Chetotaksja

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Chetotaksja – liczba i rozmieszczenie szczecinek na zewnętrznej powierzchni ciała bezkręgowca oraz ich nazewnictwo i klasyfikacja. Cecha ta jest stała i użyteczna w taksonomii i oznaczaniu wielu grup.

Stawonogi (Arthropoda, z gr. ἄρθρον arthron – staw + πούς, ποδός pous, podos – noga) – najliczniejszy w gatunki typ zwierząt na Ziemi. Dotychczas opisano ponad milion gatunków. Według danych IUCN opisano 950 000 gatunków owadów i 40 000 skorupiaków. Liczby w pozostałych grupach stawonogów wahają się – w zależności od źródła – od kilkunastu tysięcy (np. wije) do ponad 60 tysięcy gatunków pajęczaków, a z każdym rokiem przybywa ich coraz więcej.Oznaczanie – określanie nazwy taksonu (zwykle gatunku) organizmu (rośliny, grzyba, zwierzęcia, protista, bakterii itd.), zwykle z wykorzystaniem specjalistycznych kluczy do oznaczania, atlasów i innych opracowań naukowych (rzadziej popularnonaukowych). Czynność w badaniach florystycznych, mikologicznych i faunistycznych, jak również w badaniach inwentaryzacyjnych i monitoringowych.

Chetotaksja odgrywa ważną rolę diagnostyczną w takich grupach stawonogów jak roztocze, zaleszczotki, widłonogi, skąponogi, drobnonogi, pareczniki, pierwogonki, skoczogonki, muchówki czy larwy chrząszczy i sieciarek.

Szczecinka (łac. seta) – włoskowata struktura, wśród zwierząt większość szczecinek występuje u bezkręgowców:Pierwogonki, pierwogony (Protura) – rząd stawonogów zaliczany do grupy sześcionogów, a dawniej do owadów bezskrzydłych. Przez niektórych podnoszony do rangi gromady.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. A Dictionary of Entomology. CABI International, 2011, s. 280.
  2. Armand R. Maggenti, Scott Lyell Gardner: Online Dictionary of Invertebrate Zoology. 2005, s. 187.
  3. Zoologia: Stawonogi. T. 2, cz. 1. Szczękoczułkopodobne, skorupiaki. Czesław Błaszak (red. nauk.). Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011. ISBN 978-83-01-16568-0.
  4. Paras Nath: Illustrated Dictionary of Entomology. New India Publishing Agency, 2007.
  5. David Evans Walter: Glossary of Acarine Terms. 2005. [dostęp 2015-09-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-06)].
  6. William B. Muchmore. The pseudoscorpions described by R. V. Chamberlin (Pseudoscorpionida, Olpiidae and Chernetidae). „Journal of Arachnology”. 11, s. 353-362, 1984. 
  7. Jan Igor Rybak, Leszek A. Błędzki: Widłonogi, Copepoda: Cyclopoida, Klucz do oznaczania. Warszawa: Główny Inspektorat Ochrony Środowiska, Wydawnictwo Naukowe Gabriel Borowski, 2005, s. 70–72, seria: Biblioteka Monitoringu Środowiska. ISBN 83-7217-253-6.
  8. Ulf Scheller. On the classification of the family Brachypauropodidae (Myriapoda: Pauropoda). „Bijdragen tot de Dierkunde”. 55 (1), s. 202-208, 1985. 
  9. Miguel Domínguez Camacho, Phylogeny of the Symphyla (Myriapoda), Inaugural-Dissertation to obtain the academic degree Doctor rerum naturalium (Dr. rer. nat.) submitted to the Department of Biology, Chemistry and Pharmacy of Freie Universität Berlin, grudzień 2009.
  10. Luls A. Pereira, Alessandro Minelli, Marco Uliana. The species of Schendylops Cook, 1899 (Chilopoda, Geophilomorpha, Schendylidae) from Madagascar. „Zoosystema”. 26 (4), s. 727-752, 2004. 
  11. S. L. Tuxen. Protura (Insecta). „Fauna of New Zealand”. 9, 1985. Wellington, New Zealand: Science Information Publishing Centere, DSIR. 
  12. Jan Stach: Klucze do oznaczania owadów Polski, cz. II: Skoczogonki - Collembola. Warszawa: Polskie Towarzystwo Entomologiczne, PWN, 1955.
  13. Przemysław Trojan: Klucze do oznaczania owadów Polski cz. XXVIII Muchówki – Diptera, zeszyt 1 – wstępny. Warszawa: PWN, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1957, s. 27.
  14. A. Y. Solodovnikov. Larval chaetotaxy of Coleoptera (Insecta) as a tool for evolutionary research and systematics: less confusion, more clarity. „Journal of Zoological Systematics and Evolutionary Research”. 45 (2), s. 120–127, 2007. DOI: 10.1111/j.1439-0469.2006.00387.x. 
  15. Kevin M. Hoffman, Jeffrey R. Brushwein. Descriptions of the Larvae and Pupae of Some North American Mantispinae (Neuroptera: Mantispidae) and Development of a System of Larval Chaetotaxy for Neuroptera. „Transactions of the American Entomological Society”. 118, s. 159-196, 1992. 
  16. Vasily Grebennikov. Grub-like larvae of Neuroptera (Insecta): a morphological review of the families Ithonidae and Polystoechotidae and a description of Oliarces clara. „European Journal of Entomology”. 101 (3), s. 409-417, 2004. DOI: 10.14411/eje.2004.056. 
Taksonomia (gr. taksis – układ, porządek + nomos – prawo) – poddyscyplina systematyki organizmów, nauka o zasadach i metodach klasyfikowania, w szczególności o tworzeniu i opisywaniu jednostek systematycznych (taksonów) i włączaniu ich w układ kategorii taksonomicznych.Skoczogonki (Collembola) – rząd stawonogów z grupy skrytoszczękich, siostrzanej dla owadów. Opisano około 8 tysięcy gatunków, z których w Polsce występuje około 300. Rzeczywista różnorodność tej grupy jest jednak zdecydowanie większa, może nawet przekraczać 50 tysięcy gatunków.




Warto wiedzieć że... beta

Widłonogi (Copepoda) – drobne, z reguły planktonowe, morskie i słodkowodne skorupiaki. Zasiedlają wszystkie oceany i kontynenty łącznie z Antarktydą. Występują wszędzie tam gdzie jest woda, nawet w wilgotnym mchu, pod korą dolnych części pni drzew tropikalnych, w wilgotnym piasku plaż morskich. Część widłonogów prowadzi pasożytniczy tryb życia, pasożytując na jamochłonach, pierścienicach, skorupiakach, mięczakach, szkarłupniach, rybach. Ciało jest zbudowane ze stałej liczby 16 segmentów (5 głowowych, 6 tułowiowych i 5 odwłokowych). Rozmiar ich ciała zawiera się w zakresie od 0,5 mm do 20 cm, jednak typowi przedstawiciele tej podgromady mają zwykle rozmiar ciała zawierający się w zakresie 0,5 mm do 2 mm. Pływają za pomocą silnie rozwiniętej pierwszej pary czułków. Ciało ich zawiera żółte kropelki zapasowego tłuszczu (glikolipidy) oraz wiele witamin. Przeważnie są przezroczyste. W morzach stanowią około 9/10 planktonu. Są też głównym składnikiem pokarmu dla śledzi i narybku wątłuszowego (Gadidae). Również gatunki słodkowodne odgrywają pewną rolę jako pokarm dla ryb. Wolno żyjące oraz pasożytnicze widłonogi są rozdzielnopłciowe. Jaja u wielu widłonogów składane są do worków lęgowych znajdujących się po bokach odwłoka. Widłonogi stanowią dużą grupę składającą się obecnie z 9 rzędów , około 220 rodzin i ponad 13000 gatunków, co czyni je najliczniejszą gromadą wśród skorupiaków niższych.
Chrząszcze, tęgopokrywe (Coleoptera) – jeden z najliczniejszych rzędów owadów (Insecta). Obejmuje 400–450 tys. znanych nauce gatunków. W Polsce stwierdzono około 6200 gatunków. Szacuje się, że liczba nieopisanych gatunków może sięgać kilku milionów. Chrząszcze to zwierzęta kosmopolityczne, zamieszkujące najrozmaitsze środowiska i strefy klimatyczne. Mogą być roślinożerne, drapieżne, padlinożerne, wszystkożerne, mogą zamieszkiwać zarówno ląd jak i wody słodkie.
Wydawnictwo Naukowe PWN SA – wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Wydawnictwo Naukowe PWN SA stanowi jednostkę dominującą Grupy kapitałowej PWN, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.
Skąponogi, skąpotchawce (Pauropoda) – gromada stawonogów zaliczanych do wijów. osiągające długość ciała do 2 mm. Dotąd opisano około 780 gatunków skąponogów, z których około 30 znanych jest z Polski.
Sieciarki, sieciarki właściwe – grupa około 6000 gatunków drapieżnych owadów o przeobrażeniu zupełnym, przezroczystych i bogato użyłkowanych skrzydłach, klasyfikowana w randze rzędu Neuroptera (s. str.), który wraz z wielbłądkami (Raphidioptera) i wielkoskrzydłymi (Megaloptera) jest zaliczany do kladu owadów siatkoskrzydłych Neuropterida.
DOI (ang. digital object identifier – cyfrowy identyfikator dokumentu elektronicznego) – identyfikator dokumentu elektronicznego, który w odróżnieniu od identyfikatorów URL nie zależy od fizycznej lokalizacji dokumentu, lecz jest do niego na stałe przypisany.
Muchówki, dwuskrzydłe (Diptera) – rząd owadów. Charakteryzuje się jedną parą skrzydeł. Druga para skrzydeł uległa uwstecznieniu i występuje w postaci przezmianek (halteres). Skrzydła są cienkie, błoniaste oraz przezroczyste.

Reklama