CSS-13

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

CSS-13polski samolot wielozadaniowy, zaprojektowany i zbudowany w Centralnym Studium Samolotów w Warszawie na podstawie licencji radzieckiego samolotu Po-2.

Myśliwiec wielozadaniowy (również samolot wielozadaniowy, dawniej samolot myśliwsko-bombowy) – współczesny samolot bojowy wielorakiego przeznaczenia zdolny do prowadzenia walki powietrznej oraz precyzyjnego atakowania celów powierzchniowych. Drugorzędnymi możliwościami samolotu mogą być prowadzenie rozpoznania i pasywna walka elektroniczna (ograniczająca się do samoobrony). Profil wykonywanej przez samolot misji zależy od podwieszonego uzbrojenia/wyposażenia. Pojęcie wielozadaniowy pojawiło się po raz pierwszy w nazwie europejskiego programu Multi-Role Combat Aircraft z 1968 roku, który doprowadził do stworzenia samolotu Panavia Tornado. Zbliżone określenie Swing-Role odnosi się do możliwości zmiany misji już w trakcie jej trwania.Po-2 (ros. По-2) — radziecki dwupłatowy samolot szkolny i wielozadaniowy, zaprojektowany w 1928 w biurze konstrukcyjnym Nikołaja Polikarpowa. Do roku 1944 maszyna była oznaczona jako U-2, a jej popularna nazwa to Kukuruźnik. W kodzie aliantów oznaczony jako Mule od ang. muł, a przez Polaków nazywany "pociak".

Historia[ | edytuj kod]

W 1947 lotnictwo ludowego Wojska Polskiego zwróciło się z zamówieniem do polskiego przemysłu lotniczego o podjęcie produkcji seryjnej radzieckiego samolotu szkolno-łącznikowego Po-2. W ZSRR zgodzono się na sprzedaż jego licencji i w Centralnym Studium Samolotów w Warszawie w 1948 pod kierunkiem magistra inżyniera Stanisława Lassoty przygotowano dokumentację licencyjną samolotu. Samolot w wersji licencyjnej różnił się od pierwowzoru Po-2 innym rodzajem lotek, miał trymer na sterze wysokości, inne owiewki amortyzatorów i niektóre przyrządy pokładowe, drobne ulepszenia w konstrukcji płatowca, a także usprawniony rozruch silnika gwiazdowego.

Sieć Badawcza Łukasiewicz – Instytut Lotnictwa – polski, państwowy instytut badawczy z siedzibą w Warszawie istniejący od 1926 roku. Wojska Ochrony Pogranicza (WOP) – formacja wojskowa, część SZ PRL i służba MSW, odrębny rodzaj wojsk powołany do ochrony granic Polski.

Tak opracowany samolot oznaczono CSS-13 i skierowano do produkcji seryjnej. Prototyp samolotu o znakach SP-AKZ zbudowano w PZL Mielec w 1948. Swój pierwszy lot wykonał on w dniu 18 grudnia 1948 a pilotami byli Ludwik Lech i Kazimierz Tyrlik. W roku następnym przeprowadzono w Instytucie Lotnictwa w Warszawie jego homologację. Podczas prób stwierdzono, że samolot odznacza się dobrymi właściwościami pilotażowymi oraz zachowuje się bezpiecznie przy starcie i lądowaniu. Produkcja seryjna samolotu trwała w PZL Mielec od 1949 do 1950, a następnie w latach 1952–1956 w WSK Okęcie w Warszawie. Łącznie w latach 1949–1956 wyprodukowano 560 samolotów CSS-13, z tego 180 w PZL Mielec i 380 w WSK Okęcie.

Marynarka Wojenna (MW) – jeden z czterech rodzajów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Marynarka Wojenna przeznaczona jest do obrony interesów państwa na polskich obszarach morskich, morskiej obrony wybrzeża oraz udziału w lądowej obronie wybrzeża we współdziałaniu z innymi rodzajami sił zbrojnych w ramach strategicznej operacji obronnej. Na podstawie umów międzynarodowych, Marynarka Wojenna zobowiązana jest do utrzymywania zdolności do realizacji zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa zarówno w obszarze Morza Bałtyckiego jak i poza nim. Podstawowym zadaniem Marynarki Wojennej jest obrona i utrzymanie morskich linii komunikacyjnych państwa podczas kryzysu i wojny oraz niedopuszczenie do blokady morskiej kraju. W czasie pokoju Marynarka Wojenna wspiera działania Straży Granicznej w obszarze morskich wód terytorialnych i wyłącznej strefy ekonomicznej. Trzon struktury Marynarki Wojennej tworzą flotylle okrętów, Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej, a także brzegowe jednostki wsparcia i zabezpieczenia działań oraz ośrodki szkolne.Muzeum Lotnictwa Kbely (cz. Letecké muzeum Kbely) – czeskie muzeum lotnictwa cywilnego i wojskowego w Pradze. Zostało założone w 1968 roku na terenie lotniska wojskowego Praha-Kbely, które było pierwszym lotniskiem zbudowanym po powstaniu niepodległej Czechosłowacji w 1918 roku.

W 1953 został jeszcze zbudowany i oblatany na lotnisku Okęcie w Warszawie prototyp wersji sanitarnej samolotu CSS-13, oznaczony jako CSS S-13 zaprojektowany przez magistra inżyniera Tadeusza Sołtyka. Łącznie wyprodukowano 59 samolotów tego typu.

W 1954 w związku z wyjaśnianiem przyczyny katastrofy lotniczej samolotu wojskowego CSS S-13 (wersja sanitarna) do której doszło w dniu 25 maja 1954 kiedy zaraz po starcie z Okęcia samolot z pilotem i nawigatorem na pokładzie rozbił się o ziemię, w Zakładzie Wytrzymałości Instytutu Lotnictwa pod kierunkiem szefa tego Zakładu inżyniera Tadeusza Chylińskiego przeprowadzono statyczną próbę wytrzymałościową komory dwupłata CSS-13. Badania wykazały niewystarczającą wytrzymałość okuć.

Ster – ruchome urządzenie będące częścią jednostki pływającej lub statku powietrznego (patrz: powierzchnie sterowe samolotu), służące zarówno do utrzymywania jak i do zmiany kierunku ruchu. Działanie steru zmienia kątową orientację jednostki w przestrzeni.Muzeum Narodowe Rolnictwa i Przemysłu Rolno-Spożywczego w Szreniawie – wielooddziałowe muzeum, powstałe w 1964. Status muzeum narodowego uzyskało w 1975. Jest jedynym tej rangi muzeum rolnictwa w Polsce i jednym z nielicznych i największych w Europie.


Podstrony: 1 [2] [3] [4]




Warto wiedzieć że... beta

Szolnok (słow.: Solnok, niem. Sollnock) – miasto w środkowych Węgrzech, port rzeczny nad ujściem rzeki Zagyva do Cisy. Stolica komitatu Jász-Nagykun-Szolnok. Ważny ośrodek transportowy. W Szolnoku mieści się Muzeum Lotnictwa Węgierskiego. Miasto liczy ponad 74,5 tys. mieszkańców (I 2011).
<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
Państwowe Zakłady Lotnicze (PZL) – polska wytwórnia lotnicza, przedsiębiorstwo państwowe założone w Warszawie w 1928 r.
Silnik gwiazdowy – wielocylindrowy silnik spalinowy, w którym cylindry umieszczone są promieniowo na obwodzie koła, z centralnym wałem korbowym. Silnik gwiazdowy może zawierać od trzech do kilkunastu cylindrów. Silnik taki może mieć obieg zarówno dwusuwowy jak i czterosuwowy. W przypadku tego drugiego (ponad 90% konstrukcji) liczba cylindrów w danej gwieździe jest zawsze nieparzysta. Kilkunastocylindrowe silniki gwiazdowe budowane są w układzie podwójnej, a czasem i poczwórnej gwiazdy (np. silniki do Boeing B-50 Superfortress).
Szybowiec – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), o stałych powierzchniach nośnych, zdolny do długotrwałego lotu ślizgowego bez użycia własnego napędu.
Szreniawa (niem. Marienberg) – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Komorniki. Na terenie Szreniawy znajduje się oraz Mauzoleum Bierbaumów.
Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) – oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989. Uprzednio, w latach 1945–1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Państwo to w okresie 1945-1989 propagandowo i kolokwialnie określane było jako Polska Ludowa.

Reklama