Burt Rutan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Elbert Leander „Burt” Rutan (ur. 17 czerwca 1943 w Estacada w stanie Oregon) – amerykański konstruktor samolotów. Wsławił się bardzo oryginalną stylistyką swoich pojazdów latających, które okazały się niezwykle skuteczne w biciu wielu rekordów. W 1982 założył korporację Scaled Composites. Zaprojektowany przez niego samolot Rutan Voyager jako pierwszy okrążył Ziemię bez tankowania, a SpaceShipOne jako pierwszy prywatny statek kosmiczny wyniósł człowieka w przestrzeń pozaziemską, a potem zdobył Nagrodę X Prize.

Rutan Voyager - amerykański, dwumiejscowy samolot zaprojektowany przez Burta Rutana w celu pobicia rekordu odległości lotu bez międzylądowania i uzupełniania paliwa w powietrzu.Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang. United States, US, United States of America, USA) – federacyjne państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu i Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Życiorys[ | edytuj kod]

Elbert Rutan urodził się w mieście Estacada w Oregonie, a wychowywał w Dinuba w Kalifornii. Już jako dziecko interesował się budowaniem modeli lotniczych, a jako 16-latek ukończył kurs lotniczy. Studiował na Politechnice Kalifornijskiej (California Polytechnic State University) na wydziale Inżynierii Lotniczej. W 1965 otrzymał na tej uczelni tytuł licencjata. Edukację swoją kontynuował w szkołach lotniczych oraz ekonomicznych. W 1987 uzyskał stopień doktorski na Politechnice Kalifornijskiej. Wiele znanych uczelni z USA przyznało mu również doktoraty honoris causa.

Time – amerykański tygodnik społeczno-polityczny wydawany od 1923 w Nowym Jorku. Ma największy nakład spośród amerykańskich tygodników. Samolot – statek powietrzny cięższy od powietrza (aerodyna), utrzymujący się w powietrzu dzięki wytwarzanej sile nośnej za pomocą nieruchomych, w danych warunkach względem statku, skrzydeł. Ciąg potrzebny do utrzymania prędkości w locie poziomym wytwarzany jest przez jeden lub więcej silników.

Rutan karierę zawodową rozpoczął w 1965 jako pracownik cywilny Sił Powietrznych USA. Do 1972 pracował jako inżynier do spraw lotów testowych w Bazie Sił Powietrznych Edwards w Kalifornii. Następnie wyjechał do Newton w stanie Kansas, gdzie pracował nad samolotem BD-5 dla firmy Bede Aircraft. W czerwcu 1974 powrócił do Kalifornii, by na pustyni Mojave utworzyć swoją pierwszą firmę. Nazywała się ona Rutan Aircraft Factory (RAF) i miała na celu projektowanie i budowę małych ultralekkich samolotów. W kwietniu 1982 Rutan przekształcił RAF w Scaled Composites, LLC i został prezesem jej zarządu. W 1982 Scaled Composites zawarła kontrakt z Beech Aircraft Corporation na budowę prototypu samolotu Beechcraft 2000 Starship. Efektem pracy Burta Rutana w swojej firmie był szereg bardzo udanych i innowacyjnych konstrukcji lotniczych:

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – akademicki tytuł honorowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.<|||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| |||||||||| - |||||||||| |||||||||| ||||||||||>,
  • Adam Model 309
  • Beechcraft 2000 Starship
  • Boomerang
  • Catbird
  • Defiant
  • Grizzly
  • Long-EZ
  • NASA AD-1
  • NASA X-38
  • Predator (samolot rolniczy)
  • Proteus
  • Quickie
  • Rotary Rocket Roton
  • Scarab Model 324
  • Solitaire
  • SpaceShipOne
  • VariViggen
  • VariEze
  • Voyager
  • White Knight
  • GlobalFlyer
  • Burt Rutan odszedł z firmy Scaled Composites w kwietniu 2011.

    Presidential Citizens Medal (pol. Prezydencki Medal Obywatelski) – cywilne odznaczenie Stanów Zjednoczonych Ameryki ustanowione w 1969, nadawane za wybitne zasługi obywatelom USA.Beechcraft – amerykańska wytwórnia samolotów lekkich, sportowych, biznesowych i wojskowych założona w 1932 roku. W 2012 roku wytwórnia wystąpiła o sądową ochronę przed bankructwem. Zmusiło to firmę do przeprowadzenia daleko idącej restrukturyzacji. Zrezygnowano z produkcji maszyn o napędzie odrzutowym, pozostawiając jedynie samoloty turbośmigłowe i tłokowe. Pod koniec 2013 roku amerykański Textron podjął decyzję o przejęciu firmy przy zachowaniu marki Beechcraft.

    Odznaczenia i nagrody[ | edytuj kod]

  • Prezydencki Medal Obywatelski od Ronalda Reagana (29 grudnia 1986)
  • Narodowy Medal Aeroklubu Francji (29 stycznia 1987)
  • Brytyjski Złoty Medal w Aeronautyce od Królewskiego Towarzystwa Aeronautycznego (grudzień 1987)
  • Samolot Proteus został zaliczony do 100 najlepszych maszyn XX w. przez magazyn „Time” (kwiecień 1999)
  • Nagroda im. Lindbergha (20 maja 2000)
  • Nagroda X Prize (6 listopada 2004)
  • Nagroda w dziedzinie inżynierii awiacyjnej od National Academy of Sciences (2005)
  • Przypisy[ | edytuj kod]

    International Standard Name Identifier (ISNI) – unikalny identyfikator służący wystandaryzowanej identyfikacji obiektów, podmiotów, autorów dzieł, utworów i publikacji. Ansari X PRIZE (Nagroda Ansari X) była nagrodą w wysokości 10 milionów dolarów amerykańskich ufundowaną przez X PRIZE Foundation dla pierwszej organizacji pozarządowej, która dwukrotnie wystrzeli statek kosmiczny wielokrotnego użytku (mogący zabrać na pokład 3 osoby) na wysokość 100 km (granica przestrzeni kosmicznej według standardów Międzynarodowej Federacji Lotniczej).




    Warto wiedzieć że... beta

    Library of Congress Control Number (LCCN) – numer nadawany elementom skatalogowanym przez Bibliotekę Kongresu wykorzystywany przez amerykańskie biblioteki do wyszukiwania rekordów bibliograficznych w bazach danych i zamawiania kart katalogowych w Bibliotece Kongresu lub u innych komercyjnych dostawców.
    WorldCat – katalog rozproszony łączący zbiory 71 000 bibliotek ze 112 krajów, które są uczestnikami serwisu Online Computer Library Center. Katalog jest tworzony i prowadzony przez biblioteki, których zbiory są w nim ujęte.
    Virtual International Authority File (VIAF) – międzynarodowa kartoteka haseł wzorcowych. Jej celem jest ujednolicenie zapisu nazw osobowych (haseł), dlatego zbiera z bibliotek z całego świata – ich różne wersje i prezentuje je razem, pod jednym, unikatowym identyfikatorem numerycznym. Pozwala to obniżyć koszty i zwiększyć użyteczność danych gromadzonych przez biblioteki. Informacje po dopasowaniu i połączaniu są udostępniane online bibliotekom na całym świecie.
    X-38 "Statek Powrotny Załogi" (ang. Crew Return Vehicle, CRV) - jest to autonomiczny pojazd ratunkowy, który miał służyć przebywającym na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej astronautom jako rodzaj szalupy ratunkowej, wykorzystywanej w razie wystąpienia poważnej awarii na stacji i powstania zagrożenia życia dla jej załogantów (np. ciężka choroba bądź poważne obrażenia astronautów wskutek wypadku na stacji - wymagające natychmiastowego leczenia szpitalnego). NASA przerwała realizację tego projektu w kwietniu 2002.
    Beechcraft Starship to dwusilnikowy samolot pasażerski, wyposażony w kabinę ciśnieniową oraz 6 miejsc pasażerskich, produkowany przez wytwórnię Beechcraft.
    United States Air Force (USAF) – Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych, jeden z rodzajów Sił Zbrojnych Stanów Zjednoczonych, odpowiedzialny za pewną część działań w powietrzu (duża liczba samolotów i śmigłowców bojowych podlega także marynarce wojennej, wojskom lądowym i korpusowi piechoty morskiej). Utworzone zostały jako odrębny rodzaj sił zbrojnych na bazie lotnictwa armii amerykańskiej, 18 września 1947, poprzednikiem USAF były:
    Charles Augustus Lindbergh (ur. 4 lutego 1902 w Detroit, zm. 26 sierpnia 1974 w Kipahuluna Hawajach) – jeden z amerykańskich pionierów lotnictwa, wsławiony pierwszym samolotowym samotnym przelotem między lądem Ameryki Północnej a Europą bez międzylądowań w 1927, generał brygady US Army, doktor honoris causa Uniwersytetu Illinois i innych uczelni, często zwany idolem XX wieku.

    Reklama