomiędzy 1217 a 1223 rokiem. Od końca XIII w. było ono centrum Księstwa Cieszyńskiego.

Współczesne administracyjne pojęcie „miasto Cieszyn” odnosi się do prawobrzeżnej części (rzeka Olza), będącego pod względem przestrzennym i społecznym jedną całością, ośrodka miejskiego, którego część lewobrzeżna należy do Czech i nosi oficjalną nazwę Czeski Cieszyn. W przeciwieństwie do Czeskiego Cieszyna, dzielnice prawobrzeżne są dzisiaj jednolite etnicznie – ponad 96% ludności deklaruje narodowość polską. Charakterystyczna jest natomiast różnorodność religijna z wyznaniami rzymskokatolickim i luterańskim jako dominującymi.

Zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix) – gatunek niejadowitego węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Zaskrońce występują w całej Europie (oprócz Szkocji, Irlandii i północnej części Skandynawii). Samica jest większa od samca i osiąga średnio długość od 85 cm do 1,2 m (wyjątkowo 2 m), a samiec od 70 cm do 1 m. Żywią się żabami, rybami albo małymi gryzoniami, które połykają bez uprzedniego uśmiercania. Atakują tylko poruszające się zwierzęta. W niewoli zaskrońce żyją do 15 lat.Równica – szczyt górski o wysokości 885 m n.p.m. w odgałęzieniu Pasma Wiślańskiego w Beskidzie Śląskim położony pomiędzy dolinami Wisły i Brennicy.

Według danych na 31 grudnia 2019 r. polski Cieszyn liczy 32 921 mieszkańców, jego powierzchnia wynosi natomiast 28,61 km². Wspólnie obie części miasta zamieszkiwane są przez 59,5 tys. osób i zajmują 63 km².

Spis treści

  • 1 Położenie
  • 2 Nazwa
  • 3 Demografia
  • 4 Historia
  • 4.1 Powstanie miasta
  • 4.2 Okres panowania Piastów
  • 4.3 Okres panowania Habsburgów
  • 4.4 Książęta cieszyńscy z Dynastii Habsburskiej i Habsbursko-Lotaryńskiej
  • 4.5 I wojna światowa
  • 4.6 Po I wojnie światowej
  • 4.7 Okres po II wojnie światowej
  • 4.8 Jubileusz 1000-lecia założenia Cieszyna
  • 4.9 Jubileusz 1200-lecia założenia Cieszyna
  • 5 Dzielnice i osiedla
  • 6 Ważniejsze zabytki
  • 7 Cieszyn dziś
  • 8 Przyroda
  • 9 Turystyka
  • 10 Transport
  • 10.1 Transport drogowy
  • 10.1.1 Komunikacja autobusowa
  • 10.2 Transport kolejowy
  • 10.3 Komunikacja miejska
  • 11 Szkoły
  • 11.1 Szkoły podstawowe
  • 11.2 Gimnazja
  • 11.3 Szkoły ponadgimnazjalne
  • 11.4 Szkoły wyższe
  • 12 Wspólnoty wyznaniowe
  • 13 Sport
  • 14 Honorowi obywatele Cieszyna
  • 15 Miasta partnerskie
  • 16 Odznaczenia
  • 17 Uwagi
  • 18 Przypisy
  • 19 Bibliografia
  • 20 Linki zewnętrzne
  • Położenie[ | edytuj kod]

    Cieszyn na mapie powiatu

    Cieszyn znajduje się w południowej części Polski, pomiędzy 18º 35' 50 długości geograficznej wschodniej i 49º 43' 08 szerokości geograficznej północnej. Pod względem administracyjnym leży w południowej części województwa śląskiego, w powiecie cieszyńskim. Graniczy od północy z gminą Hażlach (z Pogwizdowem, Hażlachem i Zamarskami), od północnego wschodu z gminą Dębowiec (z Gumnami i Ogrodzoną), od wschodu i południa z gminą Goleszów (z Bażanowicami, Dzięgielowem i Puńcowem). Zachodnia granica miasta o długości ok. 9,7 km pokrywa się z granicą polsko-czeską, za którą leży miasto Czeski Cieszyn.

    Klasztor Franciszkanów w Cieszynie − dom zakonny franciszkanów w Cieszynie, wchodzący w skład prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce, na terenie diecezji bielsko-żywieckiej, w województwie śląskim.Matthäus Merian der Ältere (starszy) (ur. 22 września 1593 w Bazylei, zm. 19 czerwca 1650 w Bad Schwalbach k. Wiesbaden) – rytownik pochodzenia szwajcarskiego, działający głównie w Niemczech.

    Miasto leży na Pogórzu Śląskim, nad Olzą. Cieszyn jest stolicą krainy historyczno-geograficznej Śląska Cieszyńskiego.

    W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.

    Według danych z 2007 Cieszyn ma obszar 28,69 km², w tym:

  • użytki rolne: 55%
  • użytki leśne: 7%
  • Miasto stanowi 3,93% powierzchni powiatu.

    Ostrawa (czes.: Ostrava, niem.: Ostrau) – miasto w Czechach na granicy Śląska Cieszyńskiego, Śląska Opawskiego i Moraw, u ujścia do Odry dwóch rzek: Opawy i Ostrawicy. Miasto leży przy północnym wejściu Bramy Morawskiej.Jakob Alt (ur. 27 września 1789 we Frankfurcie nad Menem, zm. 30 września 1872 w Wiedniu) – austriacki malarz pejzażysta i wedutysta.

    Nazwa[ | edytuj kod]

    Wysztancowana niemieckojęzyczna nazwa Cieszyna (Teschen) na austriackim słupie granicznym z XVIII w. we wsi Prehoryłe nad Bugiem

    Po raz pierwszy Cieszyn wzmiankowany został w 1155 jako Tescin, w bulli protekcyjnej papieża Hadriana IV dla biskupa wrocławskiego Waltera, w której wymieniono Cieszyn jako jeden z grodów kasztelańskich. Z kolei w 1223 miejscowość wzmiankowano jako Tessin.

    Parafia pw. Narodzenia św. Jana Chrzciciela – parafia rzymskokatolicka znajdująca się w Cieszynie, w dzielnicy Mnisztwo. Należy do dekanatu Cieszyn diecezji bielsko-żywieckiej. W 2005 w granicach parafii zamieszkiwało 2700 katolików.Grąd – wielogatunkowy i wielowarstwowy las liściasty zazwyczaj z przewagą grabu i dębu i z udziałem różnych innych gatunków. W fitosocjologii zespoły leśne reprezentujące grądy wyodrębniane są w związek zespołów Carpinion betuli. Na mapach potencjalnej roślinności naturalnej Polski, lasy grądowe dominują stanowiąc 41,6% powierzchni kraju. Ze względu na to, że wykształcają się na siedliskach żyznych – zostały w ogromnej większości zniszczone i zajęte przez grunty rolne lub zdegradowane z powodu uprawy drzew iglastych. Grądy stanowią siedlisko przyrodnicze chronione w sieci Natura 2000.

    W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol. Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego) spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Teschin. Księga ta wymienia również Kalembice, które w 1973 zostały wchłonięte przez miasto, w formie Chalambyci.

    Fauna (od łac. Faunus – bóg trzód i pasterzy) – ogólne określenie na wszystkie gatunki zwierząt na danym obszarze (np. fauna Polski) lub w danym środowisku (fauna sawannowa), a także okresie geologicznym (np. fauna kambryjska). Badanie fauny pozostaje w gestii faunistyki, ale korzystają z niego również inne dziedziny biologii, np. ekologia i etologia, natomiast odkrycia faunistyki są systematyzowane przez systematykę.Zemský národní výbor pro Slezsko (ZNV, pol. Krajowa Rada Narodowa dla Śląska) – organ tymczasowej, czeskiej władzy na Śląsku Cieszyńskim, działający od 30 października 1918 roku.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5] [6] [7] [8]




    Warto wiedzieć że... beta

    Golęszycy, Gołęszycy, Golęszyce, Gołęszyce, Gołężyce (cz. kmen Holasiců, Holasicové, niem. Golensizen) – słowiańskie plemię z grupy lechickiej, żyjące we wczesnym średniowieczu na południu późniejszego Górnego Śląska u źródeł Odry, na południowy wschód od pasma Jeseników, na północny zachód od źródeł rzeki Wisły.
    Gubernium morawsko-śląskie (cz. Moravskoslezské gubernium) – dawna jednostka administracyjna (gubernium) funkcjonująca w Monarchii Habsburgów (a następnie w Cesarstwie Austrii) ze stolicą w Brnie w latach 1783–1849.
    Kalwaria Zebrzydowska – miasto w południowej Polsce, w województwie małopolskim, w powiecie wadowickim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Kalwaria Zebrzydowska, założone w pierwszej poł. XVII w. przez wojewodę krakowskiego Mikołaja Zebrzydowskiego.
    Zbór Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w Cieszynie – zbór adwentystyczny w Cieszynie, należący do okręgu południowego diecezji południowej Kościoła Adwentystów Dnia Siódmego w RP.
    Footbag – nazwa zbiorcza pokrewnych dyscyplin sportu i przyrządu, który jest w nich wykorzystywany. Footbag w Polsce jest często nazywany grą w zośkę.
    Donald Franciszek Tusk (ur. 22 kwietnia 1957 w Gdańsku) – polski polityk, od 2007 prezes Rady Ministrów, w 2014 nominowany do objęcia stanowiska przewodniczącego Rady Europejskiej (od 1 grudnia 2014).
    Neobarok – nurt w architekturze historyzmu, nawiązujący formalnie do baroku, szczególnie w dekoracji elewacji, rozpowszechniony w końcu XIX wieku (od 1880).

    Reklama