Cefeusz (syn Aleosa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Cefeusz (także Cefeusz Arkadyjczyk, Kefeus; gr. Κηφεύς Kēpheús, Κηφέας Kēphéas, łac. Cepheus) – w mitologii greckiej król Tegei w Arkadii; jeden z Argonautów.

Tegea (gr. Τεγέα) – jedno z najstarszych i najpotężniejszych miast w starożytnej Grecji w Arkadii. Wzmiankowane w Katalogu Okrętów w Iliadzie. Obecnie, pozostałości polis leżą 10 km na południowy wschód od miasta Tripolis, na terenie wsi Alea. Na terenie starożytnego miasta znajdowało się sanktuarium Demeter i Persefony oraz świątynia Ateny Alea, która była ważnym centrum religijnym w starożytnej Grecji oraz słynnym azylem dla zbiegów. Pierwotna świątynia spłonęła w 394 p.n.e., odbudowana została według projektu Skopasa.Herakles (gr. Ἡρακλῆς Hēraklēs, Ἡρακλές Hēraklés, łac. Heracles, Hercules, Alkajos, Palajmon) – w mitologii greckiej jeden z herosów, syn Zeusa i śmiertelniczki Alkmeny. Jego rzymskim odpowiednikiem był Herkules. Znany był z wielkiej siły, męstwa, zapaśnictwa i umiejętności wojennych, zwłaszcza celnego strzelania z łuku. Lubiany przez Zeusa i Atenę, był prześladowany przez zazdrosną Herę.

Uchodził za syna Aleosa i Neajry (lub Kleobule). Był bratem Auge i Likurga (Lykurgosa). Uczestniczył w wyprawie Argonautów i wyprawie przeciw synom Hippokoona wraz z Heraklesem i Ifiklesem. Przez niektórych mitografów jest uważany za syna Likurga i uczestnika łowów kalidońskich.

Herakles został zraniony w Sparcie przez synów Hippokoona, a jego przyjaciel Ojonos zabity. Powróciwszy do zdrowia heros zebrał niewielką armię, po czym przybył do Tegei, gdzie uprosił Cefeusza, by ten wybrał się wraz z nim przeciw niewdzięcznej Sparcie na czele swych dwudziestu synów. Cefeusz początkowo odmawiał, obawiając się, by pod jego nieobecność nie najechali Tegei Argejczycy. Herakles podarował jednak Ajrope (lub Sterope), córce Cefeusza, pukiel włosów Gorgony w brązowym dzbanie, który otrzymał od Ateny. Powiedział jej, że w razie napaści wystarczy, żeby pokazała z murów lok włosów, odwracając się sama do nieprzyjaciela plecami, a wróg natychmiast ucieknie. Ajrope nie miała jednak potrzeby skorzystać z daru.

Robert Graves (ur. 24 lipca 1895 w Wimbledonie, zm. 7 grudnia 1985 w Dejà, Majorka) – angielski poeta, prozaik i badacz mitologii. Syn irlandzkiego pisarza Alfreda Gravesa.Diodor Sycylijski, Sycylijczyk (gr. Διόδωρος ὁ Σικελιώτης Diodoros ho Sikeliotes; łac. Diodorus Siculus; ur. ok. 80 p.n.e., zm. ok. 20 p.n.e.) – grecki historyk żyjący w epoce Cezara i Augusta, urodził się w Agyrium (d. Agira) na Sycylii (stąd przydomek). Odbywał podróże po Europie, Afryce północnej i Azji Mniejszej. Przez długi okres przebywał w Rzymie. W latach 60-56 p.n.e. mieszkał w Aleksandrii.

Cefeusz wyruszył pod mury Sparty. Padł jednak w tej wyprawie wraz z siedemnastoma synami. Armia Heraklesa poniosła poza tym niewiele strat. Spartanie stracili natomiast Hippokoona, jego dwunastu synów wraz z licznymi innymi dostojnikami. Miasto wzięto szturmem. Opustoszały po śmierci Cefeusza i jego synów tron Tegei objął Likurg. Po śmierci Likurga królem Tegei został wnuk Cefeusza, Echemos, syn Aeroposa.

Ifikles – postać w mitologii greckiej. Był synem Amfitriona i Alkmeny oraz przyrodnim bratem Heraklesa od strony matki. Był również mężem Automedusy i ojcem Jolaosa, Periboi oraz Jopy.Apollonios z Rodos, Apolloniusz Rodyjski (początek III wiek p.n.e. – po 246 p.n.e.) – grecki poeta, trzeci dyrektor Biblioteki Aleksandryjskiej, zastapił na tym stanowisku Kallimacha z Cyreny. Najbardziej znane jego dzieło to poemat epicki w czterech księgach Argonautica opisujący dzieje mitologicznej wyprawy Jazona po złote runo i jego romansu z Medeą. Poemat ten łączy tradycyjne, nawiązujące do Homera wzorce poezji epickiej (tematyka bohaterska, połączenie świata bogów i ludzi, nawiązania do epizodów znanych z Homera) z elementami nowej, aleksandryjskiej poetyki (znacząca rola tematyki miłosnej, zamiłowanie do scen rodzajowych, uczoność i erudycyjność).

Ród ojca Cefeusza wywodził się od Arkasa, pierwszego władcy Arkadii, syna Zeusa i Kallisto.


Uwagi[ | edytuj kod]

  1. „Niekiedy podawano, że Kefeus Arkadyjczyk nie był synem Aleosa, lecz Lykurga i uczestniczył w łowach kalydońskich” (Grimal 2008 ↓, s. 181)
  2. O Cefeuszu wspominają Pauzaniasz w Wędrówkach po Helladzie VIII 4, 8; 5, 1; 8, 4; 9, 5; 23, 3; 47, 5; Apollodoros w Bibliotece II 7, 3; Apolloniusz Rodyjski w Argonautikach I 161; Diodor Sycylijski w Bibliotece historycznej IV 3
  3. Grimal podaje, że podczas wyprawy zginęli wszyscy synowie Cefeusza

Przypisy[ | edytuj kod]

  1. Grimal 2008 ↓, s. 180.
  2. Neaera (ang.). mythindex.com. [dostęp 2009-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-09-18)].
  3. Grimal 2008 ↓, s. 49–50, 370.
  4. Grimal 2008 ↓, s. 181.
  5. Graves 1974 ↓, s. 498.
  6. Grimal 2008 ↓, s. 214.
  7. Parada 1997 ↓, Echemus.
  8. Grimal 2008 ↓, s. 498.
  9. Grimal 2008 ↓, s. 370.
  10. Graves 1974 ↓, s. 248.

Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Cepheus (ang.). mythindex.com. [dostęp 2009-12-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-21)].
  • Robert Graves: Mity greckie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1974.
  • Pierre Grimal: Słownik mitologii greckiej i rzymskiej. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2008. ISBN 83-04-04673-3.
  • Carlos Parada: Cepheus2 (ang.). maicar.com. [dostęp 2011-08-05].
  • Carlos Parada: Arcadia (ang.). maicar.com. [dostęp 2009-12-04].
  • William Smith: A Dictionary of Greek and Roman biography and mythology: Cepheus (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].
  • Harry Thurston Peck: Harpers Dictionary of Classical Antiquities, 1898: Cepheus2 (ang.). perseus.tufts.edu. [dostęp 2012-05-07].




  • Warto wiedzieć że... beta

    Hippokoon (gr. Ἱπποκόων) – w mitologii greckiej król Sparty, nieprawy syn Ojbalosa i nimfy Batei, starszy brat Tyndareosa i Ikariosa.
    Zeus (także Dzeus, stgr. Ζεύς Zeús, nowogr. Δίας Días, łac. Iupiter, Iuppiter) – w mitologii greckiej najwyższy z bogów. Syn Kronosa i Rei. Był szóstym dzieckiem Rei i Kronosa. Brat Hestii, Demeter, Hery (również jej mąż), Posejdona i Hadesa. Władca błyskawic. Uosobienie najwyższej zasady rządzącej Wszechświatem. Władca wszystkich bogów i ludzi. Jego atrybutami były złote pioruny, orzeł i tarcza zwana egidą. Wychowały go nimfy górskie i koza Amaltea.
    Kallisto (gr. Καλλιστώ Kallistṓ, łac. Callisto) – w mitologii greckiej opisywana jest jako córka Lykaona, króla Arkadii, nimfa leśna. Jej imię pochodzi od gr. kalliste oznaczającego „najpiękniejsza”. Była ulubienicą Artemidy, a także kochanką Zeusa. Została zamieniona w niedźwiedzicę przez Artemidę za romans z Zeusem. Ten – nie mogąc oglądać jej męczarni – przeniósł ją na sklepienie niebieskie jako Wielką Niedźwiedzicę.
    Atena (gr. Ἀθήνη Athene lub Ἀθηναίη Athenaie) – w mitologii greckiej bogini mądrości, sztuki, wojny sprawiedliwej oraz opiekunka miast, m.in. Aten i Sparty. Jedna z dwunastu głównych bogów olimpijskich. Jej atrybutami były: miecz, sowa, hełm, drzewo oliwne. Jej rzymskim odpowiednikiem jest Minerwa.
    Argonauci (gr. l.mn. Ἀργοναῦται Argonautai, ‘żeglarze na Argo’, l.poj. Ἀργοναύτης Argonaútēs, łac. Argonautae) – w mitologii greckiej 52 uczestników wyprawy do Kolchidy po „złote runo” cudownego barana.
    Auge (gr.: Αὐγή, Auge) – córka króla Tegei Aleusa, matka Telefosa. Postać z mitologii greckiej. Mit jej wiąże się z cyklem Heraklesa, a poprzez opowieść o jej synu, z cyklem trojańskim. Pierwotnie prawdopodobnie mogła być boginią księżyca.
    Dzik kalidoński (gr. Καλυδώνιος Κάπρος Kalydṓnios Kápros lub Ὗς Καλυδώνιος Hŷs Kalydṓnios, łac. Aper Calydonius lub Hus Calydonius) – w mitologii greckiej ogromny dzik, jakiego Artemida wysłała na ziemie króla Kalidonu, Ojneusa (w Etolii), który nie złożył należnej jej ofiary.

    Reklama