Bursa (budynek)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Bursa Długosza w Krakowie (istniała do 1840)
Hostel i dom studencki „Bursa Jagiellońska” w Krakowie
Bursa Międzyszkolna w Tarnowie

Bursainternat zwany tak od wspólnej sakiewki (łac. bursa – sakiewka, kasa), z której, dzięki hojności dobroczyńców, korzystali niezamożni uczniowie.

Internat (łac. internus – wewnętrzny) – prowadzony przez szkołę zakład opiekuńczy dla młodzieży uczącej się poza miejscem zamieszkania.Dom akademicki, dom studenta, pot. akademik – miejsce zakwaterowania studentów w czasie studiów wyższych, będące pod nadzorem jednej lub kilku uczelni z danego miasta. Na terenie akademika zastosowanie mają takie same przepisy, jak na terenie wyższej uczelni (pewna autonomia).

Opis[ | edytuj kod]

Pierwsze bursy w Polsce powstały przy Uniwersytecie Krakowskim (Bursa Ubogich, zwana też Krakowską, w 1409). Najbardziej znanymi krakowskimi bursami-internatami były:

  • Bursa Jeruzalem, ufundowana przez Zbigniewa Oleśnickiego,
  • Bursa Długosza,
  • Bursa Filozofów,
  • Bursa Starnigelska,
  • Śmieszkowicza,
  • Bursa Ubogich, zwana także Jagiellońską.
  • W założeniu miały być to instytucje na poły zakonne, ale rychło stały się siedliskiem „łotrostwa”. Ostatnie budynki krakowskich burs spłonęły w pożarze miasta w 1850 roku. Do tej pory jednak niektóre domy studenckie noszą miano „burs” (np. Bursa Jagiellońska Uniwersytetu Jagiellońskiego).

    Kraków (łac. Cracovia, niem. Krakau) – miasto na prawach powiatu w południowej Polsce, siedziba władz województwa małopolskiego, drugie w kraju pod względem liczby mieszkańców i pod względem powierzchni.Bursa Ubogich zwana także Bursą Jagiellońska (łac. Bursa Pauperum, także Bursa Isneri, Contubernium Pauperum) - nieistniejące już pierwsze kolegium dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego ufundowane przez Jana Isnera. Mieściła się w budynku na rogu ulic Gołębiej i Wiślnej zakupionym przez fundatora w 1409 r. Przeznaczona miała być głównie dla studentów z Litwy i Rusi studiujących filozofię i teologię. Na utrzymanie ubogich studentów, zajmujących tylną część domu, przeznaczano m.in. opłaty od bogatych studentów mieszkających od frontu. Około 1462 r. odnowił i rozbudował Bursę Ubogich Jan Długosz, zaś w 2 poł. XVI w. znaczną sumę na jej restaurację przeznaczyła królowa Anna Jagiellonka, dzięki czemu bursę zaczęto nazywać Jagiellońską. W 1786 r. budynek Bursy Ubogich przeznaczono na Bursę Chirurgów. W początkach XIX wieku znajdowały się tu koszary wojskowe co doprowadziło do znacznej dewastacji gmachu. Z powodu braku środków na odbudowę władze Uniwersytetu sprzedały budynek w 1838 r. Nowy właściciel rozebrał stare mury Bursy i wybudował na jej miejscu klasycystyczna kamienicę.

    Taką nazwę czasem noszą internaty dla uczniów – jak np. Państwowa Bursa Szkół Artystycznych w Poznaniu czy też Bursy Międzyszkolne w Augustowie, Jaśle, Koszalinie, Krośnie, Tarnowie, Zamościu. W Sanoku od 1898 tworzona była Bursa Jubileuszowa im. Cesarza Franciszka Józefa, w Jaśle ukończono tamtejszą bursę w 1912.

    Zbigniew Oleśnicki herbu Dębno (ur. 5 grudnia 1389 w Siennie, zm. 1 kwietnia 1455 w Sandomierzu) – biskup krakowski w latach 1423-1455, od 1449 pierwszy kardynał narodowości polskiej, doradca Władysława II Jagiełły i Władysława III Warneńczyka, mówca.Bursa Starnigielska - nieistniejąca już bursa dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego ufundowana w 1638 roku przy ul. Gołębiej 14 przez lekarza Wawrzyńca Starnigiela. Rozbudowano ją w początkach XVIII wieku, natomiast zlikwidowano w pierwszej połowie XIX wieku. Dochody z jej likwidacji przeznaczono na bursę przy ul. Garbarskiej. Obiekt ten był kilkakrotnie przebudowywany, m.in. w 1885, 1920, 1979 i 1986. Obecnie w budynku znajduje się Kolegium Opolskie Uniwersytetu Jagiellońskiego.

    Zobacz też[ | edytuj kod]

  • konwikt




  • Warto wiedzieć że... beta

    Pożar Krakowa w 1850 roku – uznawany jest za jedno z najtragiczniejszych wydarzeń, jakie dotknęło miasto w XIX stuleciu.
    Bursa Jasielska - powstała przy ul. Na Młynek (obecnie ul. Za Bursą nr 1), gdzie zakupiono parcelę, na której rozpoczęto budowę, zakończoną jesienią 1912 roku. Budynek miał pierwotnie służyć uczniom jasielskiego gimnazjum. Dnia 5 października bursę uroczyście poświęcono i nadano jej imię Adama Mickiewicza. W okresie pierwszej wojny światowej budynek pełnił funkcję szpitala wojskowego.
    Bursa Długosza (inne nazwy Bursa Kanonistów, Bursa Prawnicza, Iurisperitorum lub Bursa Juristarium) – nieistniejąca już bursa dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego studiujących prawo kanonicze. Bursa zlokalizowana była przy Zakonie Jezuitów na ul. Grodzkiej 52-54 w miejscu obecnego ogrodu obok Collegium Broscianum (dokładnie w obrębie dawnych zabudowań klasztornych). Została ufundowana w 1471 przez Jana Długosza, zlikwidowano ją w 1832, a zburzono w 1842-1843. W Collegium Maius zachowały się dwa portale i tablica erekcyjna z tej bursy.
    Poznań (niem. Posen, łac. Posnania, jidysz פּױזן Pojzn) – miasto na prawach powiatu w zachodniej Polsce, położone na Pojezierzu Wielkopolskim, nad Wartą, u ujścia Cybiny. Historyczna stolica Wielkopolski, od 1999 r. siedziba władz województwa wielkopolskiego i powiatu poznańskiego. Miasto jest istotnym węzłem drogowym i kolejowym, funkcjonuje tu również międzynarodowy port lotniczy.
    Koszalin (łac. Coslinum, kasz. Kòszalëno niem. Köslin) – miasto na prawach powiatu w północno-zachodniej Polsce, w województwie zachodniopomorskim, drugie co do wielkości miasto na Pomorzu Zachodnim. Położone na Pobrzeżu Koszalińskim, nad rzeką Dzierżęcinką, nad jeziorami: Jamno i Lubiatowo Północne. Siedziba powiatu koszalińskiego, sądu okręgowego, wydziału zamiejscowego urzędu marszałkowskiego i delegatury urzędu wojewódzkiego.
    Zamość (łac. Zamoscia, ukr. Замостя, ros. Замость (Замостье), jid.זאמאשטש) – miasto na prawach powiatu, położone w południowej części województwa lubelskiego. Jest jednym z większych ośrodków kulturalnych, edukacyjnych i turystycznych województwa, a zwłaszcza Zamojszczyzny. Za sprawą unikalnego zespołu architektoniczno-urbanistycznego Starego Miasta bywa nazywany "Perłą Renesansu", "Miastem Arkad" i "Padwą Północy". Pod względem liczby ludności zajmuje w województwie 3. pozycję (65 612 mieszkańców), natomiast pod względem powierzchni plasuje się na 10. miejscu. W 1992 roku zamojskie Stare Miasto zostało wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.
    Bursa Jeruzalem – nieistniejąca już bursa dla studentów Uniwersytetu Krakowskiego ufundowana przez biskupa krakowskiego, kardynała Zbigniewa Oleśnickiego. Z ustanowieniem tej fundacji związana jest następująca opowieść: kardynał Oleśnicki miał ślubować odbycie pielgrzymki do Ziemi Świętej, ale z powodu rozlicznych zajęć politycznych nigdy nie znajdował czasu na wypełnienie przyrzeczenia. Gdy zdał sobie sprawę, że wiek i stan zdrowia nie pozwolą mu już na odbycie pielgrzymki, postanowił dokonać dosyć często w owych czasach praktykowanej zamiany ślubów. Zamiast zatem wędrować do Ziemi Świętej, zbudował bursę dla studentów Akademii Krakowskiej i nazwał ją Jeruzalem. Bursa powstała w latach 1453–1456, a nad dokończeniem fundacji po śmierci Oleśnickiego czuwał m.in. Jan Długosz. Znajdowała się na rogu obecnej ul. Gołębiej i ul. Jagiellońskiej, naprzeciwko Collegium Minus. Był to duży jednopiętrowy kamienno-ceglany budynek z wewnętrznym dziedzińcem otoczonym krużgankiem, własną kuchnią, izbą wspólną (stuba communis), biblioteką i pokojami dla 100 studentów oraz seniora, przełożonego bursy. Pierwotny budynek spłonął najprawdopodobniej już w 1462 r., odrestaurowany został dzięki staraniom Jana Długosza. W 2 poł. XVI w. bursa popadła w ruinę, z której podniósł ją dopiero bp. Jakub Zadzik, przeznaczając znaczną kwotę na jej odbudowę.

    Reklama