Carl Menger

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Untersuchungen über das Methode der socialwissenschaften und der politischen Ökonomie insbesondere

Carl Menger (ur. 23 lutego 1840 w Nowym Sączu, zm. 27 lutego 1921 w Wiedniu) – austriacki ekonomista, twórca austriackiej szkoły ekonomii. Syn Antona i Karoliny z d. Gerzabek. W roku 1871 opublikował Zasady ekonomii, których wydanie uznaje się za początek szkoły austriackiej. Stworzył teorię wartości i ceny. Opracował prakseologiczną metodologię badań. Szczególną rolę w ekonomii odegrał jego wkład w rozwój koncepcji krańcowej użyteczności, dzięki której mógł odrzucić laborystyczną teorię wartości Adama Smitha i Davida Ricardo.

Biblioteka Narodowa (BN) – polska biblioteka narodowa w Warszawie, na Ochocie, na Polu Mokotowskim, narodowa instytucja kultury założona w 1928.Uniwersytet Missouri (ang. University of Missouri, skrótowo: Mizzou), pełna nazwa: Uniwersytet Missouri w Columbii (ang. University of Missouri-Columbia) – amerykańska uczelnia publiczna w mieście Columbia w stanie Missouri.

Pracę Mengera kontynuowali jego uczniowie, z których najbardziej znani to Eugen von Böhm-Bawerk i Friedrich von Wieser.

Życiorys[ | edytuj kod]

Menger urodził się w Nowym Sączu (Galicja), pod ówczesnym zaborem austriackim. Wywodził się z drobnej, lecz względnie zamożnej szlachty. Jego ojciec Anton był prawnikiem, a matka Caroline córką bogatego czeskiego kupca. Miał dwóch braci: Antona i Maxa, obaj zostali znanymi prawnikami. Po ukończeniu gimnazjum studiował prawo na uniwersytetach w Pradze i Wiedniu, a następnie uzyskał doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 60. XIX wieku Menger skończył studia i podjął pracę jako dziennikarz relacjonujący i analizujący wydarzenia rynkowe, początkowo dla „Lemberger Zeitung” we Lwowie, a następnie dla „Wiener Zeitung” w Wiedniu.

Szkoła austriacka, zwana też szkołą wiedeńską oraz prakseologiczną – jedna ze szkół ekonomii. Prezentuje podejście subiektywno-marginalistyczne.Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (lit. Lietuvos nacionalinė Martyno Mažvydo biblioteka) – litewska biblioteka narodowa założona w 1919 roku w Kownie, przeniesiona w 1963 roku i działająca do dziś w Wilnie.

Podczas pracy w gazecie zaobserwował rozbieżność między mechanizmem kształtowania się cen proponowanym przez ekonomię klasyczną a czynnikami, które brali pod uwagę uczestnicy rynku. W 1867 rozpoczął badania nad ekonomią polityczną, które w 1871 roku zaowocowały publikacją Zasad ekonomii. Datę wydania uznaje się za początek szkoły austriackiej. W pracy tej odrzucił laborystyczną teorię wartości na rzecz koncepcji użyteczności krańcowej.

Prakseologia - teoria sprawnego działania. Jest dziedziną badań naukowych dotyczących wszelkiego celowego działania ludzkiego.Ekonomia – nauka społeczna analizująca oraz opisująca produkcję, dystrybucję oraz konsumpcję dóbr. Słowo „ekonomia” wywodzi się z języka greckiego i tłumaczy się jako oikos, co znaczy dom i nomos, czyli prawo, reguła. Starożytni Grecy stosowali tę definicję do określania efektywnych zasad funkcjonowania gospodarstwa domowego.

W roku 1872 został przyjęty na Wydział Prawa Uniwersytetu Wiedeńskiego, gdzie w formie konwersatoriów i wykładów przez kilka następnych lat uczył coraz większą liczbę studentów finansów i ekonomii politycznej. W 1873 roku otrzymał stanowisko profesora teorii ekonomii. Miał wówczas 33 lata.

W roku 1876 Menger został nauczycielem arcyksięcia Rudolfa von Habsburga, następcy tronu austriackiego. Udzielał mu lekcji z ekonomii politycznej i statystyki. Przez trzy lata towarzyszył arcyksięciu w podróżach, najpierw po Europie kontynentalnej, a następnie po Wyspach Brytyjskich. Uważa się też, że pomagał następcy tronu w stworzeniu pamfletu, opublikowanego anonimowo w 1878, bardzo krytycznie oceniającego austriacką arystokrację wyższą. Jego związek z księciem trwał do momentu samobójstwa Rudolfa w 1889 roku (patrz: Mayerling).

Uniwersytet Jagielloński (historyczne nazwy: Akademia Krakowska, Szkoła Główna Koronna, Szkoła Główna Krakowska, Uniwersytet Krakowski; łac. Universitas Jagellonica Cracoviensis) – najstarsza polska szkoła wyższa, jeden z najstarszych uniwersytetów na świecie, mieszczący się w Krakowie.Wiener Zeitung – austriacki dziennik istniejący od początku XVIII wieku. Został założony w 1703 roku jako Wiennerisches Diarium. Wiener Zeitung jest więc jedną z najstarszych dziś istniejących gazet na świecie.

W 1878 roku ojciec Rudolfa, cesarz Franciszek Józef, mianował Mengera do objęcia Katedry Ekonomii Politycznej na Wiedeńskim Wydziale Prawa. Przyznano mu tytuł radcy dworu i wybrano do dworu austriackiego w 1900 roku.

Piastując stanowisko uniwersyteckie, przystąpił do udoskonalenia i obrony zamieszczonych w Zasadach ekonomii poglądów i wykorzystanych metod, czego efektem było wydanie w roku 1883 Untersuchungen über die Methode der Socialwissenschaften und der politischen Oekonomie insbesondere (Investigations into the Method of the Social Sciences with Special Reference to Economics). Książka wywołała lawinę dyskusji, w trakcie której członkowie szkoły historycznej zaczęli szyderczo nazywać Mengera i jego uczniów „szkołą austriacką”, by podkreślić ich oddalenie od głównego nurtu niemieckiej myśli ekonomicznej – Gustav von Schmoller specjalnie użył tego określenia w swojej niepochlebnej recenzji. W roku 1884 Menger odpowiedział pamfletem „Irrtumer des Historismus in der deutschen Nationalökonomie” („The Errors of Historicism in German Economics”) czym rozpoczął Methodenstreit (spór metodologiczny) pomiędzy szkołą historyczną a szkołą austriacką. W tym czasie Menger zaczął przyciągać do siebie podobnie myślących uczniów, z których najbardziej znani są Eugen von Böhm-Bawerk i Friedrich von Wieser.

Nowy Sącz – miasto na prawach powiatu w województwie małopolskim, siedziba ziemskiego powiatu nowosądeckiego. Trzecie co do liczby mieszkańców i trzecie co do powierzchni miasto w województwie małopolskim. Węzeł komunikacyjny, główny ośrodek turystyczny Sądecczyzny. Jedno z najstarszych miast w Małopolsce – lokowane 8 listopada 1292 roku. Był miastem królewskim Korony Królestwa Polskiego.Franciszek Józef I, niem. Franz Joseph I, węg. I. Ferenc József (ur. 18 sierpnia 1830 w pałacu Schönbrunn koło Wiednia, zm. 21 listopada 1916 tamże) – przedstawiciel domu habsbursko-lotaryńskiego, od 1848 cesarz Austrii i apostolski król Węgier (koronowany w 1867).

W późnych latach 80. XIX wieku Menger stanął na czele komisji mającej zreformować austriacki system monetarny. W ciągu następnej dekady napisał mnóstwo artykułów, prezentując rewolucyjne spojrzenie na teorię monetarną, w tym Zur Theorie des Kapitals (1888) i Geld (1892). W 1903 roku, głównie przez jego pesymistyczne nastawienie do stanu niemieckiej nauki, Menger zrezygnował z profesorskiego stanowiska i dalszej kariery akademickiej w ogóle. Do momentu śmierci w 1921 roku nie stworzył żadnych większych prac.

David Ricardo (ur. 19 kwietnia 1772 w Londynie, zm. 11 września 1823 w swym majątku w Gatcombe Park w Gloucestershire) - ekonomista angielski zaliczany do grona klasyków ekonomii.Nationalencyklopedin – największa, szwedzka encyklopedia współczesna. Jej stworzenie było możliwe dzięki kredytowi w wysokości 17 mln koron, którego udzielił rząd szwedzki w 1980 roku i który został spłacony w 1990. Drukowana wersja składa się z 20 tomów i zawiera 172 tys. haseł. Wersja internetowa zawiera 260 tys. haseł (stan z czerwca 2005). Inicjatorem projektu był rząd szwedzki, który rozpoczął negocjacje z różnymi wydawcami. Negocjacje zakończyły się w 1985, kiedy na wydawcę został wybrany Bra Böcker z Höganäs. Encyklopedia miała uwzględniać kwestie genderowe i związane z ochroną środowiska. Pierwszy tom ukazał się w 1989 roku, ostatni w 1996. Dodatkowo w roku 2000 ukazały się trzy dodatkowe tomy. Encyklopedię zamówiło 54 tys. osób. W 1997 roku ukazało się wydanie elektroniczne na CD, a w 2000 pojawiło się wydanie internetowe, które jest uzupełniane na bieżąco.

Menger i rewolucja marginalistyczna[ | edytuj kod]

Do połowy XIX wieku za sprawą dominacji tradycji anglosaskiej w ekonomii dominował pogląd, że ceny determinowane są przez czynniki obiektywne: koszty produkcji bądź pracę włożoną w produkt. Menger opowiedział się jednoznacznie za tym że wartość dobra jest zależna od jego użyteczności marginalnej. Oznacza to, że o wartości dobra dla człowieka decyduje poziom satysfakcji, jaką odnosi ze skonsumowania ostatniej jednostki danego dobra. Teoria ta jest subiektywistyczna, gdyż wskazuje, że wartość dobra nie jest zależna od jego wewnętrznych właściwości, ale od preferencji jednostki, która poprzez jego konsumpcję chce zaspokoić swoje potrzeby. Sama nazwa – użyteczność marginalna, nie była używana przez Mengera. Do słownika ekonomii wprowadził ją jego uczeń, Friedrich von Wieser. Podobne stanowisko na temat wartości niemalże równocześnie do Mengera przedstawił William Stanley Jevons, jeden z twórców neoklasycznej teorii ekonomii i Leon Walras, założyciel matematycznej szkoły lozańskiej. Dokonane współrzędnie odkrycie Mengera, Walrasa i Jevonsa w latach siedemdziesiątych XIX wieku określa się jako „rewolucję marginalistyczną”.

International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Zasady ekonomii (niem. Grundsätze der Volkswirtschaftslehre) – książka opublikowana w 1871 roku przez austriackiego ekonomistę Carla Mengera. Wydanie tej pozycji uważane jest za początek szkoły austriackiej w ekonomii.


Podstrony: 1 [2] [3] [4] [5]




Warto wiedzieć że... beta

Biblioteka Narodowa Izraela (hebr. הספרייה הלאומית; dawniej: Żydowska Biblioteka Narodowa i Uniwersytecka, hebr. בית הספרים הלאומי והאוניברסיטאי) – izraelska biblioteka narodowa w Jerozolimie.
Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
Zabór austriacki – ziemie dawnej Rzeczypospolitej zajęte w wyniku rozbiorów przez monarchię Habsburgów, potocznie określaną jako Austrię.
Uniwersytet Wiedeński (niem. Universität Wien, pełna nazwa łacińska Alma Mater Rudolphina Vindobonensis) – uniwersytet z siedzibą w Wiedniu w Austrii. Został założony 12 marca 1365 r. przez Rudolfa IV. Największy i najstarszy uniwersytet w krajach niemieckojęzycznych. 87.000 studiujących (2010/2011).
Dobra inwestycyjne (dobra produkcyjne, środki produkcji) – element czynników produkcji, wchodzące w skład kapitału. Są to elementy rzeczowe wykorzystywane w procesie produkcji do wytworzenia dóbr konsumpcyjnych lub innych dóbr inwestycyjnych.
WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
Eugen von Böhm-Bawerk (ur. 12 lutego 1851 w Brnie, zm. 27 sierpnia 1914 w Wiedniu lub w Kramsach) - ekonomista austriacki, który poczynił duży wkład w rozwój szkoły austriackiej. Uzyskał doktorat z prawa na Uniwersytecie Wiedeńskiem, gdzie czytał Zasady ekonomii Carla Mengera.

Reklama