Carnuntum

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ruiny łaźni (obecnie odbudowanej)
Tzw. Heidentor (w dolnej części widoczna rekonstrukcja pierwotnego wyglądu bramy)
Panonia w II wieku n.e.
Plan obozu wojskowego w Carnuntum
Współczesny plan ruin

Carnuntumrzymski obóz wojskowy nad Dunajem oraz stolica rzymskiej prowincji Panonia, a od II wieku Górnej Panonii (Pannonia Superior). Obecnie w północno-wschodniej Austrii, 10 km od granicy ze Słowacją. Pierwotnie była to osada Celtów, od której Rzymianie przejęli nazwę (prawdopodobnie pochodzi od słowa Kar lub Karn, oznaczającego kamień lub kupę kamieni). Początkowo pisane było przez "K".

Canabae legionis – cywilne osiedle rzemieślniczo - handlowe położone w bezpośrednim sąsiedztwie, lecz poza obrębem Castra Romana - umocnionego rzymskiego obozu wojskowego. Zamieszkiwane przez osoby świadczące usługi wojsku, rodziny żołnierzy oraz byłych legionistów po odbyciu służby wojskowej.Węgrzy (t. Madziarzy, węg. l.poj. magyar, l.mn. magyarok) – naród europejski z grupy ludów ugrofińskich, zamieszkujący głównie własne państwo narodowe - Węgry w Europie Środkowej, posługujący się językiem węgierskim.

Historia[ | edytuj kod]

Pierwszy raz wspomniane w 6 n.e., kiedy w czasie wypraw przeciw Markomanom bazę miał tutaj przyszły cezar Tyberiusz. Większe wojskowe osadnictwo rzymskie datowane jest na lata 40/50 pierwszego wieku n.e. Obóz (castrum) był w pierwszym okresie drewniano-ziemny, ale od czasów Wespazjana głównym budulcem był kamień. Początkowo stacjonował tam legion X (Legio X Gemina), później legion XV (Legio XV Apollinaris). Za czasów Trajana do obozu przeniesiono legion XIV (Legio XIIII Gemina Martia Victrix). Wkrótce obok niego powstała osada wojskowa.

Bad Deutsch-Altenburg – uzdrowiskowa gmina targowa w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria, w powiecie Bruck na der Leitha. Liczy 1 495 mieszkańców (1 stycznia 2014).Publiusz Eliusz Hadrian (Publius Aelius Hadrianus; ur. 24 stycznia 76 w Itálice lub Rzymie, zm. 10 lipca 138 w Bajach) – w latach 117-138 cesarz rzymski. Po śmierci został zaliczony w poczet bogów.

Obóz stał się ważną częścią limesu (Limes Romanus), chroniącego cesarstwo przed ludami barbarzyńskimi. Jego osłonę od wschodu stanowił obóz Gerulata, położony współcześnie na przedmieściach Bratysławy. Na początku II wieku Carnuntum stało się stolicą nowo utworzonej prowincji Górna Panonia. Cesarz Hadrian podniósł rangę znajdującej się przy obozie osady cywilnej do municypium (Municipium Aelium Carnuntum). Podczas wojen z Markomanami w latach 70. II wieku w Carnuntum przebywał cesarz Marek Aureliusz i mieściła się tam jego główna operacyjna siedziba. W 194 Septymiusz Sewer nadał Carnuntum tytuł colonia (Colonia Septimia Aurelia Antoniniana Carnuntum), łącząc obóz oraz obie osady (cywilną i wojskową) w jeden organizm. W 260 miejscowe legiony obwołały cesarzem Regaliana, który jednak faktycznie panował tylko w Panonii.

Galienus, Publius Licinius Egnatius (218-268), syn Waleriana I, cesarz rzymski od 253 roku (junior) i od 260 samodzielnie. Jego pierwsza żona (?) Pipa była córką króla Markomanów. Z żoną Saloniną miał synów Waleriana II i Saloninusa. Za jego panowania w imperium panował chaos, jednak cesarz ze wszystkich sił próbował go opanować.Jowisz – piąta w kolejności oddalenia od Słońca i największa planeta Układu Słonecznego. Jego masa jest nieco mniejsza niż jedna tysięczna masy Słońca, a zarazem dwa i pół raza większa niż łączna masa wszystkich innych planet w Układzie Słonecznym. Wraz z Saturnem, Uranem i Neptunem tworzy grupę gazowych olbrzymów, nazywaną czasem również planetami jowiszowymi.

Od czasów Domicjana do panowania Galiena na południowy wschód od obozu legionowego znajdował się też mniejszy obóz jazdy, o konstrukcji ziemno-drewnianej. Stacjonowała tam m.in. jednostka kawalerii ala I Tungrorum Frontoniana i I Pannoniorum Tampiana, a po przekształceniu w obóz kamienny – ala I Thracum victrix.

Świadectwem ciągłego znaczenia Carnuntum jest fakt, że w 308 odbyło się w nim spotkanie trzech cesarzy – Dioklecjana, Maksymiana i Galeriusza, podczas którego omawiano przyszły model rządów w imperium.

Ala (łac. dosłownie skrzydło) - pojęcie z zakresu rzymskiej wojskowości pierwotnie oznaczające jedynie skrzydło szyku bojowego.W architekturze łuk triumfalny – budowla w kształcie monumentalnej, wolno stojącej bramy stawiana dla upamiętnienia ważnej osoby lub uczczenia ważnego wydarzenia, zwykle zwycięstwa militarnego. Przejście pod łukiem triumfalnym autora lub autorów zwycięstwa było punktem kulminacyjnym pochodu triumfalnego. Pierwsze łuki triumfalne powstawały w starożytnym Rzymie (prekursorem były ozdobne bramy budowane przez Etrusków), później ten typ budowli był wznoszony w innych krajach i epokach historycznych.

W IV wieku Carnuntum przeżywało ciężki okres najazdów ludów barbarzyńskich – w tym czasie stolicę przeniesiono do spokojniejszej, niedalekiej Vindobony (dzisiejszy Wiedeń). W częstych odbudowach próbował je wspomagać cesarz Walentynian I, nigdy jednak nie zdołało powrócić do dawnej świetności. Ludność cywilna powoli opuszczała ośrodek, przenosząc się do Italii lub do innych prowincji. W 395 zniszczyli je Markomanowie, a ostateczny kres resztek osadnictwa przyniosły najazdy Madziarów w IX wieku.

Hainburg an der Donau – miasto w Austrii, w kraju związkowym Dolna Austria. W 2005 liczyło 5698 mieszkańców. Miasto leży na rzeką Dunaj, pomiędzy Wiedniem a Bratysławą na Słowacji, bardzo blisko granicy Austrii ze Słowacją. Należy do przemysłowej części Dolnej Austrii tzw. Industrieviertel.Castrum Romanum (łacina), częściej w gramatycznej liczbie mnogiej: castra Romana (obóz rzymski) lub castra Romanorum (obóz Rzymian) – warowny obóz rzymski wznoszony przez legionistów według ściśle określonego planu, przeważnie na wzniesieniu w pobliżu wody i lasu, na terenie umożliwiającym szybkie rozwinięcie szyków; kwadratowy lub prostokątny, otoczony zawsze fosą i wałem (agger), często też murem lub palisadą (vallum), z czterema bramami.

Wykopaliska archeologiczne rozpoczęły się pod koniec XIX stulecia – austriaccy badacze odsłonili do dziś 3/4 obszaru dawnego kompleksu.

Podstrony: 1 [2] [3]




Warto wiedzieć że... beta

Gerulata – rzymski obóz wojskowy znajdujący się w bratysławskiej dzielnicy Rusovce; współcześnie oddział Muzeum Miasta Bratysławy.
Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).
Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.
Maksymian, Marcus Aurelius Valerius Maximianus, Maximianus Herculius, (ur. ok. 250 w Sirmium w Panonii, zm. 310) – cesarz rzymski.
Panonia (łac. Pannonia) – w starożytności prowincja rzymska położona między Sawą a Dunajem; dzisiejsze tereny zachodnich Węgier, wschodniej Austrii, Chorwacji, Słowenii oraz Serbii.
Termy – w starożytnym Rzymie łaźnie publiczne, kompleks obiektów ulokowanych na rozległym terenie, dostępnych dla wszystkich o określonych godzinach. Wejście do nich było bezpłatne.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.

Reklama