Buty

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Buty, tzw. ,,kocury"- Wołoszczyzna, I ćwierć XX wieku
Trzewiki - buty ze skórzaną cholewką i gumową podeszwą.
Męskie sandały
Japonki
Buty wojskowe tzw. desanty

But – okrycie stopy, kończyny. Jeden z najbardziej istotnych elementów ubioru ludzkiego, czasem zwierzęcego (końskie buty, tzw. klumpy).

Kapcie (regionalnie: pantofle, lacie, papucie, laczki, ciapy, buty itp.) – rodzaj obuwia przeznaczony do noszenia w mieszkaniu. Czasem jako kapcie używane są inne rodzaje obuwia takie jak:Sandały – rodzaj otwartego obuwia składającego się z podeszwy i rzemyków, które utrzymują sandał na stopie. Niekiedy jeden z pasków przechodzi pomiędzy dużym palcem a następnym.

Zwyczajowo buty mają podeszwy i mogą mieć cholewki osłaniające łydki. Jeżeli cholewki sięgają maksymalnie tylko do kostek lub brak jest cholewki, to takie buty określa się mianem półbuty.

Istnieje bardzo wiele rodzajów butów, wykonanych z różnych materiałów, przeznaczonych do określonych celów, różniących się między sobą kształtem, budową, wielkością i technologią wykonania. Często dodatkowym elementem buta jest wysoki lub niski obcas. Podstawowe elementy składowe buta: flek, obcas, podeszwa, podpodeszwa (brandzel), otok, ściółka (wyściółka), przyszwa, podszewka, obłożyna, cholewka, język, zapiętek, sznurowadło.

Mokasyny – rodzaj obuwia. Słowo mokasyn pochodzi od algonkińskiego słowa oznaczającego "but" lub "obuwie", a zapisywanego rozmaicie, np.: Mockasin lub Mawhcasum, Mocussinass, Mockussinchass. Może oznaczaćJaponki – lekkie sandały lub klapki, które obejmują stopę dwoma paskami. Ich tylne końce przymocowane są do podeszwy przed piętą, a przedni jest wspólny i przechodzi między palcami.

Do czyszczenia i nabłyszczania niektórych rodzajów butów używa się pasty do butów.

Semantycznie buty są pojęciem szerszym niż obuwie. Obuwia używają ludzie. Może być np. kot w butach, ale już nie w obuwiu. Znane są też specjalne buty zakładane na drabinę.

Niektóre typy butów:

Obuwie – część ubioru, okrycie stopy oraz często dalszej części nogi. Składa się z podeszwy i cholewki. Najczęstszym materiałem była skóra, chociaż spotyka się również obuwie tekstylne, gumowe czy drewniane. Zmiany w formie zależą od kształtu przedniej części przyszwy i noska oraz od wysokości i kształtu obcasa. Sznurowadła, zwane też (błędnie) sznurówkami – cienkie sznurki używane w butach w celu uniknięcia ich spadania ze stóp.
  • boty, botki
  • buty sportowe – w tym specyficzne:
  • buty narciarskie
  • buty wspinaczkowe
  • buty kolarskie
  • trampki, tenisówki, korki
  • buty biegowe z kolcami
  • buty taneczne (do tańca towarzyskiego)
  • buty robocze (z noskami metalowymi), gumofilce
  • buty wizytowe, lakierki
  • kalosze
  • kozaki, oficerki
  • trzewiki, glany, sztyblety
  • trapery
  • mokasyny
  • półbuty
  • baletki
  • balerinki
  • szpilki
  • pointy
  • sandały
  • japonki, klapki, laczki
  • kapcie
  • kierpce
  • ciżemki
  • chodaki
  • drewniaki (np. saboty, klompen, zoccoli)
  • koturny
  • espadryle
  • Rozmiar buta[ | edytuj kod]

     Osobny artykuł: Rozmiar obuwia.
    Zestawienie numeracji butów – dorośli

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • obuwie
  • Kot w butach
  • szewstwo
  • Bibliografia[ | edytuj kod]

  • Anna Drążkowska, Historia obuwia na ziemiach polskich od IX do końca XVIII wieku, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2011, ISBN 978-83-231-2622-5, OCLC 802107935.
  • Sztyblety – skórzane buty na płaskiej podeszwie i z nierozcinaną cholewą ponad kostkę, która zaopatrzona jest w elastyczną gumę po bokach ułatwiającą zakładanie. Pierwotnie używane w jeździectwie. Mają zapewnić prawidłowe ułożenie nogi w strzemieniu i wygodę. Wysokość ponad kostkę ochrania ją przed obcieraniem.Buty taneczne – rodzaj obuwia używany przez tancerzy tańca towarzyskiego. Wykonane jest najczęściej z naturalnej skóry, podeszwy natomiast ze skóry łosia tzw. łosiówki. Zarówno damskie jak i męskie posiada obcasy. Obuwie tego typu dzieli się ze względu na rodzaj tańców- standardowych (standard) lub latynoamerykańskich (łacina).




    Warto wiedzieć że... beta

    Baletki – buty do tańca klasycznego. Wykonane z płótna, bądź skóry. Baletki rzadko posiadają troczki w odróżnieniu od point, elementem podtrzymującym jest tu gumka. Są one "miękkie", mają za zadanie ściśle przylegać do stopy. Podeszwa jest w większości dwudzielna, co pomaga łatwiej obciągać podbicie. Nie należy baletek mylić z pointami, które służą do stania na czubkach palców. Stawanie na czubkach palców w baletkach może skończyć się poważną kontuzją, ponieważ nie są one usztywniane.
    Pointy (fr. pointe – szpic) – twarde baletki, używane w balecie, przeznaczone do tańca klasycznego lub ostatnio używane w tańcu współczesnym. Tancerki tańcząc stoją na samych czubkach palców, czyli wchodzą na pointy. Artystka wchodząca na pointy ma stwarzać wrażenie lekkości i unoszenia się w powietrzu.
    Klomp (nider. l. mn. klompen) – tradycyjny holenderski drewniak, wykonany z jednego kawałka drewna topolowego lub wierzbowego.
    Kalosze (gumowce, gumiaki) – gumowe buty chroniące nogi lub buty przed zamoczeniem. Pierwotnie kalosze nie były obuwiem, lecz osłoną na obuwie. Bardzo niskie, tylko do kostki, zakładano na obuwie, aby chronić obuwie przed ubrudzeniem i zamoczeniem. Po dojściu do terenu zadaszonego (np. do pracy) można kalosze zdjąć i chodzić w butach. W niektórych państwach ten typ kaloszy jest bardzo popularny i używany do dziś, w Polsce obecnie kalosze w tej formie są rzadko używane.
    Buty narciarskie – buty umożliwiające narciarzowi przymocowanie nart do nóg w sposób umożliwiający jazdę lub bieg na nartach.
    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    Tenisówka - płytkie, płócienne obuwie sportowe na gumowej podeszwie, przeznaczone do uprawiania różnego rodzajów sportów w tym do gry w tenisa skąd się wzięła nazwa.

    Reklama