Chanson

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Maria, Marì! (1909)

Chanson – wielogłosowa forma świeckiej muzyki wokalnej z XV i XVI w. Od XIX w. lekka piosenka solowa.

Ludwik Filip I (ur. 6 października 1773, zm. 26 sierpnia 1850) – król Francuzów (Roi des Français), ostatni monarcha Francji z rodu Burbonów. Panował w latach 1830–1848.Ballada – jeden z wielu gatunków muzycznych. Początki ballady sięgają średniowiecza i muzyki dworskiej. Ballady śpiewane były przez trubadurów przy akompaniamencie instrumentu lub zespołu. Często były bardzo rozbudowane i zawierały setki wersów. Najczęściej snuły epicką opowieść o miłości lub wielkich czynach.

W twórczości trubadurów i truwerów były to utwory jednogłosowe, oparte na formach ballady, rondeau, virelai. W XIV w. do typu chanson należą liczne ballady Guillaume de Machauta), a w I poł. XV w. ballady przedstawicieli szkoły burgundzkiej: Guillaume’a Dufaya, Gillesa Binchoisa, Nicolasa Grenona, Pierre’a Fontaine’a).

Trubadurzy – poeci i zarazem muzycy francuscy działający w XII i XIII wieku. Przyjęło się uważać za trubadurów tych poetów, którzy działali na południu Francji, pisząc w języku oksytańskim, langue d’oc, natomiast za truwerów – poetów z północy Francji piszących po francusku, langue d’oïl. Terminem trobairitz określa się kobietę-trubadura. Homofonia - rodzaj faktury, w której melodii, znajdującej się zazwyczaj w najwyższym głosie, towarzyszy akompaniament. Muzyka powstała na fakturze homofonicznej nosi nazwę muzyki homofonicznej.

Okresem rozkwitu chanson jest XVI w. Powstał wtedy nowy jej typ, tzw. chanson polifoniczna, oparta na technice imitacyjnej. Uprawiali ją m.in. Johannes Ockeghem, Jacob Obrecht, Josquin des Prés, Heinrich Isaac, Pierre de la Rue. W tym samym okresie Clément Jannequin stworzył typ chanson programowej, której istotną cechą była forma ABA, operowanie krótkimi frazami melodycznymi na wzór techniki hoketowej, oscylowanie między polifonią a homofonią.

Fortepian – strunowy (chordofon), młoteczkowy, klawiszowy instrument muzyczny, zaliczany do rodziny cytr. Współczesny fortepian dysponuje skalą od A2 (czasami najlepsze koncertowe od F2; instrumenty z pocz. XIX wieku od C1 ) do c (88 dźwięków/klawiszy).Piosenka – forma muzyczna powszechnie stosowana w muzyce ludowej i rozrywkowej. Jest uproszczoną formą pieśni. Do słowa piosenka dodaje się często przymiotnik bliżej określający jej charakter, np. piosenka ludowa, piosenka miłosna, piosenka popowa, piosenka rockowa, piosenka jazzowa itd. Dzieła muzyki poważnej oraz ambitne i bardziej złożone dzieła jazzowe i rockowe określa się mianem utworu muzycznego lub krótko – utworu.

Od XIX w. chanson oznaczała piosenkę solową z towarzyszeniem fortepianu lub gitary. W epoce Ludwika Filipa miała zabarwienie sentymentalne i rozpowszechniła się pod nazwą romanzy.

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Encyklopedia muzyki. Andrzej Chodkowski (red.). Warszawa: PWN, 1995, s. 456. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)
  2. The New Grove Dictionary of Music and Musicians, vol. C. Oxford University Press, 2004-01-00. ISBN 978-0-19-517067-2.
  3. Jerzy Habela: Słowniczek muzyczny. Warszawa: PWM, 1968, s. 224. ISBN 83-01-11390-1. (pol.)

Zobacz też[ | edytuj kod]

  • canzona
  • piosenka francuska
  • Gilles Binchois, również znany jako Gilles de Binche oraz Gilles de Bins (ur. ok. 1400 r. w Mons, zm. 20 września 1460 r. w Soignies) - francusko–flamandzki kompozytor. Syn Jeana i Johanny de Binche. Wychowywał się na dworze Wilhelma IV i Jacqueline de Bavière w Mons. Jeden z trzech najsławniejszych kompozytorów wczesnego XV wieku.Hoketus (hoket, technika hoketowa, łac. hoquetus, starofr. hoquet – "czkawka") – technika stosowana w wokalnej muzyce polifonicznej, polegająca na przerywaniu linii melodycznej przy pomocy pauz. W utworze polifonicznym oznacza to zazwyczaj nagłe zamilknięcie jednego z głosów z równoczesnym przeniesieniem prowadzonej przez niego linii melodycznej do innego głosu.




    Warto wiedzieć że... beta

    Guillaume de Machaut (Machault) (ur. ok. 1300, zm. 1377 w Reims), kompozytor i poeta francuski. Główny reprezentant średniowiecznego stylu muzycznego Ars nova.
    Muzyka wokalna to muzyka, która przeznaczona jest na głosy solowe lub zespoły chóralne a cappella lub z akompaniamentem instrumentów.
    Guillaume Dufay, Guillaume Du Fay (ur. ok. 1400 w Cambrai (lub okolicy), zm. 1474 w Cambrai) - muzyk i kompozytor franko-flamandzki związany z dworem w Cambrai oraz dworem papieskim. Był również duchownym i bakałarzem prawa kanonicznego. Jest centralną postacią szkoły burgundzkiej i w związku z tym jednym z najbardziej wpływowych kompozytorów XV-wiecznych.
    Polifonia (stgr. πολυφωνία polyphonia - "wiele głosów") – rodzaj faktury muzycznej, w której równocześnie dwa lub więcej głosów prowadzonych jest niezależnie od siebie. Szczytowym osiągnięciem polifonii jest twórczość Jana Sebastiana Bacha.
    Virelai – jeden z typów poezji i muzyki francuskiej charakterystyczny dla okresu średniowiecza. Wywodzą się one z rondeau truwerów. Występują dwa rodzaje virelai:
    Piosenka francuska – regionalna odmiana poezji śpiewanej i piosenki autorskiej która charakteryzuje się: literackim, poetyckim tekstem, melodyjną warstwą muzyczną o dość skromnej instrumentacji, warstwa muzyczna oraz tematyka utworów nawiązująca do współczesnej (wykonawcy) rzeczywistości, do problemów codzienności oraz wyrażająca emocje i postawę piosenkarza w stosunku do podejmowanych tematów.
    Gitara – instrument muzyczny z grupy strunowych szarpanych z pudłem rezonansowym, gryfem i progami na podstrunnicy. Przeważnie ma sześć strun, lecz można spotkać również gitary z czterema, pięcioma, siedmioma, ośmioma, dziesięcioma oraz dwunastoma strunami. Instrument ten odgrywa ważną rolę w muzyce bluesowej, country, flamenco, rockowej oraz w wielu formach popu.

    Reklama