Chicago (musical)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Chicago – amerykański musical, którego akcja toczy się w Chicago w latach dwudziestych XX wieku podczas prohibicji. Dzieło jest adaptacją muzyczną sztuki teatralnej z lat dwudziestych XX wieku, zostało przeniesione na scenę w 1975 roku. Muzykę skomponował John Kander, libretto stworzyli Fred Ebb i Bob Fosse - który był również choreografem i reżyserem.

Artur Barciś (ur. 12 sierpnia 1956 w Kokawie) – polski aktor teatralny, filmowy, telewizyjny i dubbingowy, także reżyser.Chita Rivera właściwie Dolores Conchita del Rivero (ur. 23 stycznia 1933 r. w Waszyngtonie) – amerykańska piosenkarka, aktorka i tancerka. Najbardziej znana ze swoich ról w teatrze muzycznym. Jest pierwszą Hiszpanką i pierwszą latynoamerykanką, która w grudniu 2002 otrzymała nagrodę Kennedy Center Honors. W 2009 r. Otrzymała Presidential Medal of Freedom.

Prapremiera odbyła się na Broadwayu 3 czerwca 1975, dwa lata później spektakl zszedł z afisza. Musical wznowiono w 1996 roku i jest od tej pory grany nieprzerwanie, przekraczając liczbę 6500 spektakli. Spektakl był również wystawiany dwukrotnie na West Endzie, doczekał się wielu produkcji narodowych (w tym polskiej). W 2003 wszedł na ekrany film Chicago, adaptacja musicalu w reżyserii Roba Marshalla, z Renée Zellweger, Catherine Zeta-Jones i Richardem Gere w rolach głównych.

Catherine Zeta-Jones (ur. 25 września 1969 w Swansea jako Catherine Jones) – brytyjska aktorka filmowa, mieszkająca w Stanach Zjednoczonych. Laureatka Oscara za drugoplanową rolę w filmie Chicago.Barbara Kurdej-Szatan (ur. 22 sierpnia 1985 w Opolu) – polska aktorka teatralna i telewizyjna oraz wokalistka, prezenterka telewizyjna i celebrytka.

Inspiracja[ | edytuj kod]

Libretto musicalu Chicago oparte jest na sztuce pod tym samym tytułem napisanej w 1926 roku przez ówczesną reporterkę Chicago Tribune, Maurine Dallas Watkins. Watkins opisała w zbeletryzowanej formie dwie autentyczne morderczynie:

Chór (ang. A Chorus Line) – amerykański film muzyczny z 1985 roku na podstawie musicalu broadwayowskiego Michaela Bennetta, Nicholasa Dante i Jamesa Kirkwooda Juniora.Fred Ebb (ur. 8 kwietnia 1933, zm. 11 września 2004 w Nowym Jorku), amerykański autor piosenek; był autorem tekstów i współpracował z kompozytorem Johnem Kanderem.
  • Beulah Annan oskarżoną o zabicie w maju 1924 kochanka (Harry Kalstedt) pod pretekstem gwałtu - pierwowzór postaci Roxy Hart
  • Belva'ę Gaertner, artystkę kabaretową, która zastrzeliła w marcu 1924 roku we własnym samochodzie Waltera Lawa - pierwowzór postaci Velmy Kelly
  • Sztuka zyskała popularność, została wystawiona na Broadwayu 172 razy. W 1927 roku w studiu Cecila B. DeMille'a powstała niema adaptacja filmowa. W roku 1942 została sfilmowana druga adaptacja, w tytułowej roli filmu Roxie Hart wystąpiła Ginger Rogers.

    Chicago Tribune to jeden z 5 największych dzienników amerykańskich, wydawana w Chicago (Illinois) przez Tribune Company. Wcześniej występowała pod nazwą "World`s Greatest Newspaper" . Najważniejsza gazeta okręgu metropolitarnego Chicago i środkowo-zachodnich Stanów Zjednoczonych.Emilian Kazimierz Kamiński (ur. 10 lipca 1952 w Warszawie) – aktor i reżyser teatralny, filmowy i musicalowy, wokalista i pisarz. Założyciel Fundacji Atut i Teatru Kamienica. Brat Doroty Kamińskiej.

    W latach 1960 aktorka Gwen Verdon przeczytała sztukę i zasugerowała mężowi, choreografowi Bobowi Fosse możliwość stworzenia muzycznej adaptacji. Autorka sztuki, Watkins nie zgadzała się jednak z powodów moralnych na sprzedaż praw autorskich, dopiero po jej śmierci w 1969 roku, prawa odsprzedali spadkobiercy.

    Założenia dzieła[ | edytuj kod]

    Johna Kander i Fred Ebb rozpoczęli na początku lat siedemdziesiątych pracę nad librettem, Kander napisał muzykę, Fosse stworzył choreografię i wyreżyserował spektakl. Dzieło przybrało formę wodewilu, ponieważ główne postacie były artystami kabaretowymi. We wstępnej wersji libretta dużą rolę odgrywał Agent (pełniący rolę mistrza ceremonii) komentujący wydarzenia z offu, później jego partie zostały włączone w role innych wykonawców. Postać Velmy Kelly była początkowo drugoplanową, została stopniowo rozbudowana przy dalszych przedstawieniach.

    Krzysztof Jasiński (ur. 21 lipca 1943 w Śmiglu) – polski aktor, reżyser teatralny i telewizyjny, założyciel i dyrektor krakowskiego Teatru STU.Krakowski Teatr Variété – teatr znajdujący się w Krakowie na Grzegórzkach przy ul. Grzegórzeckiej 71. Teatr ma siedzibę w budynku dawnego kinoteatru Związkowiec obecnie będącego w końcowej fazie remontu i wyposażania wnętrz. Pierwszy spektakl jest planowany na kwiecień 2015 roku a przedstawieniem premierowym ma być musical Legally Blonde Laurence’a O’Keefe’iego, w reżyserii Janusza Józefowicza.

    Broadway[ | edytuj kod]

    Prapremiera[ | edytuj kod]

    Wznowienie Chicago na Broadwayu - teatr Ambassador

    Pod tytułem Chicago: A Musical Vaudeville spektakl miał premierę w dniu 3 czerwca 1975 roku w 46th Street Theatre. Po 936 spektaklach spektakl zszedł z zafisza w dniu 27 sierpnia 1977 roku. W premierowej obsadzie znalazła się: Chita Rivera jako Velma Kelly, Gwen Verdon (żona Boba Fosse) jako Roxie Hart, Jerry Orbach jako Billy Flynn. Spektakl otrzymał mieszane recenzje. Usunięcie „czwartej ściany”, satyryczna krytyka amerykańskiego systemu wartości (zwłaszcza systemu sądownictwa) niezbyt spodobały się publiczności. Gwen Verdon w czasie jednego z przedstawień zadławiła się piórkiem i musiała przejść operację krtani, co o mało nie doprowadziło do zamknięcia przedstawienia. Nagłe zastępstwo Lizy Minnelli uratowało na pewien czas show i podniosło jego oglądalność. Negatywny wpływ miała również premiera w tym samym czasie kasowego musicalu A Chorus Line, który zabrał Chicago większość dochodów z biletów jak i nagród teatralnych (szczególnie Nagród Tony) przekładających się na promocję.

    Richard Tiffany Gere (ur. 31 sierpnia 1949 roku w Filadelfii, w stanie Pensylwania) – amerykański aktor i producent filmowy.Gwyneth Evelyn Verdon (ur. 13 stycznia 1925 w Culver City, zm. 18 października 2000 w Woodstock) – amerykańska aktorka i tancerka, odznaczona Narodowym Medalem Sztuki, czterokrotna zdobywczyni Tony Award, żona Boba Fosse’a. Córka Josepha Williama Verdona, elektryka w studiu MGM, i Gertrude Lilian Standring. Uczęszczała do Hamilton High School w Los Angeles. Zmarła we śnie z przyczyn naturalnych.

    Wznowienie[ | edytuj kod]

    Przedstawienie wznowiono w maju 1996 w ramach cyklu programów Encores! (serii przedstawień przypominającej nowojorskiej publiczności dawne, warte zapamiętania dzieła). Przedstawienie reżyserował Walter Bobbie w choreografii Ann Reinking (która grała także rolę Roxie), Bebe Neuwirth zagrała jako Velma Kelly, Joel Grey jako Amos Hart oraz James Naughton jako Billy Flynn. Spektakl po skróceniu tytułu przeniesiono na Broadway, gdzie premiera miała miejsce w dniu 14 listopada 1996 roku.

    Valentine Ruth Henshall (ur. 7 marca 1967), znana jako Ruthie Henshall, to angielska piosenkarka, tancerka i aktorka musicalowa. Debiutowała na West Endzie w 1987 w musicalu Cats.Ben Cross, właściwie Harry Bernard Cross (ur. 16 grudnia 1947 roku w Londynie) − angielski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, reżyser, scenarzysta i piosenkarz.

    W przeciwieństwie do prapremiery, nowa inscenizacja spotkała się z aprobatą publiczności i krytyków. W latach dziewięćdziesiątych publiczność oswoiła się już bowiem z kreowaniem morderców na celebrytów (patrz casus O.J. Simpsona). To przedstawienie jest wciąż na afiszu (w lipcu 2019 ma ponad 9300 spektakli), przenosiło się natomiast kilka razy będąc grane w sumie w czterech teatrach - Richard Rodgers Theatre, ponownie (jak w 1975) 46th Street Theatre, Shubert Theatre i Ambassador Theatre.

    Jacek Bończyk (ur. 31 maja 1967 roku w Wałbrzychu) – polski aktor teatralny i filmowy, piosenkarz, autor tekstów piosenek, scenarzysta i reżyser spektakli muzycznych. Wokalista i gitarzysta formacji rockowej Bończyk/Krzywański. Od 2010 roku - członek Rady Artystycznej Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu. Od 2013 roku - dyrektor artystyczny Festiwalu Twórczości Wojciecha Młynarskiego w Zatoce Sztuki w Sopocie.Chicago – amerykański musical z 2002 roku w reżyserii Roba Marshalla. Nominowany do 13 Oscarów. Film zdobył 6 statuetek.

    Tournée[ | edytuj kod]

    W sumie do tej pory miało miejsce 10 tournée po Ameryce północnej. Pierwsze rozpoczęło się już w kwietniu 1997 (w 9 miesięcy po wznowieniu broadwayowskim) w Cincinnati. Ostatnie jak do tej pory rozpoczęło się w październiku 2008 w Charlotte (Karolina Południowa) i trwa do chwili obecnej.

    Londyn[ | edytuj kod]

    Premiera[ | edytuj kod]

    Pierwsze przedstawienie na West Endzie otwarto w Cambridge Theatre w kwietniu 1979 roku, odbyło się około 600 przedstawień. W premierze wystąpili: Jenny Logan jako Velma Kelly, Antonia Ellis jako Roxie Hart, Ben Cross jako Billy Flynn. Spektakl nominowany w kilku kategoriach nie zdobył żadnej nagrody Laurence Olivier Award.

    John Harold Kander (ur. 18 marca 1927) – amerykański kompozytor, znany z pracy w teatrze muzycznym. Tworzył połowę duetu twórców Kander i Ebb (wraz z autorem tekstów Fredem Ebbem). Kander napisał partytury do 15 musicali, m.in. Cabaret (1966) i Chicago (1975) - oba zostały później zekranizowane. Skomponował również standard muzyczny New York, New York. Cecil Blount DeMille (ur. 12 sierpnia 1881 w Ashfield, Massachusetts - zm. 21 stycznia 1959) − amerykański producent filmowy, reżyser, scenarzysta i aktor.

    Wznowienie[ | edytuj kod]

    18 listopada 1997 roku Chicago: The Musical wznowiono na West Endzie w Adelphi Theatre Produkcja miała tego samego reżysera i choreografa jak rok wcześniejsze wznowienie nowojorskie. W obsadzie znaleźli się: Ute Lemper jako Velma, Ruthie Henshall jako Roxie, Henry Goodman jako Billy Flynn. W 2006 roku spektakl przeniósł się do Cambridge Theatre a w październiku 2011 do Garrick Theatre. Na 1 września 2012 zaplanowano ostatnie przedstawienie w historii londyńskiego wznowienia

    Tamara Arciuch (ur. 24 marca 1975 w Skierniewicach) – polska aktorka teatralna, filmowa i telewizyjna. Jej mężem był Bernard Szyc, z którym ma syna Krzysztofa (ur. 1999). Obecnie związana z aktorem Bartłomiejem Kasprzykowskim, mają syna Michała (ur. 15.czerwca 2009).Charlotte (wymowa:/ˈʃɑrlət/) – miasto we wschodniej części USA, największe miasto stanu Karolina Północna (North Carolina).

    Podobnie jak na Broadwayu, tak i w Londynie dopiero wznowienie podbiło zarówno publiczność oraz krytyków. Przedstawienie zdobyło 2 nagrody Olivier Award. Londyńska obsada z sukcesem przeniosła się potem na Broadway.

    Polska[ | edytuj kod]

    Spektakl był do tej pory wystawiany w Polsce pięć razy:

  • Gliwicki Teatr Muzyczny - od 3 marca 2000 roku. Obsada i ostatni spektakl - nieznane.
  • Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu - od 29 kwietnia 2000 roku. Obsada i ostatni spektakl - nieznane.
  • Teatr Komedia w Warszawie - od 14 czerwca 2002 w reżyserii Krzysztofa Jasińskiego. Data ostatniego spektaklu to 22 lipca 2006. W obsadzie:
  • Barbara Melzer - Velma Kelly,
  • Katarzyna Skrzynecka oraz Joanna Liszowska - Roxie Hart,
  • Piotr Gąsowski oraz Emilian Kamiński - Billy Flynn,
  • Jacek Bończyk oraz Artur Barciś - Amos Hart,
  • Hanna Śleszyńska oraz Krystyna Tkacz - „Mama” Morton.
  • Teatr Muzyczny w Gdyni - od 8 października 2002 do 25 kwietnia 2009. w reżyserii Macieja Korwina. W obsadzie:
  • Dorota Kowalewska - Velma Kelly,
  • Tamara Arciuch - Roxie Hart,
  • Rafał Ostrowski - Billy Flynn
  • Andrzej Śledź - Amos Hart,
  • Grażyna Drejska - „Mama” Morton
  • Krakowski Teatr Variété - od 25 listopada 2017 roku, w reżyserii Wojciecha Kościelniaka. W obsadzie:
  • Sabina Karwala, Katarzyna Osipuk - Velma Kelly,
  • Barbara Kurdej-Szatan, Alicja Kalinowska - Roxie Hart,
  • Michał Staszczak, Łukasz Szczepanik - Billy Flynn,
  • Paweł Tuchowski, Krzysztof Broda-Żurawski - Amos Hart,
  • Justyna Woźniak, Mariola Napieralska - „Mama” Morton
  • Michał Pasternak - Mary Sunshine
  • Inne produkcje[ | edytuj kod]

    Powstały profesjonalne produkcje w: Danii, Norwegii, Finlandii, Szwecji, Holandii, Francji, Niemczech, Włoszech, Islandii, Rumunii, RPA, Chinach, Australii, Singapurze, Czechach, Tajlandii i Zjednoczonych Emiratach Arabskich, jak również amatorskie produkcje w: Chorwacji, Serbii, Hiszpanii, na Węgrzech, Nowej Zelandii, Cyprze, Norwegii, Indiach, Filipinach, Pakistanie i Turcji i Albanii.

    O.J. Simpson, właściwie Orenthal James Simpson (ur. 9 lipca 1947 w San Francisco, Kalifornia) - zawodnik futbolu amerykańskiego i aktor filmowy.Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.


    Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




    Warto wiedzieć że... beta

    Teatr Miejski w Gliwicach (1952–1996 Operetka Śląska, 1996–2001 Teatr Muzyczny w Gliwicach, 2001–2016 Gliwicki Teatr Muzyczny) – teatr dramatyczny w Gliwicach znajdujący się przy ulicy Nowy Świat 55–57. Powołany 13 października 2016 roku uchwałą Rady Miasta Gliwice. Spektakle prezentowane są na czterech scenach: Dużej Scenie przy Nowym Świecie, Małej Scenie przy Nowym Świecie, Scenie przy alei Przyjaźni oraz Scenie Bajka w budynku Kina Amok.
    Katarzyna Skrzynecka (ur. 3 grudnia 1970 w Warszawie) – aktorka, piosenkarka, prezenterka, autorka tekstów i kompozytorka, dawniej modelka.
    Cambridge Theatre - teatr na West Endzie w Londynie, wybudowany w latach 1929-30. Pierwsze przedstawienie odbyło się 4 września 1930 roku. Trzypoziomowa widownia może pomieścić 1231 osób.
    Maciej Korwin, właśc. Maciej Korwin-Kluska (ur. 22 lutego 1953 w Łodzi, zm. 10 stycznia 2013 w Gdyni) – polski reżyser teatralny, dyrektor Teatru Muzycznego im. Danuty Baduszkowej w Gdyni w latach 1995–2013.
    Beatrice „Bebe” Neuwirth, (ur. 31 grudnia 1958 w Princeton) – amerykańska aktorka filmowa, telewizyjna i teatralna.
    Broadway, teatr broadwayowski jest popularnym określeniem przemysłu rozrywkowego (sztuk teatralnych lub musicali) zlokalizowanych na Manhattanie w Nowym Jorku wzdłuż ulicy Broadway (w tzw. Theatre District) oraz w Lincoln Center. Wraz z londyńskim West Endem, Broadway jest traktowany jako wiodący ośrodek sztuki teatralnej świata anglojęzycznego.
    Rob Marshall (ur. 17 października 1960 w Madison, Wisconsin) – amerykański reżyser filmowy i teatralny, choreograf.

    Reklama